અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 12.1

"બલીયસા^અભિયુક્તો દુર્બલઃ સર્વત્ર^અનુપ્રણતો વેતસ.ધર્મા તિષ્ઠેત્ ॥

ઇન્દ્રસ્ય હિ સ પ્રણમતિ યો બલીયસો નમતિ" ઇતિ ભારદ્વાજઃ ॥

"સર્વ.સંદોહેન બલાનાં યુધ્યેત ॥

પરાક્રમો હિ વ્યસનમ્ અપહન્તિ ॥

સ્વ.ધર્મશ્ ચ^એષ ક્ષત્રિયસ્ય, યુદ્ધે જયઃ પરાજયો વા" ઇતિ વિશાલ.અક્ષઃ ॥

ન^ઇતિ કૌટિલ્યઃ ॥

સર્વત્ર^અનુપ્રણતઃ કુલૈડક ઇવ નિરાશો જીવિતે વસતિ ॥

યુધ્યમાનશ્ ચ^અલ્પ.સૈન્યઃ સમુદ્રમ્ ઇવ^અપ્લવો^અવગાહમાનઃ સીદતિ ॥

તદ્.વિશિષ્ટં તુ રાજાનમ્ આશ્રિતો દુર્ગમ્ અવિષહ્યં વા ચેષ્ટેત ॥

ત્રયો^અભિયોક્તારો ધર્મ.લોભ.અસુર.વિજયિન ઇતિ ॥

તેષામ્ અભ્યવપત્ત્યા ધર્મ.વિજયી તુષ્યતિ ॥

તમ્ અભ્યવપદ્યેત, પરેષામ્ અપિ ભયાત્ ॥

ભૂમિ.દ્રવ્ય.હરણેન લોભ.વિજયી તુષ્યતિ ॥

તમ્ અર્થેન^અભ્યવપદ્યેત ॥

ભૂમિ.દ્રવ્ય.પુત્ર.દાર.પ્રાણ.હરણેન^અસુર.વિજયી ॥

તં ભૂમિ.દ્રવ્યાભ્યામ્ ઉપગૃહ્ય^અગ્રાહ્યઃ પ્રતિકુર્વીત ॥

તેષામ્ અન્યતમમ્ ઉત્તિષ્ઠમાનં સંધિના મન્ત્ર.યુદ્ધેન કૂટ.યુદ્ધેન વા પ્રતિવ્યૂહેત ॥

શત્રુ.પક્ષમ્ અસ્ય સામ.દાનાભ્યામ્, સ્વ.પક્ષં ભેદ.દણ્ડાભ્યામ્ ॥

દુર્ગં રાષ્ટ્રં સ્કન્ધ.આવારં વા^અસ્ય ગૂઢાઃ શસ્ત્ર.રસ.અગ્નિભિઃ સાધયેયુઃ ॥

સર્વતઃ પાર્ષ્ણિમ્ અસ્ય ગ્રાહયેત્ ॥

અટવીભિર્ વા રાજ્યં ઘાતયેત્, તત્.કુલીન.અપરુદ્ધાભ્યાં વા હારયેત્ ॥

અપકાર.અન્તેષુ ચ^અસ્ય દૂટં પ્રેષયેત્ ॥

અનપકૃત્ય વા સંધાનમ્ ॥

તથા^અપ્ય્ અભિપ્રયાન્તં કોશ.દણ્ડયોઃ પાદ.ઉત્તરમ્ અહો.રાત્ર.ઉત્તરં વા સંધિં યાચેત ॥

સ ચેદ્ દણ્ડ.સંધિં યાચેત, કુણ્ઠમ્ અસ્મૈ હસ્ત્ય્.અશ્વં દદ્યાદ્, ઉત્સાહિતં વા ગર.યુક્તમ્ ॥

પુરુષ.સંધિં યાચેત, દૂષ્ય.અમિત્ર.અટવી.બલમ્ અસ્મૈ દદ્યાદ્ યોગ.પુરુષ.અધિષ્ઠિતમ્ ॥

તથા કુર્યાદ્ યથા^ઉભય.વિનાશઃ સ્યાત્ ॥

તીક્ષ્ણ.બલં વા^અસ્મૈ દદ્યાદ્ યદ્ અવમાનિતં વિકુર્વીત, મૌલમ્ અનુરક્તં વા યદ્ અસ્ય વ્યસને^અપકુર્યાત્ ॥

કોશ.સંધિં યાચેત, સારમ્ અસ્મૈ દદ્યાદ્ યસ્ય ક્રેતારં ન^અધિગચ્છેત્, કુપ્યમ્ અયુદ્ધ.યોગ્યં વા ॥

ભૂમિ.સંધિં યાચેત, પ્રત્યાદેયાં નિત્ય.અમિત્રામ્ અનપાશ્રયાં મહા.ક્ષય.વ્યય.નિવેશાં વા^અસ્મૈ ભૂમિં દદ્યાત્ ॥

સર્વ.સ્વેન વા રાજ.ધાની.વર્જેન સંધિં યાચેત બલીયસઃ ॥
કz12.1.32અબ્। યત્ પ્રસહ્ય હરેદ્ અન્યસ્ તત્ પ્રયચ્ચેદ્ ઉપાયતઃ ।
કz12.1.32ચ્દ્। રક્ષેત્ સ્વ.દેહં ન ધનં કા હ્ય્ અનિત્યે ધને દયા ॥એ
(મન્ત્ર.યુદ્ધ)