અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 10.1

વાસ્તુક.પ્રશસ્તે વાસ્તુનિ નાયક.વર્ધકિ મૌહૂર્તિકાઃ સ્કન્ધ.આવારમ્, વૃત્તં દીર્ઘં ચતુર્.અશ્રં વા ભૂમિ.વશેન વા, ચતુર્.દ્વારં ષટ્.પથં નવ.સંસ્થાનં માપયેયુઃ ખાત.વપ્ર.સાલ.દ્વાર.અટ્ટાલક.સમ્પન્નં ભયે સ્થાને ચ ॥

મધ્યમસ્ય^ઉત્તરે નવ.ભાગે રાજ.વાસ્તુકં ધનુઃ.શત.આયામમ્ અર્ધ.વિસ્તારમ્, પશ્ચિમ.અર્ધે તસ્ય^અન્તઃ.પુરમ્ ॥

અન્તર્.વંશિક.સૈન્યં ચ^અન્તે નિવિશેત ॥

પુરસ્તાદ્ ઉપસ્થાનમ્, દક્ષિણતઃ કોશ.શાસન.કાર્ય.કરણાનિ, વામતો રાજ.ઔપવાહ્યાનાં હસ્ત્ય્.અશ્વ.રથાનાં સ્થાનમ્ ॥

અતો ધનુઃ.શત.અન્તરાશ્ ચત્વારઃ શકટ.મેથી.પ્રતતિ.સ્તમ્ભ.સાલ.પરિક્ષેપાઃ ॥

પ્રથમે પુરસ્તાન્ મન્ત્રિ.પુરોહિતૌ, દણ્ષિણતઃ કોષ્ઠ.અગારં મહાનસં ચ, વામતઃ કુપ્ય.આયુધ.અગારમ્ ॥

દ્વિતીયે મૌલ.ભૃતાનાં સ્થાનમ્ અશ્વ.રથાનાં સેના.પતેશ્ ચ ॥

તૃતીયે હસ્તિનઃ શ્રેણ્યઃ પ્રશાસ્તા ચ ॥

ચતુર્થે વિષ્ટિર્ નાયકો મિત્ર.અમિત્ર.અટવી.બલં સ્વ.પુરુષ.અધિષ્ઠિતમ્ ॥

વણિજો રૂપ.આજીવાશ્ ચ^અનુ.મહા.પથમ્ ॥

બાહ્યતો લુબ્ધક.શ્વ.ગણિનઃ સતૂર્ય.અગ્નયઃ, ગૂઢાશ્ ચ^આરક્ષાઃ ॥

શત્રૂણામ્ આપાતે કૂપ.કૂટ.અવપાત.કણ્ટકિનીશ્ ચ સ્થાપયેત્ ॥

અષ્ટાદશ.વર્ગાણામ્ આરક્ષ.વિપર્યાસં કારયેત્ ॥

દિવ.આયામં ચ કારયેદ્ અપસર્પ.જ્ઞાન.અર્થમ્ ॥

વિવાદ.સૌરિક.સમાજ.દ્યૂત.વારણં ચ કારયેત્, મુદ્રા.રક્ષણં ચ ॥

સેના.નિવૃત્તમ્ આયુધીયમ્ અશાસનં શૂન્ય.પાલો બધ્નીયાત્ ॥
કz10.1.17અબ્। પુરસ્તાદ્ અધ્વનઃ સમ્યક્.પ્રશાસ્તા રક્ષણાનિ ચ ।
કz10.1.17ચ્દ્। યાયાદ્ વર્ધકિ.વિષ્ટિભ્યામ્ ઉદકાનિ ચ કારયેત્ ॥એ
(સ્કન્ધ.આવાર.પ્રયાણમ્ - બલ.વ્યસન.અવસ્કન્દ.કાલ.રક્ષણમ્)