અષ્ટાધ્યાયી · અધ્યાય 4.2

તેન રક્તં રાગાત્

લાક્ષા-રોચના-શકલ-કર્દમાટ્ ઠક્

નક્ષત્રેણ યુક્તં કાલઃ

લુબ્ અવિશેષે

સઞ્જ્ઞાયાં શ્રવણ-અશ્વત્થાભ્યામ્

દ્વન્વાચ્ છઃ

દૃષ્ટં સામ

કલેર્ ઢક્

વામદેવાડ્ ડ્યડ્-ડ્યૌ

પરિવૃતો રથઃ

પાણ્ડુકમ્બલાદ્ ઇનિઃ

દ્વૈપ-વૈયાઘ્રાદ્ અઞ્

કૌમાર-અપૂર્વવચને

તત્ર+ઉદ્ધૃતમ્ અમત્રેભ્યઃ

સ્થણ્ડિલાચ્ છયિતરિ વ્રતે

સંસ્કૃતં ભક્ષાઃ

શૂલ-ઉખાદ્ યત્

દધ્નષ્ ઠક્

ઉદશ્વિતો ઽન્યતરસ્યામ્

ક્ષીરાડ્ ઢઞ્

સા ઽસ્મિન્ પૌર્ણમાસી ઇતિ સઞ્જ્ઞાયામ્

આગ્રહાયણ્ય્-અશ્વત્થાટ્ ઠક્

વિભાષા ફાલ્ગુની-શ્રવણા-કાર્તિકી-ચૈત્રીભ્યઃ

સા ઽસ્ય દેવતા

કસ્ય+ઇત્

શુક્રાદ્ ઘન્

અપોનપ્ત્ર્-અપાંનપ્તૃભ્યાં ઘઃ

છ ચ

મહેન્દ્રાદ્ ઘાણૌ ચ

સોમાટ્ ટ્યણ્

વાય્વ્-ઋતુ-પિત્ર્-ઉષસો યત્

દ્યાવાપૃથિવી-શુનાસીર-મરુત્વદ્-અગ્નીષોમ-વાસ્તોષ્પતિ-ગૃહમેધાચ્ છ ચ

અગ્નેર્ ઢક્

કાલેભ્યો ભવવત્

મહારાજ-પ્રોષ્ઠપદાટ્ ઠઞ્

પિતૃવ્ય-માતુલ-માતામહ-પિતામહાઃ

તસ્ય સમૂહઃ

ભિક્ષા-આદિભ્યો ઽણ્

ગોત્ર-ઉક્ષ-ઉષ્ટ્ર-ઉરભ્ર-રાજ-રાજન્ય-રાજપુત્ર-વત્સ-મનુષ્ય-અજાદ્ વુઞ્

કેદારાદ્ યઞ્ ચ

ઠઞ્ કવચિનશ્ ચ

બ્રાહ્મણ-માણવ-વાડવાદ્ યન્

ગ્રામ-જન-બન્ધુ-સહાયેભ્યસ્ તલ્

અનુદાત્તાદેર્ અઞ્

ખણ્ડિક-આદિભ્યશ્ ચ

ચરણેભ્યો ધર્મવત્

અચિત્ત-હસ્તિ-ધેનોષ્ ઠક્

કેશ-અશ્વાભ્યાં યઞ્-છાવ્ અન્યતરસ્યામ્

પાશાદિભ્યો યઃ

ખલ-ગો-રથાત્

ઇનિ-ત્ર-કટ્યચશ્ ચ

વિષયો દેશે

રાજન્યાદિભ્યો વુઞ્

ભૌરિક્યાદ્ય્-ઐષુકાર્યાદિભ્યો વિધલ્ભક્તલૌ

સો ઽસ્ય-આદિર્ ઇતિ ચ્છન્દસઃ પ્રગાથેષુ

સઙ્ગ્રામે પ્રયોજન-યોદ્ધૃભ્યઃ

તદ્ અસ્યાં પ્રહરણમ્ ઇતિ ક્રીડાયાં ણઃ

ઘઞઃ સાસ્યાં ક્રિયેતિ ઞઃ

તદ્ અધીતે તદ્ વેદ

ક્રતુ-ઉક્થાદિ-સૂત્રાન્તાટ્ ઠક્

ક્રમાદિભ્યો વુન્

અનુબ્રાહ્મણાદ્ ઇનિઃ

વસન્તાદિભ્યષ્ ઠક્

પ્રોક્તાલ્ લુક્

સૂત્રાચ્ ચ ક+ઉપધાત્

છન્દો-બ્રાહમણાનિ ચ તદ્-વિષયાણિ

તદ્ અસ્મિન્ન્ અસ્તિ ઇતિ દેશે તન્નામ્નિ

તેન નિર્વૃત્તમ્

તસ્ય નિવાસઃ

અદૂરભવશ્ ચ

ઓર્ અઞ્

મતોશ્ ચ બહ્વ્-અજ્-અઙ્ગાત્

બહ્વ્-અચઃ કૂપેષુ

ઉદક્ ચ વિપાશઃ

સઙ્કલાદિભ્યશ્ ચ

સ્ત્રીષુ સૌવીર-સાલ્વ-પ્રાક્ષુ

સુવાસ્ત્વ્-આદિભ્યો ઽણ્

રોણી

ક-ઉપધાચ્ ચ

વુઞ્-છણ્-ક-ઠજ્-ઇલ-સ-ઇનિ-ર-ઢ ણ્ય-ય-ફક્-ફિઞ્-ઇઞ્-ઞ્ય-કક્-ઠકો ઽરીહણ-કૃશાશ્વ-ર્શ્ય-કુમુદ-કાશ-તૃણ-પ્રેક્ષા-અશ્મ-સખિ-સઙ્કાશ-બલ-પક્ષ-કર્ણ-સુતઙ્ગમ-પ્રગદિન્-વરાહ-કુમુદ-આદિભ્યઃ

જનપદે લુપ્

વરણ-આદિભ્યશ્ ચ

શર્કરાયા વા

ઠક્-છૌ ચ

નદ્યાં મતુપ્

મધ્વાદિભ્યશ્ ચ

કુમુદ-નડ-વેતસેભ્યો ડ્મતુપ્

નડ-શાદાડ્ ડ્વલચ્

શિખાયા વલચ્

ઉત્કરાદિભ્યશ્ છઃ

નડાદીનાં કુક્ ચ

શેષે

રાષ્ટ્ર-અવારપારાદ્ ઘ-ખૌ

રાષ્ટ્ર-અવારપારાદ્ ઘ-ખૌ

કત્ર્ય્-આદિભ્યો ઢકઞ્

કુલ-કુક્ષિ-ગ્રીવાભ્યઃ શ્વ-અસ્ય્-અલઙ્કારેષુ

નદ્ય્-આદિભ્યો ઢક્

દક્ષિણા-પશ્ચાત્-પુરસસ્ ત્યક્

કાપિશ્યાઃ ષ્ફક્

રઙ્કોર્ અમનુષ્યે ઽણ્ ચ

દ્યુ-પ્રાગ્-અપાગ્-ઉદક્-પ્રતીચો યત્

કન્થાયાષ્ઠક્

વર્ણૌ વુક્

અવ્યયાત્ ત્યપ્

ઐષમેઓ-હ્યઃ-શ્વસો ઽન્યતરસ્યામ્

તીર-રૂપ્ય-ઉત્તરપદાદ્ અઞ્-ઞૌ

દિક્-પૂર્વપદાદ્ અસઞ્જ્ઞાયાં ઞઃ

મદ્રેભ્યો ઽઞ્

ઉદીચ્યગ્રામાચ્ ચ બહ્વચો ઽન્તોદાત્તાત્

પ્રસ્થ-ઉત્તરપદ-પલદ્યાદિ-ક-ઉપધાદણ્

કણ્વ-આદિભ્યો ગોત્રે

ઇઞશ્ ચ

ન દ્વ્ય્-અચઃ પ્રાચ્ય-ભરતેસુ

વૃદ્ધાચ્ છઃ

ભવતષ્ ઠક્-છસૌ

કાશ્યાદિભ્યષ્ ઠઞ્-ઞિઠૌ

વાહીકગ્રામેભ્યશ્ ચ

વિભાષા+ઉશીનરેષુ

ઓર્ દેશે ઠઞ્

વૃદ્ધત્ પ્રાચામ્

ધન્વ-ય-ઉપધાદ્ વુઞ્

પ્રસ્થ-પુર-વહાન્તાચ્ ચ

ર-ઉપધ-ઇતોઃ પ્રાચામ્

જનપદ-તદવધ્યોશ્ ચ

અવૃદ્ધાદ્ અપિ બહુવચન-વિષયાત્

કચ્છ-અગ્નિ-વક્ત્ર-ગર્ત-ઉત્તરપદાત્

ધૂમાદિભ્યશ્ ચ

નગરાત્ કુત્સન-પ્રાવીણ્યયોઃ

અરણ્યાન્ મનુસ્યે

વિભાષા કુરુ-યુગન્ધરાભ્યામ્

મદ્ર-વૃજ્યોઃ કન્

કોપધાદ્ અણ્

કચ્છ-આદિભ્યશ્ ચ

મનુસ્ય-તત્સ્થયોર્ વુઞ્

અપદાતૌ સાલ્વાત્

ગો-યવગ્વોશ્ ચ

ગર્ત-ઉત્તરપદાચ્ છઃ

ગહ-આદિભ્યશ્ ચ

પ્રાચાં કટાદેઃ

રાજ્ઞઃ ક ચ

વૃદ્ધાદ્ અક-ઇક-અન્ત-ખ-ઉપધાત્

કન્થા-પલદ-નગર-ગ્રામ-હ્રદ-ઉત્તરપદાત્

પર્વતાચ્ ચ

વિભાષા ઽમનુષ્યે

કૃકણ-પર્ણાદ્ ભરદ્વાજે