અષ્ટાધ્યાયી · અધ્યાય 5.3

પ્રાગ્-દિશો વિભક્તિઃ

કિં-સર્વનામ-બહુભ્યો ઽદ્વ્ય્-આદિભ્યઃ

ઇદમ્ ઇશ્

એત-ઇતૌ ર-થોઃ

એતદો ઽશ્

સર્વસ્ય સો ઽન્યતરસ્યાં દિ

પઞ્ચમ્યાસ્ તસિલ્

તસેશ્ ચ

પર્ય્-અભિભ્યાં ચ

સપ્તમ્યાસ્ ત્રલ્

ઇદમો હઃ

કિમો ઽત્

વા હ ચ ચ્છન્દસિ

ઇતરાભ્હ્યો ઽપિ દૃશ્યન્તે

સર્વ-એક-અન્ય-કિં-યત્-તદઃ કાલે દા

ઇદમો ર્હિલ્

અધુના

દાનીં ચ

તદો દા ચ

તયોર્ દા-ર્હિલૌ ચ છન્દસિ

અનદ્યતને ર્હિલ્ અન્યતરસ્યામ્

સદ્યઃ પરુત્ પરાર્ય્-ઔષમઃ પરેદ્યવ્ય્-અદ્ય-પૂર્વેદ્યુર્-અન્યેદ્યુર્-અન્યતરેદ્યુર્-ઇતરેદ્યુર્-અપરેદ્યુર્-અધરેદ્યુર્-ઉભયેદ્યુર્-ઉત્તરેદ્યુઃ

પ્રકારવચને થાલ્

ઇદમસ્ થમુઃ

કિમશ્ ચ

થા હેતૌ ચ ચ્છન્દસિ

દિક્-શબ્દેભ્યઃ સપ્તમી-પઞ્ચમી-પ્રથમાભ્યો દિગ્-દેશ-કાલેષ્વ્ અસ્તાતિઃ

દિક્ષિણ-ઉત્તરાભ્યામ્ અતસુચ્

વિભાષા પર-અવરાભ્યામ્

અઞ્ચેર્ લુક્

ઉપર્ય્-ઉપરિષ્ટાત્

પશ્ચાત્

પશ્ચ પશ્ચા ચ છન્દસિ

ઉત્તર-અધર-દક્ષિણાદ્ આતિઃ

એનવ્ અન્યતરસ્યામ્ અદૂરે ઽપઞ્ચમ્યાઃ

દક્ષિણાદ્ આચ્

આહિ ચ દૂરે

ઉત્તરાચ્ ચ

પૂર્વ-અધર-અવરાનામ્ અસિ પુર્-અદ્ઃ-અવશ્ ચ+એષામ્

અસ્તાતિ ચ

વિભાષા ઽવરસ્ય

સઙ્ખ્યાયા વિધાર્થે ધા

અધિકરણવિચાલે ચ

એકાદ્ ધો દ્યમુઞ્ અન્યતરસ્યામ્

દ્વિ-ત્ર્યોશ્ ચ ધમુઞ્

એધાચ્ ચ

યાપ્યે પાશપ્

પૂરણાદ્ ભાગે તીયાદ્ અન્

પ્રાગ્ એકાદશભ્યો ઽચ્છન્દસિ

ષષ્ઠ-અષ્ટમાભ્યાં ઞ ચ

માન-પશ્વ્-અઙ્ગયોઃ કન્-લુકૌ ચ

એકાદ્ આકિનિચ્ ચ અસહાયે

ભૂતપૂર્વે ચરટ્

ષષ્ઠ્યા રૂપ્ય ચ

અતિશાયને તમબિષ્ઠનૌ

તિઙશ્ ચ

દ્વિવચન-વિભજ્ય-ઉપપદે તરબ્-ઈયસુનૌ

અજાદિ ગુણવચનાદ્ એવ

તુશ્ છન્દસિ

પ્રશસ્યસ્ય શ્રઃ

જ્ય ચ

વૃદ્ધસ્ય ચ

અન્તિક-બાઢયોર્ નેદ-સાધૌ

યુવ-અલ્પયોઃ કન્ અન્યતરસ્યામ્

વિન્-મતોર્ લુક્

પ્રશંસાયાં રૂપપ્

ઈષદસમાપ્તૌ કલ્પબ્-દેશ્ય-દેશીયરઃ

વિભાષા સુપો બહુચ્ પરસ્તાત્ તુ

પ્રકારવચને જાતીયર્

પ્રાગ્-ઇવાત્ કઃ

અવ્યય-સર્વનામ્નામ્ અકચ્ પ્રાક્ ટેઃ

કસ્ય ચ દઃ

અજ્ઞાતે

કુત્સિતે

સઞ્જ્ઞાયાં કન્

અનુઅમ્પાયામ્

નીતૌ ચ તદ્યુક્તાત્

બહ્વચો મનુસ્યનામ્નષ્ ઠજ્ વા

ઘન્-ઇલચૌ ચ

પ્રાચામ્ ઉપાદેર્ અડજ્-વુચૌ ચ

જાતિનામ્નઃ કન્

અજિનાન્તસ્ય+ઉત્તરપદલોપશ્ ચ

ઠ-અજ્-આદાવ્ ઊર્ધ્વં દ્વિતીયાદ્ અચઃ

શેવલ-સુપરિ-વિશાલા-વરુણ-અર્યમ-આદિનાં તૃતીયાત્

અલ્પે

હ્રસ્વે

સઞ્જ્ઞાયાં કન્

કુટી-શમી-શુણ્ડાભ્યો રઃ

કુત્વા ડુપચ્

કાસૂ-ગોણીભ્યાં ષ્ટરચ્

વત્સ-ઉક્ષ-અશ્વ-ર્ષભેભ્યશ્ ચ તનુત્વે

કિં-યત્-તદો નિર્ધારણે દ્વયોર્ એકસ્ય ડતરચ્

વા બહૂનાં જાતિપરિપ્રશ્નો ડતમચ્

એકાચ્ ચ પ્રાચામ્

અવક્ષેપણે કન્

ઇવે પ્રતિકૃતૌ

સઞ્જ્ઞાયાં ચ

લુમ્-મનુસ્યે

જીવિકાર્થે ચાપણ્યે

દેવપથાદિભ્યશ્ ચ

વસ્તેર્ ધઞ્

શિલાયા ઢઃ

શાખાદિભ્યો યત્

દ્રવ્યં ચ ભવ્યે

કુશાગ્રાચ્ છઃ

સમાસાચ્ ચ તદ્વિષયાત્

શર્કરા-આદિભ્યો ઽણ્

અઙ્ગુલ્યાદિભ્યષ્ ઠક્

એકશાલાયાષ્ ઠજ્ અન્યતરસ્યામ્

કર્ક-લોહિતાદ્ ઈકક્

પ્રત્ન-પૂર્વ-વિશ્વ-ઇમાત્ થાલ્ છન્દસિ

પૂગાઞ્ ઞ્યો ઽગ્રામણીપૂર્વાત્

વ્રાત-ચ્ફઞોર્ અસ્ત્રિયામ્

આયુધ-જીવિસઙ્ક્ઘાઞ્ઞ્યડ્-વાહીકેષ્વ્ અબ્રાહ્મણ-રાજન્યાત્

વૃકાટ્ ટેણ્યણ્

દામન્યાદિ-ત્રિગર્તષ્ઠાચ્ છઃ

પર્શ્વાદિ-યૌધેયાદિભ્યામ્ અણ્-અઞૌ

અભિજિદ્-વિદભૃચ્-છાલાવચ્-છિખાવચ્-છમીવદ્-ઊર્ણાવચ્-છરુમદ્-અણો યઞ્

ઞ્યાદયસ્ તદ્રાજાઃ