આર્યભટીય (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 24

ગ્રાસેન ઊને ગ્રાસોને । કે ? દ્વે વૃત્તે, ગ્રાહ્યગ્રાહકમણ્ડલદ્વયમ્ । ગ્રાસગુણે, ગ્રાસઃ ગુણઃ યયોઃ તે ગ્રાસગુણે । ભાજયેત્ પૃથક્ત્વેન, એકૈકમ્ । કેન ? ગ્રાસોનયોગલબ્ધૌ । ગ્રાસોનયોઃ યોગઃ ગ્રાસોનયોગઃ, તયોઃ એવ વૃત્તયોઃ ગ્રાસવિવર્જિતયોઃ સમાસઃ ; તેન ગ્રાસોનયોગેન લબ્ધૌ ગ્રાસોનયોગલબ્ધૌ । સમ્પાતે શરૌ સમ્પાતશરૌ, અવગ્રાહશરૌ ઇતિ યાવત્ । પરસ્પરતઃ, અન્યોન્યતઃ । યસ્માત્ મહાવિષ્કમ્ભસ્ય અલ્પઃ શરઃ મહત્વાત્ મણ્ડલસ્ય, અલ્પવ્યાસસ્ય
મહાન્ શરઃ । યસ્માત્ અલ્પસ્ય મણ્ડલસ્ય અલ્પઃ અપિ અવયવઃ અતિવક્રઃ ઉપલભ્યતે, ન તથા મહતઃ । તસ્માત્ તૌ સંપાતશરૌ પરસ્પરતઃ ભવતઃ ।
ઉદ્દેશકઃ ã
અશીતિવિષ્કમ્ભતમોમયેન દ્વાત્રિંશત્ ઇન્દોઃ સ્થગિતા યદા અષ્ટૌ ।
જ્ઞાતુમ્ તત્ ઇચ્છામિ શરૌ કિયન્તૌ રાહોઃ અથ ઇન્દોઃ પરિપૂર્ણમૂલૈઃ

ન્યાસઃ ã
પરિલેખઃ 54
કરણમ્ ã ગ્રાસોને દ્વે વૃત્તે 72, 24 । ગ્રાસગુણે 576, 192 । ગ્રાસોનયોગઃ 96 । અનેન લબ્ધૌ શરૌ ચન્દ્રમસઃ 6, રાહોઃ 2, પરસ્પરતઃ ઇતિ

[ શ્રેઢીગણિતમ્ ]
અથ ઇદાનીમ્ શ્રેઢીગણિતાનયનાય આહ ã
ઇષ્ટમ્ વ્યેકમ્ દલિતમ્ સપૂર્વમ્ ઉત્તરગુણમ્ સમુખમ્ મધ્યમ્ ।
ઇષ્ટગુણિતમ્ ઇષ્તધનમ્ તુ અથવા આદ્યન્તમ્ પદાર્ધહતમ્