આર્યાસપ્તશતી · શ્લોક 449-468

મમ કુપિતાયાશ્ છાયાં ભૂમાવ્ આલિઙ્ગ્ય સખિ મિલત્-પુલકઃ ।
સ્નેહમયત્વમ્ અનુજ્ઝન્ કરોતિ કિં નૈષ મામ્ અરુષમ્

મુષિત ઇવ ક્ષણ-વિરહે રિપુર્ ઇવ કુસુમેષુ-કેલિ-સઙ્ગ્રામે ।
દાસ ઇવ શ્રમ-સમયે ભજન્ નતાઙ્ગીં ન તૃપ્યામિ

મુઞ્ચસિ કિં માનવતીં વ્યવસાયાદ્ દ્વિગુણ-મન્યુ-વેગેતિ ।
સ્નેહ-ભવઃ પયસાગ્નિઃ સાન્ત્વેન ચ રોષ ઉન્મિષતિ

મલયજમ્ અપસાર્ય ઘનં વીજન-વિઘ્નં વિધાય બાહુભ્યામ્ ।
સ્મર-સન્તાપાદ્ અગણિત-નિદાઘમ્ આલિઙ્ગતે મિથુનમ્

મહતો ઽપિ હિ વિશ્વાસાન્ મહાશયા દધતિ નાલ્પમ્ અપિ લઘવઃ ।
સંવૃણુતેઽદ્રી-નુદધિર્ નિદાઘ-નદ્યો ન ભેકમ્ અપિ

મધુ-ધારેવ ન મુઞ્ચસિ માનિનિ રૂક્ષાપિ માધુરીં સહજામ્ ।
કૃત-મુખ-ભઙ્ગાપિ રસં દદાસિ મમ સરિદ્ ઇવામ્ભોધેઃ

મદનાકૃષ્ટ-નુર્જ્યા-ઘાતૈર્ ઇવ ગૃહિણિ પથિક-તરુણાનામ્ ।
વીણા-તન્ત્રી-ક્વાણૈઃ કેષાં ન વિકમ્પતે ચેતઃ

મમ ભયમ્ અસ્યાઃ કોપો નિર્વેદો ઽસ્યા મમાપિ મન્દાક્ષમ્ ।
જાતં ક્વ ચાન્તરિક્ષે સ્મિત-સંવૃતિ-નમિત-કન્ધરયોઃ

મુક્તામ્બરૈવ ધાવતુ નિપતતુ સહસા ત્રિમાર્ગગા વાસ્તુ ।
ઇયમ્ એવ નર્મદા મમ વંશ-પ્રભવાનુરૂપ-રસા

મૃગમદ-લેપનમ્ એનં નીલ-નિચોલૈવ નિશિ નિષેવ ત્વમ્ ।
કાલિન્દ્યામ્ ઇન્દીવરમ્ ઇન્દિન્દિર-સુન્દરીવ સખિ

મમ સખ્યા નયન-પથે મિલિતઃ શક્તો ન કશ્ચિદ્ અપિ ચલિતુમ્ ।
પતિતો ઽસિ પથિક વિષમે ઘટ્ટ-કુટીયં કુસુમ-કેતોઃ

મહતા પ્રિયેણ નિર્મિતમ્ અપ્રિયમ્ અપિ સુભગ સહ્યતાં યાતિ ।
સુત-સમ્ભવેન યૌવન-વિનાશનં ન ખલુ ખેદાય

માન-ગ્રહ-ગુરુ-કોપાદ્ અનુ દયિતાત્ય્ એવ રોચતે મહ્યમ્ ।
કાઞ્ચનમયી વિભૂષા દાહાઞ્ચિત-શુદ્ધ-ભાવેવ

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા મ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ય-કાર-વ્રજ્યા
યૂનઃ કણ્ટક-વિટપાનિ વિઆઞ્ચલ-ગ્રાહિણસ્ ત્યજન્તી સા ।
વન ઇવ પુરેઽપિ વિચરતિ પુરુષં ત્વામ્ એવ જાનન્તી

યુષ્માસૂપગતાઃ સ્મો વિબુધા વાઙ્-માત્ર-પાટવેન વયમ્ ।
અન્તર્ભવતિ ભવત્સ્વ્ અપિ નાભક્તસ્ તન્ ન વિજ્ઞાતમ્

યત્ર ન દૂતી યત્ર સ્નિગ્ધા ન દૃશો ઽપિ નિપુણયા નિહિતાઃ ।
ન ગિરો ઽદ્યાપિ વ્યક્તીકૃતઃ સ ભાવો ઽનુરાગેણ

યા નીયતે સપત્ન્ય્ પ્રવિશ્ય યાવર્જિતા ભુજઙ્ગેન ।
યમુનાયા ઇવ તસ્યાઃ સખિ મલિનં જીવનં મન્યે

યસ્મિન્ન્ અયશો ઽપિ યશો હ્રીર્ વિઘ્નો માન એવ દૌઃશીલ્યમ્ ।
લઘુતા ગુણજ્ઞતા કિં નવો યુવા સખિ ન તે દૃષ્ટઃ

યદ્ વીક્ષ્યતે ખલાનાં માહાત્મ્યં ક્વાપિ દૈવ-યોગેન ।
કાકાનામ્ ઇવ શૌક્લ્યં તદ્ અપિ હિ ન ચિરાદ્ અનર્થાય

યત્ ખલુ ખલ-મુખ-હુત-વહ-વિનિહિતમ્ અપિ શુદ્ધિમ્ એવ પરમેતિ ।
તદ્ અનલ-શૌચમ્ ઇવાંશુકમ્ ઇહ લોકે દુર્લભં પ્રેમ