ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 08.21

ભ્પ્_08.21.001।0 શ્રીશુક ઉવાચ
સત્યં સમીક્ષ્યાબ્જભવો નખેન્દુભિર્ હતસ્વધામદ્યુતિરાવૃતો ઽભ્યગાત્ ।
મરીચિમિશ્રા ઋષયો બૃહદ્વ્રતાઃ સનન્દનાદ્યા નરદેવ યોગિનઃ

વેદોપવેદા નિયમા યમાન્વિતાસ્ તર્કેતિહાસાઙ્ગપુરાણસંહિતાઃ ।
યે ચાપરે યોગસમીરદીપિત જ્ઞાનાગ્નિના રન્ધિતકર્મકલ્મષાઃ ।
વવન્દિરે યત્સ્મરણાનુભાવતઃ સ્વાયમ્ભુવં ધામ ગતા અકર્મકમ્

અથાઙ્ઘ્રયે પ્રોન્નમિતાય વિષ્ણોર્ ઉપાહરત્ પદ્મભવો ઽર્હણોદકમ્ ।
સમર્ચ્ય ભક્ત્યાભ્યગૃણાચ્ છુચિશ્રવા યન્નાભિપઙ્કેરુહસમ્ભવઃ સ્વયમ્

ધાતુઃ કમણ્ડલુજલં તદુરુક્રમસ્ય પાદાવનેજનપવિત્રતયા નરેન્દ્ર ।
સ્વર્ધુન્ય્ અભૂન્ નભસિ સા પતતી નિમાર્ષ્ટિ લોકત્રયં ભગવતો વિશદેવ કીર્તિઃ

બ્રહ્માદયો લોકનાથાઃ સ્વનાથાય સમાદૃતાઃ ।
સાનુગા બલિમાજહ્રુઃ સઙ્ક્ષિપ્તાત્મવિભૂતયે

તોયૈઃ સમર્હણૈઃ સ્રગ્ભિર્દિવ્યગન્ધાનુલેપનૈઃ ।
ધૂપૈર્દીપૈઃ સુરભિભિર્લાજાક્ષતફલાઙ્કુરૈઃ

સ્તવનૈર્જયશબ્દૈશ્ચ તદ્વીર્યમહિમાઙ્કિતૈઃ ।
નૃત્યવાદિત્રગીતૈશ્ચ શઙ્ખદુન્દુભિનિઃસ્વનૈઃ

જામ્બવાન્ ઋક્ષરાજસ્તુ ભેરીશબ્દૈર્મનોજવઃ ।
વિજયં દિક્ષુ સર્વાસુ મહોત્સવમઘોષયત્

મહીં સર્વાં હૃતાં દૃષ્ટ્વા ત્રિપદવ્યાજયાચ્ઞયા ।
ઊચુઃ સ્વભર્તુરસુરા દીક્ષિતસ્યાત્યમર્ષિતાઃ

ન વાયં બ્રહ્મબન્ધુર્વિષ્ણુર્માયાવિનાં વરઃ ।
દ્વિજરૂપપ્રતિચ્છન્નો દેવકાર્યં ચિકીર્ષતિ

અનેન યાચમાનેન શત્રુણા વટુરૂપિણા ।
સર્વસ્વં નો હૃતં ભર્તુર્ન્યસ્તદણ્ડસ્ય બર્હિષિ

સત્યવ્રતસ્ય સતતં દીક્ષિતસ્ય વિશેષતઃ ।
નાનૃતં ભાષિતું શક્યં બ્રહ્મણ્યસ્ય દયાવતઃ

તસ્માદસ્ય વધો ધર્મો ભર્તુઃ શુશ્રૂષણં ચ નઃ ।
ઇત્ય્ આયુધાનિ જગૃહુર્બલેરનુચરાસુરાઃ

તે સર્વે વામનં હન્તું શૂલપટ્ટિશપાણયઃ ।
અનિચ્છન્તો બલે રાજન્ પ્રાદ્રવન્ જાતમન્યવઃ

તાન્ અભિદ્રવતો દૃષ્ટ્વા દિતિજાનીકપાન્ નૃપ ।
પ્રહસ્યાનુચરા વિષ્ણોઃ પ્રત્યષેધન્નુદાયુધાઃ

નન્દઃ સુનન્દો ઽથ જયો વિજયઃ પ્રબલો બલઃ ।
કુમુદઃ કુમુદાક્ષશ્ચ વિષ્વક્સેનઃ પતત્ત્રિરાટ્

જયન્તઃ શ્રુતદેવશ્ચ પુષ્પદન્તો ઽથ સાત્વતઃ ।
સર્વે નાગાયુતપ્રાણાશ્ચમૂં તે જઘ્નુરાસુરીમ્

હન્યમાનાન્ સ્વકાન્ દૃષ્ટ્વા પુરુષાનુચરૈર્બલિઃ ।
વારયામાસ સંરબ્ધાન્ કાવ્યશાપમનુસ્મરન્

હે વિપ્રચિત્તે હે રાહો હે નેમે શ્રૂયતાં વચઃ ।
મા યુધ્યત નિવર્તધ્વં ન નઃ કાલો ઽયમર્થકૃત્

યઃ પ્રભુઃ સર્વભૂતાનાં સુખદુઃખોપપત્તયે ।
તં નાતિવર્તિતું દૈત્યાઃ પૌરુષૈરીશ્વરઃ પુમાન્

યો નો ભવાય પ્રાગ્ આસીદભવાય દિવૌકસામ્ ।
સ એવ ભગવાન્ અદ્ય વર્તતે તદ્વિપર્યયમ્

બલેન સચિવૈર્બુદ્ધ્યા દુર્ગૈર્મન્ત્રૌષધાદિભિઃ ।
સામાદિભિરુપાયૈશ્ચ કાલં નાત્યેતિ વૈ જનઃ

ભવદ્ભિર્નિર્જિતા હ્ય્ એતે બહુશો ઽનુચરા હરેઃ ।
દૈવેનર્દ્ધૈસ્ત એવાદ્ય યુધિ જિત્વા નદન્તિ નઃ

એતાન્ વયં વિજેષ્યામો યદિ દૈવં પ્રસીદતિ ।
તસ્માત્ કાલં પ્રતીક્ષધ્વં યો નો ઽર્થત્વાય કલ્પતે

ભ્પ્_08.21.025।0 શ્રીશુક ઉવાચ
પત્યુર્નિગદિતં શ્રુત્વા દૈત્યદાનવયૂથપાઃ ।
રસાં નિર્વિવિશૂ રાજન્ વિષ્ણુપાર્ષદ તાડિતાઃ

અથ તાર્ક્ષ્યસુતો જ્ઞાત્વા વિરાટ્ પ્રભુચિકીર્ષિતમ્ ।
બબન્ધ વારુણૈઃ પાશૈર્બલિં સૂત્યે ઽહનિ ક્રતૌ

હાહાકારો મહાન્ આસીદ્રોદસ્યોઃ સર્વતો દિશમ્ ।
નિગૃહ્યમાણે ઽસુરપતૌ વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના

તં બદ્ધં વારુણૈઃ પાશૈર્ભગવાન્ આહ વામનઃ ।
નષ્ટશ્રિયં સ્થિરપ્રજ્ઞમુદારયશસં નૃપ

પદાનિ ત્રીણિ દત્તાનિ ભૂમેર્મહ્યં ત્વયાસુર ।
દ્વાભ્યાં ક્રાન્તા મહી સર્વા તૃતીયમુપકલ્પય

યાવત્ તપત્ય્ અસૌ ગોભિર્યાવદિન્દુઃ સહોડુભિઃ ।
યાવદ્વર્ષતિ પર્જન્યસ્તાવતી ભૂરિયં તવ

પદૈકેન મયાક્રાન્તો ભૂર્લોકઃ ખં દિશસ્તનોઃ ।
સ્વર્લોકસ્તે દ્વિતીયેન પશ્યતસ્તે સ્વમાત્મના

પ્રતિશ્રુતમદાતુસ્તે નિરયે વાસ ઇષ્યતે ।
વિશ ત્વં નિરયં તસ્માદ્ગુરુણા ચાનુમોદિતઃ

વૃથા મનોરથસ્તસ્ય દૂરઃ સ્વર્ગઃ પતત્ય્ અધઃ ।
પ્રતિશ્રુતસ્યાદાનેન યો ઽર્થિનં વિપ્રલમ્ભતે

વિપ્રલબ્ધો દદામીતિ ત્વયાહં ચાઢ્યમાનિના ।
તદ્વ્યલીકફલં ભુઙ્ક્ષ્વ નિરયં કતિચિત્ સમાઃ