આર્યાસપ્તશતી · શ્લોક 101-120

આનયતિ પથિક-તરુણં હરિણ ઇહ પ્રાપયન્ન્ ઇવાત્માનમ્ ।
ઉપકલમ્ અગો ઽપિ કોમલ-કલમ્ આવલિક-વલનોત્તરલઃ

આસીદ્ એવ યદ્ આર્દ્રઃ કિમ્ અપિ તદા કિમ્ અયમ્ આહતો ઽપ્ય્ આહ ।
નિષ્ઠુર-ભાવાદ્ અધુના કટૂનિ સખિ રટતિ પટહ ઇવ

આજ્ઞા-કરશ્ ચ તાડન-પરિભવ-સહનશ્ ચ સત્યમ્ અહમ્ અસ્યાઃ ।
ન તુ શીલ-શીતલેયં પ્રિયેતરદ્ વક્તુમ્ અપિ વેદ

આધાય દુગ્ધ-કલશે મન્થાનં શ્રાન્ત-દોર્-લતા ગોપી ।
અપ્રાપ્ત-પારિજાતા દૈવે દોષં નિવેશયતિ

આસ્તાં માનઃ કથનં સખીષુ વા મયિ નિવેદ્ય-દુર્વિનયે ।
શિથિલિત-રતિ-ગુણ-ગર્વા મમાપિ સા લજ્જિતા સુતનુઃ

આવર્તૈર્ આતર્પણ-શોભાં ડિણ્ડીર-પાણ્ડુરૈર્ દધતી ।
ગાયતિ મુખરિત-સલિલા પ્રિય-સઙ્ગમ-મઙ્ગલં સુરસા

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા આ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ઇ-કાર-વ્રજ્યા
ઇયમ્ ઉદ્ગતિં હરન્તી-નેત્ર-નિકોચં ચ વિદધતી પુરતઃ ।
ન વિજાનીમઃ કિં તવ વદતિ સપત્નીવ દિન-નિદ્રા

ઇદમ્ ઉભય-ભિત્તિ-સન્તત-હાર-ગુણાન્તર્-ગતૈક-કુચ-મુકુલમ્ ।
ગુટિકા-ધનુર્ ઇવ બાલા-વપુઃ સ્મરઃ શ્રયતિ કુતુકેન

ઇહ શિખરિ-શિખરાવલમ્બિનિ વિનોદ-દર-તરલ-વપુષિ તરુ-હરિણે ।
પશ્યાભિલષતિ પતિતું વિહગી નિજ-નીડ-મોહેન

ઇક્ષુર્ નદી-પ્રવાહો દ્યૂતં માન-ગ્રહશ્ ચ હે સુતનુ ।
ભ્રૂ-લતિકા ચ તવેયં ભઙ્ગે રસમ્ અધિકમ્ આવહતિ

ઇન્દોર્ ઇવાસ્ય પુરતો યદ્ વિમુખી સાપ-વારણા ભ્રમસિ ।
તત્ કથય કિં નુ દુરિતં સખિ ત્વયા છાયયેવ કૃતમ્

ઇહ કપટ-કુતુક-તરલિત-દૃશિ વિશ્વાસં કુરઙ્ગ કિં કુરુષે ।
તવ રભસ-તરલિતેયં વ્યાધ-વધૂર્ વાલધૌ વલતે

ઇહ વહતિ બહુ મહોદધિવિભૂષણા માનગર્વમ્ ઇયમ્ ઉર્વી ।
દેવસ્ય કમઠમૂર્તેઃ ન પૃષ્ઠં અપિ નિખિલમ્ આપ્નોતિ

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ઇ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ઈ-કાર-વ્રજ્યા
ઈર્ષ્યા-રોષ-જ્વલિતો-નિજ-પતિ-સઙ્ગં વિચિન્તયંસ્ તસ્યાઃ ।
ચ્યુત-વસન-જઘન-ભાવન-સાન્દ્રાનન્દેન નિર્વામિ

ઈશ્વર-પરિગ્રહોચિત-મોહો ઽસ્યાં મધુપ કિં મુધા પતસિ ।
કનકાભિધાન-સારા વીત-રસા કિતવ-કલિકેયમ્

ઈષદ્ અવશિષ્ટ-જડિમા શિશિરે ગત-માત્ર એવ ચિરમ્ અઙ્ગૈઃ ।
નવ-યૌવનેવ તન્વી નિષેવ્યતે નિર્ભરં વાપી

ઇતિ વિભાવ્યાખ્યા-સમેતા ઈ-કાર-વ્રજ્યા ॥
ઉ-કાર-વ્રજ્યા
ઉલ્લસિત-ભ્રૂ-ધનુષા તવ પૃથુના લોચનેન રુચિરાઙ્ગિ ।
અચલા અપિ ન મહાન્તઃ કે ચઞ્ચલ-ભાવમ્ આનીતાઃ

ઉપનીય યન્ નિતમ્બે ભુજઙ્ગમ્ ઉચ્ચૈર્ અલમ્બિ વિબુધૈઃ શ્રીઃ ।
એકઃ સ મન્દર-ગિરિઃ સખિ ગરિમાણં સમુદ્વહતુ

ઉલ્લસિત-લાઞ્છનો ઽયં જ્યોત્સ્ના-વર્ષી સુધાકરઃ સ્ફુરતિ ।
આસક્ત-કૃષ્ણ-ચરણઃ શકટ ઇવ પ્રકટિત-ક્ષીરઃ

ઉપચારાનુનયાસ્ તે કિતવસ્યોપેક્ષિતાઃ સખી-વચસા ।
અધુના નિષ્ઠુરમ્ અપિ યદિ સ વદતિ કલિકૈતવાદ્ યામિ