ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 08.15

ભ્પ્_08.15.001।0 શ્રીરાજોવાચ
બલેઃ પદત્રયં ભૂમેઃ કસ્માદ્ધરિરયાચત ।
ભૂતેશ્વરઃ કૃપણવલ્ લબ્ધાર્થો ઽપિ બબન્ધ તમ્

એતદ્વેદિતુમિચ્છામો મહત્ કૌતૂહલં હિ નઃ ।
યજ્ઞેશ્વરસ્ય પૂર્ણસ્ય બન્ધનં ચાપ્ય્ અનાગસઃ

ભ્પ્_08.15.003।0 શ્રીશુક ઉવાચ
પરાજિતશ્રીરસુભિશ્ચ હાપિતો હીન્દ્રેણ રાજન્ ભૃગુભિઃ સ જીવિતઃ ।
સર્વાત્મના તાન્ અભજદ્ભૃગૂન્ બલિઃ શિષ્યો મહાત્માર્થનિવેદનેન

તં બ્રાહ્મણા ભૃગવઃ પ્રીયમાણા અયાજયન્ વિશ્વજિતા ત્રિણાકમ્ ।
જિગીષમાણં વિધિનાભિષિચ્ય મહાભિષેકેણ મહાનુભાવાઃ

તતો રથઃ કાઞ્ચનપટ્ટનદ્ધો હયાશ્ચ હર્યશ્વતુરઙ્ગવર્ણાઃ ।
ધ્વજશ્ચ સિંહેન વિરાજમાનો હુતાશનાદાસ હવિર્ભિરિષ્ટાત્

ધનુશ્ચ દિવ્યં પુરટોપનદ્ધં તૂણાવરિક્તૌ કવચં ચ દિવ્યમ્ ।
પિતામહસ્તસ્ય દદૌ ચ માલામ્ અમ્લાનપુષ્પાં જલજં ચ શુક્રઃ

એવં સ વિપ્રાર્જિતયોધનાર્થસ્ તૈઃ કલ્પિતસ્વસ્ત્યયનો ઽથ વિપ્રાન્ ।
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય કૃતપ્રણામઃ પ્રહ્રાદમામન્ત્ર્ય નમશ્ચકાર

અથારુહ્ય રથં દિવ્યં ભૃગુદત્તં મહારથઃ ।
સુસ્રગ્ધરો ઽથ સન્નહ્ય ધન્વી ખડ્ગી ધૃતેષુધિઃ

હેમાઙ્ગદલસદ્બાહુઃ સ્ફુરન્મકરકુણ્ડલઃ ।
રરાજ રથમારૂઢો ધિષ્ણ્યસ્થ ઇવ હવ્યવાટ્

તુલ્યૈશ્વર્યબલશ્રીભિઃ સ્વયૂથૈર્દૈત્યયૂથપૈઃ ।
પિબદ્ભિરિવ ખં દૃગ્ભિર્દહદ્ભિઃ પરિધીન્ ઇવ

વૃતો વિકર્ષન્ મહતીમાસુરીં ધ્વજિનીં વિભુઃ ।
યયાવિન્દ્રપુરીં સ્વૃદ્ધાં કમ્પયન્નિવ રોદસી

રમ્યામુપવનોદ્યાનૈઃ શ્રીમદ્ભિર્નન્દનાદિભિઃ ।
કૂજદ્વિહઙ્ગમિથુનૈર્ગાયન્મત્તમધુવ્રતૈઃ

પ્રવાલફલપુષ્પોરુ ભારશાખામરદ્રુમૈઃ ।
હંસસારસચક્રાહ્વ કારણ્ડવકુલાકુલાઃ ।
નલિન્યો યત્ર ક્રીડન્તિ પ્રમદાઃ સુરસેવિતાઃ

આકાશગઙ્ગયા દેવ્યા વૃતાં પરિખભૂતયા ।
પ્રાકારેણાગ્નિવર્ણેન સાટ્ટાલેનોન્નતેન ચ

રુક્મપટ્ટકપાટૈશ્ચ દ્વારૈઃ સ્ફટિકગોપુરૈઃ ।
જુષ્ટાં વિભક્તપ્રપથાં વિશ્વકર્મવિનિર્મિતામ્

સભાચત્વરરથ્યાઢ્યાં વિમાનૈર્ન્યર્બુદૈર્યુતામ્ ।
શૃઙ્ગાટકૈર્મણિમયૈર્વજ્રવિદ્રુમવેદિભિઃ

યત્ર નિત્યવયોરૂપાઃ શ્યામા વિરજવાસસઃ ।
ભ્રાજન્તે રૂપવન્નાર્યો હ્ય્ અર્ચિર્ભિરિવ વહ્નયઃ

સુરસ્ત્રીકેશવિભ્રષ્ટ નવસૌગન્ધિકસ્રજામ્ ।
યત્રામોદમુપાદાય માર્ગ આવાતિ મારુતઃ

હેમજાલાક્ષનિર્ગચ્છદ્ ધૂમેનાગુરુગન્ધિના ।
પાણ્ડુરેણ પ્રતિચ્છન્ન માર્ગે યાન્તિ સુરપ્રિયાઃ

મુક્તાવિતાનૈર્મણિહેમકેતુભિર્ નાનાપતાકાવલભીભિરાવૃતામ્ ।
શિખણ્ડિપારાવતભૃઙ્ગનાદિતાં વૈમાનિકસ્ત્રીકલગીતમઙ્ગલામ્

મૃદઙ્ગશઙ્ખાનકદુન્દુભિસ્વનૈઃ સતાલવીણામુરજેષ્ટવેણુભિઃ ।
નૃત્યૈઃ સવાદ્યૈરુપદેવગીતકૈર્ મનોરમાં સ્વપ્રભયા જિતપ્રભામ્

યાં ન વ્રજન્ત્ય્ અધર્મિષ્ઠાઃ ખલા ભૂતદ્રુહઃ શઠાઃ ।
માનિનઃ કામિનો લુબ્ધા એભિર્હીના વ્રજન્તિ યત્

તાં દેવધાનીં સ વરૂથિનીપતિર્ બહિઃ સમન્તાદ્રુરુધે પૃતન્યયા ।
આચાર્યદત્તં જલજં મહાસ્વનં દધ્મૌ પ્રયુઞ્જન્ ભયમિન્દ્રયોષિતામ્

મઘવાંસ્તમભિપ્રેત્ય બલેઃ પરમમુદ્યમમ્ ।
સર્વદેવગણોપેતો ગુરુમેતદુવાચ હ

ભગવન્નુદ્યમો ભૂયાન્ બલેર્નઃ પૂર્વવૈરિણઃ ।
અવિષહ્યમિમં મન્યે કેનાસીત્ તેજસોર્જિતઃ

નૈનં કશ્ચિત્ કુતો વાપિ પ્રતિવ્યોઢુમધીશ્વરઃ ।
પિબન્નિવ મુખેનેદં લિહન્નિવ દિશો દશ ।
દહન્નિવ દિશો દૃગ્ભિઃ સંવર્તાગ્નિરિવોત્થિતઃ

બ્રૂહિ કારણમેતસ્ય દુર્ધર્ષત્વસ્ય મદ્રિપોઃ ।
ઓજઃ સહો બલં તેજો યત એતત્ સમુદ્યમઃ

ભ્પ્_08.15.028।0 શ્રીગુરુરુવાચ
જાનામિ મઘવન્ છત્રોરુન્નતેરસ્ય કારણમ્ ।
શિષ્યાયોપભૃતં તેજો ભૃગુભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ

ઓજસ્વિનં બલિં જેતું ન સમર્થો ઽસ્તિ કશ્ચન ।
ભવદ્વિધો ભવાન્ વાપિ વર્જયિત્વેશ્વરં હરિમ્

વિજેષ્યતિ ન કો ઽપ્ય્ એનં બ્રહ્મતેજઃસમેધિતમ્ ।
નાસ્ય શક્તઃ પુરઃ સ્થાતું કૃતાન્તસ્ય યથા જનાઃ

તસ્માન્ નિલયમુત્સૃજ્ય યૂયં સર્વે ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
યાત કાલં પ્રતીક્ષન્તો યતઃ શત્રોર્વિપર્યયઃ

એષ વિપ્રબલોદર્કઃ સમ્પ્રત્ય્ ઊર્જિતવિક્રમઃ ।
તેષામેવાપમાનેન સાનુબન્ધો વિનઙ્ક્ષ્યતિ

એવં સુમન્ત્રિતાર્થાસ્તે ગુરુણાર્થાનુદર્શિના ।
હિત્વા ત્રિવિષ્ટપં જગ્મુર્ગીર્વાણાઃ કામરૂપિણઃ

દેવેષ્વથ નિલીનેષુ બલિર્વૈરોચનઃ પુરીમ્ ।
દેવધાનીમધિષ્ઠાય વશં નિન્યે જગત્ત્રયમ્

તં વિશ્વજયિનં શિષ્યં ભૃગવઃ શિષ્યવત્સલાઃ ।
શતેન હયમેધાનામનુવ્રતમયાજયન્

તતસ્તદનુભાવેન ભુવનત્રયવિશ્રુતામ્ ।
કીર્તિં દિક્ષુવિતન્વાનઃ સ રેજ ઉડુરાડ્ ઇવ

બુભુજે ચ શ્રિયં સ્વૃદ્ધાં દ્વિજદેવોપલમ્ભિતામ્ ।
કૃતકૃત્યમિવાત્માનં મન્યમાનો મહામનાઃ