અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 04.7

તૈલ.અભ્યક્તમ્ આશુ.મૃતકં પરીક્ષેત ॥

નિષ્કીર્ણ.મૂત્ર.પુરીષં વાત.પૂર્ણ.કોષ્ઠ.ત્વક્કં શૂન.પાદ.પાણિમાન્ મીલિત.અક્ષં સવ્યઞ્જન.કણ્ઠં પીટન.નિરુદ્ધ.ઉચ્છ્વાસ.હતં વિદ્યાત્ ॥

તમ્ એવ સંકુચિત.બાહુ.સક્થિમ્ ઉદ્બન્ધ.હતં વિદ્યાત્ ॥

શૂન.પાણિ.પાદ.ઉદરમ્ અપગત.અક્ષમ્ ઉદ્વૃત્ત.નાભિમ્ અવરોપિતં વિદ્યાત્ ॥

નિસ્તબ્ધ.ગુદ.અક્ષં સંદષ્ટ.જિહ્વમ્ આધ્માત.ઉદરમ્ ઉદક.હતં વિદ્યાત્ ॥

શોણિત.અનુસિક્તં ભગ્ન.ભિન્ન.ગાત્રં કાષ્ઠૈર્ અશ્મભિર્ વા હતં વિદ્યાત્ ॥

સમ્ભગ્ન.સ્ફુટિત.ગાત્રમ્ અવક્ષિપ્તં વિદ્યાત્ ॥

શ્યાવ.પાણિ.પાદ.દન્ત.નખં શિથિલ.માંસ.રોમ.ચર્માણં ફેન.ઉપદિગ્ધ.મુખં વિષ.હતં વિદ્યાત્ ॥

તમ્ એવ સ-શોણિત.દંશં સર્પ.કીટ.હતં વિદ્યાત્ ।

વિક્ષિપ્ત.વસ્ત્ર.ગાત્રમ્ અતિવન્ત.વિરિક્તં મદન.યોગ.હતં વિદ્યાત્ ॥

અતો^અન્યતમેન કારણેન હતં હત્વા વા દણ્ડ.ભયાદ્ ઉદ્બદ્ધ.નિકૃત્ત.કણ્ઠં વિદ્યાત્ ॥

વિષ.હતસ્ય ભોજન.શેષં વયોભિઃ પરીક્ષેત ॥

હૃદયાદ્ ઉદ્ધૃત્ય^અગ્નૌ પ્રક્ષિપ્તં ચિટિચિટાયદ્.ઇન્દ્ર.ધનુર્.વર્ણં વા વિષ.યુક્તં વિદ્યાત્, દગ્ધસ્ય હૃદયમ્ અદગ્ધં દૃષ્ટ્વા વા ॥

તસ્ય પરિચારક.જનં વાગ્.દણ્ડ.પારુષ્ય.અતિલબ્ધં માર્ગેત, દુઃખ.ઉપહતમ્ અન્ય.પ્રસક્તં વા સ્ત્રી.જનં, દાય.વૃત્તિ.સ્ત્રી.જન.અભિમન્તારં વા બન્ધુમ્ ॥

તદ્ એવ હત.ઉદ્બદ્ધસ્ય પરીક્ષેત ॥

સ્વયમ્ ઉદ્બદ્ધસ્ય વા વિપ્રકારમ્ અયુક્તં માર્ગેત ॥

સર્વેષાં વા સ્ત્રી.દાયાદ્ય.દોષઃ કર્મ.સ્પર્ધા પ્રતિપક્ષ.દ્વેષઃ પણ્ય.સંસ્થા.સમવાયો વા વિવાદ.પદાનામ્ અન્યતમદ્ વા રોષ.સ્થાનમ્ ॥

રોષ.નિમિત્તો ઘાતઃ ॥

સ્વયં.આદિષ્ટ.પુરુષૈર્ વા, ચોરૈર્ અર્થ.નિમિત્તં, સાદૃશ્યાદ્ અન્ય.વૈરિભિર્ વા હતસ્ય ઘાતમ્ આસન્નેભ્યઃ પરીક્ષેત ॥

યેન^આહૂતઃ સહ સ્થિતઃ પ્રસ્થિતો હત.ભૂમિમ્ આનીતો વા તમ્ અનુયુઞ્જીત ॥

યે ચ^અસ્ય હત.ભૂમાવ્ આસન્ન.ચરાસ્ તાન્ એક.એકશઃ પૃચ્છેત્ "કેન^અયમ્ ઇહ^આનીતો હતો વા, કઃ સ.શસ્ત્રઃ સંગૂહમાન ઉદ્વિગ્નો વા યુષ્માભિર્ દૃષ્ટઃ" ઇતિ ॥

તે યથા બ્રૂયુસ્ તથા^અનુયુઞ્જીત ॥
કz04.7.23અબ્। અનાથસ્ય શરીર.સ્થમ્ ઉપભોગં પરિચ્છદમ્ ।
કz04.7.23ચ્દ્। વસ્ત્રં વેષં વિભૂષાં વા દૃષ્ટ્વા તદ્.વ્યવહારિણઃ ॥
કz04.7.24અબ્। અનુયુઞ્જીત સંયોગં નિવાસં વાસ.કારણમ્ ।
કz04.7.24ચ્દ્। કર્મ ચ વ્યવહારં ચ તતો માર્ગણમ્ આચરેત્ ॥
કz04.7.25અબ્। રજ્જુ.શસ્ત્ર.વિષૈર્ વા^અપિ કામ.ક્રોધ.વશેન યઃ ।
કz04.7.25ચ્દ્। ઘાતયેત્ સ્વયમ્ આત્માનં સ્ત્રી વા પાપેન મોહિતા ॥
કz04.7.26અબ્। રજ્જુના રાજ.માર્ગે તાંશ્ ચણ્ડાલેન^અપકર્ષયેત્ ।
કz04.7.26ચ્દ્। ન શ્મશાન.વિધિસ્ તેષાં ન સમ્બન્ધિ.ક્રિયાસ્ તથા ॥
કz04.7.27અબ્। બન્ધુસ્ તેષાં તુ યઃ કુર્યાત્ પ્રેત.કાર્ય.ક્રિયા.વિધિમ્ ।
કz04.7.27ચ્દ્। તદ્.ગતિં સ ચરેત્ પશ્ચાત્ સ્વ.જનાદ્ વા પ્રમુચ્યતે ॥
કz04.7.28અબ્। સંવત્સરેણ પતતિ પતિતેન સમાચરન્ ।
કz04.7.28ચ્દ્। યાજન.અધ્યાપનાદ્ યૌનાત્ તૈશ્ ચ^અન્યો^અપિ સમાચરન્ ॥એ
(ઇન્વેસ્તિગતિઓન્ થ્રોઉઘ્ ઇન્તેર્રોગતિઓન્ અન્દ્ થ્રોઉઘ્ તોર્તુરે)