અષ્ટાધ્યાયી · અધ્યાય 4.3

યુષ્મદ્-અસ્મદોર્ અન્યતરસ્યાં ખઞ્ ચ

તસ્મિન્ન્ અણિ ચ યુષ્માક-અસ્માકૌ

તવક-મમકાવ્ એકવચને

અર્ધાદ્ યત્

પર-અવર-અધમ-ઉત્તમ-પૂર્વાચ્ ચ

દિક્-પૂર્વપદાટ્ ઠઞ્ ચ

ગ્રામ-જનપદ+એકદેશાદ્ અઞ્-ઠઞૌ

મધ્યાનમઃ

અ સામ્પ્રતિકે

દ્વીપાદ્ અનુસમુદ્રં યઞ્

કાલાટ્ ઠઞ્

શ્રાદ્ધે શરદઃ

વિભાષા રોગ-આતપયોઃ

નિશા-પ્રદોષાભ્યાં ચ

શ્વસસ્ તુટ્ ચ

સન્ધિવેલ-આદ્ય્-ઋતુ-નક્ષત્રેભ્યો ઽણ્

પ્રાવૃષ એણ્યઃ

વર્ષાભ્યષ્ઠક્

છન્દસિ ઠઞ્

વસન્તાચ્ ચ

હેમન્તાચ્ ચ

સર્વત્ર અણ્ ચ તલોપશ્ ચ

સાયં-ચિરં-પ્રાહ્ણે-પ્રગે ઽવ્યયેભ્યષ્ ટ્યુ-ટ્યુલૌ તુટ્ ચ

વિભાષા પૂર્વાહ્ણ-અપરાહ્ણાભ્યામ્

તત્ર જાતઃ

પ્રાવૃષષ્ઠપ્

સઞ્જ્ઞાયાં શરદો વુઞ્

પૂર્વાહ્ણ-અપરાહ્ણ-આર્દ્રા-મૂલ-પ્રદોષ-અવસ્કરાદ્ વુન્

પથઃ પન્થ ચ

અમાવાસ્યાયા વા

અ ચ

સિન્ધ્વ્-અપકરાભ્યાં કન્

અણઞૌ ચ

શ્રવિષ્ઠા-ફલ્ગુન્ય્-અનુરાધા-સ્વાતિ-તિષ્ય-પુનર્વસુ-હસ્ત-વિશાખા-અષાઢા-બહુલાલ્ લુક્

સ્થાનાનત-ગોશાલ-ખરશાલાચ્ ચ

વત્સશાલા-અભિજિદ્-અશ્વયુક્-છતભિષજો વા

નક્ષત્રેભ્યો બહુલમ્

કૃત-લબ્ધ-ક્રીત-કુશલાઃ

પ્રાયભવઃ

ઉપજાનુ-ઉપકર્ણ-ઉપનીવેષ્ ઠક્

સમ્ભૂતે

કોશાડ્ ઢઞ્

કાલાત્ સાધુ-પુષ્પ્યત્-પચ્યમાનેષુ

ઉપ્તે ચ

આશ્વયુજ્યા વુઞ્

ગ્રીષ્મ-વસન્તાદ્ અન્યત્રસ્યામ્

દેયમ્ ઋણે

કલાપ્ય્-અશ્વત્થ-યવબુસાદ્ વુન્

ગ્રીષ્મ-અવરસમાદ્ વુઞ્

સંવત્સર-આગ્રહાયણીભ્યાં ઠઞ્ ચ

વ્યાહરતિ મૃગઃ

તદ્ અસ્ય સોઢમ્

તત્ર ભવઃ

દિગ્-આદિભ્યો યત્

શરીર-અવયવાચ્ ચ

દૃતિ-કુક્ષિ-કલશિ-વસ્ત્ય્-અસ્ત્ય્-અહેર્ ઢઞ્

ગ્રીવાભ્યો ઽણ્ ચ

ગમ્ભીરાઞ્ ઞ્યઃ

અવ્યયીભાવાચ્ ચ

અન્તઃ-પૂર્વપદાટ્ ઠઞ્

ગ્રામાત્ પર્ય્-અનુ-પૂર્વાત્

જિહ્વામૂલ-અઙ્ગુલેશ્ છઃ

વર્ગાન્તાચ્ ચ

અશબ્દે યત્-ખાવ્ અન્યતરસ્યામ્

કર્ણ-લલાટાત્ કન્ અલઙ્કારે

તસ્ય વ્યાખ્યાન ઇતિ ચ વ્યાખ્યાતવ્યનામ્નઃ

બહ્વચો ઽન્તોદાત્તાટ ઠઞ્

ક્રતુ-યજ્ઞેભ્યશ્ ચ

અધ્યાયેષ્વ્ એવ ર્ષેઃ

પૌરાડાશ-પુરોડાશાત્ ષ્ઠન્

છન્દસો યદણૌ

દ્વ્યજ્-ઋદ્-બ્રાહ્મણ-ર્ક્-પ્રથમ-અધ્વર-પુરશ્ચરણ-નામાખ્યાતાટ્ ઠક્

અણ્ ઋગયન-આદિભ્યઃ

તત આગતઃ

ઠગ્ આયસ્થાનેભ્યઃ

શુણ્ડિકાદિભ્યો ઽણ્

વિદ્યા-યોનિ-સમ્બન્ધેભ્યો વુઞ્

ઋતષ્-ઠઞ્

પિતુર્ યચ્ ચ

ગોત્રાદ્ અઙ્કવત્

હેતુ-મનુષ્યેભ્યો ઽન્યતરસ્યાં રૂપ્યઃ

મયટ્ ચ

પ્રભવતિ

વિદૂરાઞ્ ઞ્યઃ

તદ્ ગચ્છતિ પથિ-દૂતયોઃ

અભિનિષ્ક્રામતિ દ્વારમ્

અધિકૃત્ય કૃતે ગ્રન્થે

શિશુક્રન્દ-યમસભ-દ્વન્દ્વ-ઇન્દ્રજનન-આદિભ્યશ્ છઃ

સો ઽસ્ય નિવાસઃ

અભિજનશ્ ચ

આયુધજીવિભ્યશ્ છઃ પર્વતે

શણ્દિક-આદિભ્યો ઞ્યઃ

સિન્ધુ-તક્ષશિલા-આદિભ્યો ઽણ્-અઞૌ

તૂદી-શલાતુર-વર્મતી-કૂચવારાડ્ ઠક્-છણ્-ઢઞ્-યકઃ

ભક્તિઃ

અચિત્તાદ્ અદેશ-કાલાટ્ ઠક્

મહારાજાટ્ ઠઞ્

વાસુદેવ-અર્જુનાભ્યાં વુન્

ગોત્ર-ક્ષત્રિય-આખ્યેભ્યો બહુલં વુઞ્

જનપદિનાં જનપદવત્ સર્વં જનપદેન સમાનશબ્દાનાં બહુવચને

તેન પ્રોક્તમ્

તિત્તિરિ-વરતન્તુ-ખણ્ડિક-ઉખાચ્ છણ્

કાશ્યપ-કૌશિકાભ્યામ્ ઋષિભ્યાં ણિનિઃ

કલાપિ-વૈશમ્પાયન-અન્તેવાસિભ્યશ્ ચ

પુરાણ-પ્રોક્તેષુ બ્રાહ્મણ-કલ્પેષુ

શૌનક-આદિભ્યશ્ છન્દસિ

કઠ-ચરકાલ્ લુક્

કલાપિનો ઽણ્

છગલિનો ઢિનુક્

પારાશર્ય-શિલાલિભ્યાં ભિક્ષુ-નટસૂત્રયોઃ

કર્મન્દ-કૃશાશ્વાદ્ ઇનિઃ

તેન+એકદિક્

તસિશ્ ચ

ઉરસો યચ્ ચ

ઉપજ્ઞાતે

કૃતે ગ્રન્થે

સઞ્જ્ઞાયામ્

કુલાલ-આદિભ્યો વુઞ્

ક્ષુદ્રા-ભ્રમર-વટર-પાદપાદ્ અઞ્

તસ્ય+ઇદમ્

રથાદ્યત્

પત્રપૂર્વા દઞ્

પત્ર-અધ્વર્યુ-પરિષદશ્ ચ

હલ-સીરાટ્ ઠક્

દ્વન્દ્વાદ્ વુન્ વૈર-મૈથુનિકયોઃ

ગોત્ર-ચરણાદ્ વુઞ્

સઙ્ઘ-અઙ્ક-લક્ષણેષ્વ્ અઞ્-યઞ્-ઇઞામ્ અણ્

શાકલાદ્ વા

છન્દોગ-ઔક્થિક-યાજ્ઞિક-બહ્વૃચ-નટાજ્ ઞ્યઃ

ન દણ્ડમાણવ-અન્તેવાસિષુ

રૈવતિક-આદિભ્યશ્ છઃ

કૌપિઞ્જલ-હાસિતપદાદણ્

આથર્વણિકસ્ય+ઇક-લોપશ્ ચ

તસ્ય વિકારઃ

અવયવે ચ પ્રાણ્ય્-ઓષધિ-વૃક્ષેભ્યઃ

બિલ્વ-આદિભ્યો ઽણ્

ક-ઉપાધાચ્ ચ

ત્રપુ-જતુનોઃ ષુક્

ઓરઞ્

અનુદાત્ત-આદેશ્ ચ

પલાશ-આદિભ્યો વા

શમ્યાષ્ ટ્લઞ્

મયડ્ વઆ+એતયોર્ ભાષાયામ્ અભક્ષ્ય આચ્છાદનયોઃ

નિત્યં વૃદ્ધ-શર-આદિભ્યઃ

ગોશ્ ચ પુરીષે

પિષ્ટાચ્ ચ

સઞ્જ્ઞાયાં કન્

વ્રીહેઃ પુરોડાશે

અસઞ્જ્ઞાયાં તિલ-યવાભ્યામ્

દ્વ્યચશ્ છન્દસિ

ન+ઉત્ત્વદ્-વર્ધ્ર-બિલ્વાત્

તાલ-આદિભ્યો ઽણ્

જાતરૂપેભ્યઃ પરિમાણે

પ્રાણિ-રજત-આદિભ્યો ઽઞ્

ઞિતશ્ ચ તત્પ્રત્યયાત્

ક્રીતવત્ પ્રૈમાણાત્

ઉષ્ટ્રાદ્ વુઞ્

ઉમા-ઊર્ણયોર્ વા

એણ્યા ઢઞ્

ગોપયસોર્ યત્

દ્રોશ્ ચ

માને વયઃ

ફલે લુક્

પ્લક્ષ-આદિ-ભ્યો ઽણ્

જમ્બ્વા વા

લુપ્ ચ

હરીતક્ય્-આદિભ્ય શ્ચ

કંસીય-પરશવ્યયોર્ યઞ્-અઞૌ લુક્ ચ