આર્યાસપ્તશતી · શ્લોક 221-248
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ઘ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ચ-કાર-વ્રજ્યા
ચપલસ્ય પલિત-લાઞ્છિત-ચિકુરં દયિતસ્ય મૌલિમ્ અવલોક્ય ।
ખેદોચિતેઽપિ સમયે સંમદમ્ એવાદદે ગૃહિણી
ચણ્ડિ પ્રસારિતેન સ્પૃશન્ ભુજેનાપિ કોપનાં ભવતીમ્ ।
તૃપ્યામિ પઙ્કિલામ્ ઇવ પિબન્ નદીં નલિન-નાલેન
ચપલ-ભુજઙ્ગી-ભુક્તોજ્ઝિત શીતલ-ગન્ધવહ નિશિ ભ્રાન્ત ।
અપરાશાં પૂરયિતું પ્રત્યૂષ-સદાગતે ગચ્છ
ચિર-પથિક દ્રાઘિમ-મિલદ્-અલક-લતા-શૈવલાવલિ-ગ્રથિલા ।
કર-તોયેવ મૃગાક્ષ્યા દૃષ્ટિર્ ઇદાનીં સદાનીરા
ચણ્ડિ દર-ચપલ-ચેલ-વ્યક્તોરુ-વિલોકનૈક-રસિકેન ।
ધૂલિ-ભયાદ્ અપિ ન મયા ચરણ-હૃતૌ કુઞ્ચિતં ચક્ષુઃ
ચલ-કુણ્ડલ-ચલદ્-અલક-સ્ખલદ્-ઉરસિજ-વસન-સજ્જદ્-ઊરુ-યુગમ્ ।
જઘન-ભર-ક્લમ-કૂણિત-નયનમ્ ઇદં હરતિ ગતમ્ અસ્યાઃ
ચરણૈઃ પરાગ-સૈકતમ્ અફલમ્ ઇદં લિખસિ મધુપ કેતક્યાઃ ।
ઇહ વસતિ કાન્તિ-સારે નાન્તઃ-સલિલાપિ મધુ-સિન્ધુઃ
ચિર-કાલ-પથિક શઙ્કા-તરઙ્ગિતાક્ષઃ કિમ્ ઈક્ષસે મુગ્ધ ।
ત્વન્-નિસ્ત્રિંશાશ્લેષ-વ્રણ-કિણરાજીયમ્ એતસ્યાઃ
ચપલાં યથા મદાન્ધશ્ છાયામયમ્ આત્મનઃ કરો હન્તિ ।
આસ્ફાલયતિ કરં પ્રતિગજસ્ તથાયં પુરો રુદ્ધઃ
ચુમ્બન-લોલુપ-મદ્-અધર-હૃત-કાશ્મીરં સ્મરન્ ન તૃપ્યામિ ।
હૃદય-દ્વિરદાલાન-સ્તમ્ભં તસ્યાસ્ તદ્-ઊરુ-યુગમ્
ચિકુર-વિસારણ-તિર્યઙ્-નત-કણ્ઠી વિમુખ-વૃત્તિર્ અપિ બાલા ।
ત્વામ્ ઇયમ્ અઙ્ગુલિ-કલ્પિત-કચાવકાશા વિલોકયતિ
ચુમ્બન-હૃતાઞ્જનાર્ઘં સ્ફુટ-જાગર-રાગમ્ ઈક્ષણં ક્ષિપસિ ।
કિમ્ ઉષસિ વિયોગ-કાતરમ્ અસમેષુર્ ઇવાર્ધ-નારાચમ્
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ચ-કાર-વ્રજ્યા ॥
છ-કાર-વ્રજ્યા
છાયા-ગ્રાહી ચન્દ્રઃ કૂટત્વં સતતમ્ અમ્બુજં વ્રજતિ ।
હિત્વોભયં સભાયાં સ્તૌતિ તવૈવાનનં લોકઃ
છાયા-માત્રં પશ્યન્ન્ અધોમુખો ઽપ્ય્ ઉદ્ગતેન ધૈર્યેણ ।
તુદતિ મમ હૃદય-નિપુણા રાધા-ચક્રં કિરીતીવ
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા છ-કાર-વ્રજ્યા ॥
જ-કાર-વ્રજ્યા
જલ-બિન્દવઃ કતિપયે નયનાદ્ ગમનોદ્યમે તવ સ્ખલિતાઃ ।
કાન્તે મમ ગન્તવ્યા ભૂર્ એતૈર્ એવ પિચ્છિલિતા
જૃમ્ભોત્તમ્ભિત-દોર્-યુગ-યન્ત્રિત-તાટઙ્ક-પીડિત-કપોલમ્ ।
તસ્યાઃ સ્મરામિ જલ-કણ-લુલિતાઞ્જનમ્ અલસ-દૃષ્ટિ મુખમ્
જાગરિત્વા પુરુષં પરં વને સર્વતો મુખં હરસિ ।
અતિ શરદ્-અનુરૂપં તવ શીલમ્ ઇદં જાતિ-શાલિન્યાઃ
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા જ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ઝ-કાર-વ્રજ્યા
ઝઙ્કૃત-કઙ્કણ-પાણિ-ક્ષેપૈઃ સ્તમ્ભાવલમ્બનૈર્ મૌનૈઃ ।
શોભયસિ શુષ્ક-રુદિતૈર્ અપિ સુન્દરિ મન્દિર-દ્વારમ્
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ઝ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ઢ-કાર-વ્રજ્યા
ઢક્કામ્ આહત્ય મદં વિતન્વતે કરિણ ઇવ ચિરં પુરુષાઃ ।
સ્ત્રીણાં કરિણીનામ્ ઇવ મદઃ પુનઃ સ્વ-કુલ-નાશાય
ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ઢ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ત-કાર-વ્રજ્યા
તાં તાપયન્તિ મન્મથ-બાણાસ્ ત્વાં પ્રીણયન્તિ બત સુભગ ।
તપન-કરાસ્ તપન-શિલાં જ્વલયન્તિ વિધું મધુરયન્તિ
મૂળ પાઠ: Āryāsaptaśatī · Edition: Ramakant Tripathi, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhawan, 1965 (Vidyabhawan Sanskrit Granthamala 127) · Data entry Jan Brzezinski · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0