અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 04.6

સિદ્ધ.પ્રયોગાદ્ ઊર્ધ્વં શઙ્કા.રૂપ.કર્મ.અભિગ્રહઃ ॥

ક્ષીણ.દાય.કુટુમ્બમ્, અલ્પ.નિર્વેશં, વિપરીત.દેશ.જાતિ.ગોત્ર.નામ.કર્મ.અપદેશં, પ્રચ્છન્ન.વૃત્તિ.કર્માણં,-

માંસ.સુરા.ભક્ષ્ય.ભોજન.ગન્ધ.માલ્ય.વસ્ત્ર.વિભૂષણેષુ પ્રસક્તમ્, અતિવ્યય.કર્તારં, પુંશ્ચલી.દ્યૂત.શૌણ્ડિકેષુ પ્રસક્તમ્,-

અભીક્ષ્ણ.પ્રવાસિનમ્, અવિજ્ઞાત.સ્થાન.ગમનમ્, એકાન્ત.અરણ્ય.નિષ્કુટ.વિકાલ.ચારિણં, પ્રચ્છન્ને સ.આમિષે વા દેશે બહુ.મન્ત્ર.સંનિપાતં,-

સદ્યઃ.ક્ષત.વ્રણાનાં ગૂઢ.પ્રતીકાર.કારયિતારમ્, અન્તર્.ગૃહ.નિત્યમ્, અભ્યધિગન્તારં, કાન્તા.પરં,-

પર.પરિગ્રહાણાં પર.સ્ત્રી.દ્રવ્ય.વેશ્મનામ્ અભીક્ષ્ણ.પ્રષ્ટારં, કુત્સિત.કર્મ.શાસ્ત્ર.ઉપકરણ.સંસર્ગં,-

વિરાત્રે છન્ન.કુડ્યચ્.છાયા.સંચારિણં, વિરૂપ.દ્રવ્યાણામ્ અદેશ.કાલ.વિક્રેતારં, જાત.વૈરશયં, હીન.કર્મ.જાતિં,-

વિગૂહમાન.રૂપં, લિઙ્ગેન^આલિઙ્ગિનં, લિઙ્ગિનં વા ભિન્ન.આચારં, પૂર્વ.કૃત.અપદાનં, સ્વ.કર્મભિર્ અપદિષ્ટં,-

નાગરિક.મહા.માત્ર.દર્શને ગુહમાનમ્ અપસરન્તમ્ અનુચ્છ્વાસ.ઉપવેશિનમ્ આવિગ્નં શુષ્ક.ભિન્ન.સ્વર.મુખ.વર્ણં,-

શસ્ત્ર.હસ્ત.મનુષ્ય.સમ્પાત.ત્રાસિનં, હિંસ્ર.સ્તેન.નિધિ.નિક્ષેપ.અપહાર.પર.પ્રયોગ.ગૂઢ.આજીવિનામ્ અન્યતમં શઙ્કેત ॥ ઇતિ શઙ્કા.અભિગ્રહઃ ॥

રૂપ.અભિગ્રહસ્ તુ - નષ્ટ.અપહૃતમ્ અવિદ્યમાનં તજ્.જાત.વ્યવહારિષુ નિવેદયેત્ ॥

તચ્ ચેન્ નિવેદિતમ્ આસાદ્ય પ્રચ્છાદયેયુઃ સાચિવ્ય.કર.દોષમ્ આપ્નુયુઃ ॥04.6.05। અજાનન્તો^અસ્ય દ્રવ્યસ્ય^અતિસર્ગેણ મુચ્યેરન્ ॥

ન ચ^અનિવેદ્ય સંસ્થા.અધ્યક્ષસ્ય પુરાણ.ભાણ્ડાનામ્ આધાનં વિક્રયં વા કુર્યુઃ ॥

તચ્ ચેન્ નિવેદિતમ્ આસાદ્યેત, રૂપ.અભિગૃહીતમ્ આગમં પૃચ્છેત્ "કુતસ્ તે લબ્ધમ્" ઇતિ ॥

સ ચેત્ બ્રૂયાત્ "દાયાદ્યાદ્ અવાપ્તમ્, અમુષ્માલ્ લબ્ધં ક્રીતં કારિતમ્ આધિ.પ્રચ્છન્નમ્, અયમ્ અસ્ય દેશઃ કાલશ્ ચ^ઉપસમ્પ્રાપ્તેઃ, અયમ્ અસ્ય^અર્ઘઃ પ્રમાણં લક્ષણં મૂલ્યં ચ" ઇતિ, તસ્ય^આગમ.સમાધૌ મુચ્યેત ॥

નાષ્ટિકશ્ ચેત્ તદ્ એવ પ્રતિસંદધ્યાત્, યસ્યા પૂર્વો દીર્ઘશ્ ચ પરિભોગઃ શુચિર્ વા દેશસ્ તસ્ય દ્રવ્યમ્ ઇતિ વિદ્યાત્ ॥

ચતુષ્પદ.દ્વિપદાનામ્ અપિ હિ રૂપ.લિઙ્ગ.સામાન્યં ભવતિ, કિમ્ અઙ્ગ પુનર્ એક.યોનિ.દ્રવ્ય.કર્તૃ.પ્રસૂતાનાં કુપ્ય.આભરણ.ભાણ્ડાનામ્ ઇતિ ॥

સ ચેદ્ બ્રૂયાત્ "યાચિતકમ્ અવક્રીતકમ્ આહિતકં નિક્ષેપમ્ ઉપનિધિં વૈયાવૃત્ય.કર્મ વા^અમુષ્ય" ઇતિ, તસ્ય^અપસાર.પ્રતિસંધાનેન મુચ્યેત ॥

"ન^એવમ્" ઇત્ય્ અપસારો વા બ્રૂયાત્, રૂપ.અભિગૃહીતઃ પરસ્ય દાન.કારણમ્ આત્મનઃ પ્રતિગ્રહ.કારણમ્ ઉપલિઙ્ગનં વા દાયક.દાપક.નિબન્ધક.પ્રતિગ્રાહક.ઉપદ્રષ્ટૃભિર્ ઉપશ્રોતૃભિર્ વા પ્રતિસમાનયેત્ ॥

ઉજ્ઝિત.પ્રનષ્ટ.નિષ્પતિત.ઉપલબ્ધસ્ય દેશ.કાલ.લાભ.ઉપલિઙ્ગનેન શુદ્ધિઃ ॥

અશુદ્ધસ્ તચ્ ચ તાવચ્ ચ દણ્ડં દદ્યાત્ ॥

અન્યથા સ્તેય.દણ્ડં ભજેત ॥ ઇતિ રૂપ.અભિગ્રહઃ ।

કર્મ.અભિગ્રહસ્ તુ - મુષિત.વેશ્મનઃ પ્રવેશ.નિષ્કસનમ્ અદ્વારેણ, દ્વારસ્ય સંધિના બીજેન વા વેધમ્, ઉત્તમ.અગારસ્ય જાલ.વાત.અયન.નીપ્ર.વેધમ્, આરોહણ.અવતરણે ચ કુડ્યસ્ય વેધમ્, ઉપખનનં વા ગૂઢ.દ્રવ્ય.નિક્ષેપણ.ગ્રહણ.ઉપાયમ્, ઉપદેશ.ઉપલભ્યમ્ અભ્યન્તરચ્.છેદ.ઉત્કર.પરિમર્દ.ઉપકરણમ્ અભ્યન્તર.કૃતં વિદ્યાત્ ॥

વિપર્યયે બાહ્ય.કૃતમ્, ઉભયત ઉભય.કૃતમ્ ॥

અભ્યન્તર.કૃતે પુરુષમ્ આસન્નં વ્યસનિનં ક્રૂર.સહાયં તસ્કર.ઉપકરણ.સંસર્ગં, સ્ત્રિયં વા દરિદ્ર.કુલામ્ અન્ય.પ્રસક્તાં વા,-

પરિચારક.જનં વા તદ્.વિધ.આચારમ્, અતિસ્વપ્નં, નિદ્રા.ક્લાન્તમ્, આવિગ્નં. શુષ્ક.ભિન્ન.સ્વર.મુખ.વર્ણમ્, અનવસ્થિતમ્,-

અતિપ્રલાપિનમ્, ઉચ્ચ.આરોહણ.સંરબ્ધ.ગાત્રં, વિલૂન.નિઘૃષ્ટ.ભિન્ન.પાટિત.શરીર.વસ્ત્રં, જાત.કિણ.સંરબ્ધ.હસ્ત.પાદં,-

પાંસુ.પૂર્ણ.કેશ.નખં વિલૂન.ભુગ્ન.કેશ.નખં વા, સમ્યક્.સ્નાત.અનુલિપ્તં તૈલ.પ્રમૃષ્ટ.ગાત્રં સદ્યો.દૌત.હસ્ત.પાદં વા,-

પાંસુ.પિચ્છિલેષુ તુલ્ય.પાદ.પદ.નિક્ષેપં, પ્રવેશ.નિષ્કસનયોર્ વા તુલ્ય.માલ્ય.મદ્ય.ગન્ધ.વસ્ત્રચ્.છેદ.વિલેપન.સ્વેદં પરીક્ષેત ॥

ચોરં પારદારિકં વા વિદ્યાત્ ॥
કz04.6.20અબ્। સગોપ.સ્થાનિકો બાહ્યં પ્રદેષ્ટા ચોર.માર્ગણમ્ ।
કz04.6.20ચ્દ્। કુર્યાન્ નાગરિકશ્ ચ^અન્તર્.દુર્ગે નિર્દિષ્ટ.હેતુભિઃ ॥એ
(ઇન્qઉએસ્ત્ ઓf સુદ્દેન્ દેઅથ્સ્)