આર્યાસપ્તશતી · શ્લોક 181-200

કર્ણ-ગતેયમ્ અમોઘા દૃષ્ટિસ્ તવ શક્તિર્ ઇન્દ્ર-દત્તા ચ ।
સા નાસાદિત-વિજયા ક્વચિદ્ અપિ નાપાર્થ-પતિતેયમ્

ક્લેશયસિ કિમ્ ઇતિ દૂતીર્ યદ્ અશક્યં સુમુખિ તવ કટાક્ષેણ ।
કામો ઽપિ તત્ર સાયકમ્ અકીર્તિ-શઙ્કી ન સન્ધત્તે

કો વેદ મૂલ્યમ્ અક્ષ-દ્યૂતે પ્રભુણા પણીકૃતસ્ય વિધોઃ ।
પ્રતિવિજયે યત્ પ્રતિપણમ્ અધરં ઘર-નન્દિની વિદધે

કુપિતાં ચરણ-પ્રહરણ-ભયેન મુઞ્ચામિ ન ખલુ ચણ્ડિ ત્વામ્ ।
અલિર્ અનિલ-ચપલ-કિસલય-તાડન-સહનો લતાં ભજતે

કોપાકૃષ્ટ-ભ્રૂ-સ્મર-શરાસને સંવૃણુ પ્રિયે પતતઃ ।
છિન્ન-જ્યા-મધુપાન્ ઇવ કજ્જલ-મલિનાશ્રુ-જલ-બિન્દૂન્

કામેનાપિ ન ભેત્તું કિમ્ ઉ હૃદયમ્ અપારિ બાલ-વનિતાનામ્ ।
મૂઢ-વિશિખ-પ્રહારોચ્છૂનમ્ ઇવાભાતિ યદ્-વક્ષઃ

કિં પર-જીવૈર્ દીવ્યસિ વિસ્મય-મધુરાક્ષિ ગચ્છ સખિ દૂરમ્ ।
અહિમ્ અધિચત્વરમ્ ઉરગ-ગ્રાહી ખેલયતુ નિર્વિઘ્નઃ

કર-ચરણેન પ્રહરતિ યથા યથાઙ્ગેષુ કોપ-તરલાક્ષી ।
રોષયતિ પરુષ-વચનૈસ્ તથા તથા પ્રેયસીં રસિકઃ

કસ્ તાં નિન્દતિ લુમ્પતિ કઃ સ્મર-ફલકસ્ય વર્ણકં મુગ્ધઃ ।
કો ભવતિ રત્ન-કણ્ટકમ્ અમૃતે કસ્યારુચિર્ ઉદેતિ

કોપવતિ પાણિ-લીલા-ચઞ્ચલ-ચૂતાઙ્કુરે ત્વયિ ભ્રમતિ ।
કર-કમ્પિત-કરવાલે સ્મર ઇવ સા મૂર્ચ્છિતા સુતનુઃ

કૌલીન્યાદલમેનાં ભજામિ નકુલં સ્મરઃ પ્રમાણયતિ ।
તદ્-ભાવનેન ભજતો મમ ગોત્ર-સ્ખલનમ્ અનિવાર્યમ્

કુત ઇહ કુરઙ્ગ-શાવક કેદારે કલમ્ અમઞ્જરીં ત્યજસિ ।
તૃણ-બાણસ્ તૃણ-ધન્વા તૃણ-ઘટિતઃ કપટ-પુરુષો ઽયમ્

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ક-કાર-વ્રજ્યા ॥
ખ-કાર-વ્રજ્યા
ખલ-સખ્યં પ્રાઙ્ મધુરં વયો ઽનતરાલે નિદાઘ-દિનમ્ અન્તે ।
એકઆદિ-મધ્ય-પરિણતિ-રમણીયા સાધુ-જન-મૈત્રી

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ખ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ગ-કાર-વ્રજ્યા
ગુણમ્ અધિગતમ્ અપિ ધનવાન્ ન ચિરાન્ નાશયતિ રક્ષતિ દરિદ્રઃ ।
મજ્જયતિ રજ્જુમ્ અમ્ભસિ પૂર્ણઃ કુમ્ભઃ સખિ ન તુચ્છઃ

ગુરુર્ અપિ લઘૂપનીતો ન નિમજ્જતિ નિયતમ્ આશયે મહતઃ ।
વાનકરોપનીતઃ શૈલો મકરાલયસ્યેવ

ગૌરી-પતેર્ ગરીયો ગરલં ગત્વા ગલે જીર્ણમ્ ।
જીર્યતિ કર્ણે મહતાં દુર્વાદો નાલ્પમ્ અપિ વિશતિ

ગૃહપતિ-પુરતો જારં કપટ-કથા-કથિત-મન્મથાવસ્થમ્ ।
પ્રીણયતિ પીડયતિ ચ બાલા નિઃશ્વસ્ય નિઃશ્વસ્ય

ગતિ-ગઞ્જિત-વર-યુવતિઃ કરી કપોલૌ કરોતુ મદ-મલિનૌ ।
મુખ-બન્ધ-માત્ર-સિન્ધુર લબોદર કિં મદં વહસિ

ગેહિન્યાઃ શૃણ્વન્તી ગોત્ર-સ્ખલિતાપરાધતો માનમ્ ।
સ્નિગ્ધાં પ્રિયે સ-ગર્વાં સખીષુ બાલા દૃશં દિશતિ

ગ્રીષ્ંઅ-મયે સમયેઽસ્મિન્ વિનિર્મિતં કલય કેલિ-વન-મૂલે ।
અલમ્ આલવાલ-વલય-ચ્છલેન કુણ્ડલિતમ્ ઇવ શૈત્યમ્