આર્યાસપ્તશતી · શ્લોક 469-498

યન્ નાવધિમ્ અર્થયતે પાથેયાર્થં દદાતિ સર્વસ્વમ્ ।
તેનાનયાતિ-દારુણ-શઙ્કામ્ આરોપિતં ચેતઃ

યૂનામ્ ઈર્ષ્યા-વૈરં વિતન્વતા તરુણિ ચક્ર-રુચિરેણ ।
તવ જગહ્નેનાકુલિતા નિખિલા પલ્લી ખલેનેવ

યાવજ્ જીવન-ભાવી તુલ્યાશયોયોર્ નિતાન્ત-નિર્ભેદઃ ।
નદયોર્ ઇવૈષ યુવયોઃ સઙ્ગો રસમ્ અધિકમ્ આવહતુ

યન્ નિહિતાં શેખરયસિ માલાં સા યાતુ શઠ ભવન્તમ્ ઇતિ ।
પ્રહરન્તીં શિરસિ પદા સ્મરામિ તાં ગર્વ-ગુરુ-કોપામ્

યૌવન-ગુપ્તિં પત્યૌ બન્ધુષુ મુગ્ધત્વમ્ આર્જવં ગુરુષુ ।
કુર્વાણા હલિક-વધૂઃ પ્રશસ્યતે વ્યાજતો યુવભિઃ

યો ન ગુરુભિર્ ન મિત્રૈર્ ન વિવેકેનાપિ નૈવ રિપુ-હસિતૈઃ ।
નિયમિત-પૂર્વઃ સુન્દરિ સ વિનીતત્વં ત્વયા નીતઃ

યન્-મૂલમ્ આર્દ્રમ્ ઉદકૈઃ કુસુમં પ્રતિપર્વ ફલ-ભરઃ પરિતઃ ।
દ્રુમ તન્ માદ્યસિ વીચી-પરિચય-પરિણામમ્ અવિચિન્ત્ય

યસ્યાઙ્કે સ્મર-સઙ્ગર-વિશ્રાન્તિ-પ્રાઞ્જલા સખી સ્વપિતિ ।
સ વહતુ ગુણાભિમાનં મદન-ધનુર્-વલ્લિ-ચોલ ઇવ

યદિ દાન-ગન્ધ-માત્રાદ્ વસન્તિ સપ્ત-ચ્છદેઽપિ દન્તિન્યઃ ।
કિમ્ ઇતિ મદ-પઙ્ક-મલિનાં કરી કપોલ-સ્થલીં વહતિ

યદ્-અવધિ વિવૃદ્ધ-માત્રા વિકસિત-કુસુમોત્કરા શણ-શ્રેણી ।
પીતાંશુક-પ્રિયેયં તદવધિ પલ્લી-પતેઃ પુત્રી

યમુના-તરઙ્ગ-તરલં ન કુવલયં કુસુમ-લાવિ તવ સુલભમ્ ।
યદિ સૌરભાનુસારી ઝઙ્કારી ભ્રમતિ ન ભ્રમરઃ

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ય-કાર-વ્રજ્યા ॥
ર--કાર-વ્રજ્યા
રાજ્યાભિષેક-સલિલ-ક્ષાલિત-મૌલેઃ કથાસુ કૃષ્ણસ્ય ।
ગર્વ-ભર-મન્થરાક્ષી પશ્યતિ પદ-પઙ્કજં રાધા

રતિ-કલહ-કુપિત-કાન્તા-કર-ચિકુરાકર્ષ-મુદિત-ગૃહ-નાથમ્ ।
ભવતિ ભવનં તદ્ અન્યત્ પ્રાગ્-વંશઃ પર્ણ-શાલા વા

રોગો રાજાયત ઇતિ જનવાદં સત્યમ્ અદ્ય કલયામિ ।
આરોગ્ય-પૂર્વકં ત્વયિ તલ્પ-પ્રાન્તાગતે સુભગ

રુદ્ધ-સ્વરસ-પ્રસરસ્યાલિભિર્ અગ્રે નતં પ્રિયં પ્રતિ મે ।
સ્રોતસ ઇવ નિમ્નં પ્રતિ રાગસ્ય દ્વિગુણ આવેગઃ

રૂપમ્ ઇદં કાન્તિર્ અસાવ્ અયમ્ ઉત્કર્ષઃ સુવર્ણ-રચનેયમ્ ।
દુર્ગત-મિલિતા લલિતે ભ્રમસિ પ્રતિમન્દિર-દ્વારમ્

રચિતે નિકુઞ્જ-પત્રૈર્ ભિક્ષુક-પાત્રે દદાતિ સાવજ્ઞમ્ ।
પર્યુષિતમ્ અપિ સુતીક્ષ્ણ-શ્વાસ-કદુષ્ણં વધૂર્ અન્નમ્

રક્ષતિ ન ખલુ નિજ-સ્થિતિમ્ અલઘુઃ સ્થાપયતિ નાયકઃ સ યથા ।
તિષ્ઠતિ તથૈવ તદ્-ગુણ-વિદ્ધેયં હાર-યષ્ઠિર્ ઇવ

રાજસિ કૃશાઙ્ગિ મઙ્ગલ-કલશી સહકાર-પલ્લવેનેવ ।
તેનૈવ ચુમ્બિત-મુખી પ્રથમાવિર્ભૂત-રાગેણ

રૂપ-ગુણ-હીન-હાર્યા ભવતિ લઘુર્ ધૂલિર્ અનિલ-ચપલેવ ।
પ્રથયતિ પૃઘુ-ગુણ-નેયા તરુણી તરણિર્ ઇવ ગરિમાણમ્