અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 04.12
સવર્ણામ્ અપ્રાપ્ત.ફલાં પ્રકુર્વતો હસ્ત.વધઃ, ચતુઃ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
મૃતાયાં વધઃ ॥
પ્રાપ્ત.ફલાં પ્રકુર્વતો મધ્યમા.પ્રદેશિની.વધો, દ્વિ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
પિતુશ્ ચ^અવહીનં દદ્યાત્ ॥
ન ચ પ્રાકામ્યમ્ અકામાયાં લબ્ભેત ॥
સકામાયાં ચતુષ્.પઞ્ચાશત્.પણો દણ્ડઃ, સ્ત્રિયાસ્ ત્વ્ અર્ધ.દણ્ડઃ ॥
પર.શુલ્ક.અવરુદ્ધાયાં હસ્ત.વધઃ, ચતુઃ.શતો વા દણ્ડઃ, શુલ્ક.દાનં ચ ॥
સપ્ત.આર્તવ.પ્રજાતાં વરણાદ્ ઊર્ધ્વમ્ અલભમાનઃ પ્રકૃત્ય પ્રાકામી સ્યાત્, ન ચ પિતુર્ અવહીનં દદ્યાત્ ॥
ઋતુ.પ્રતિરોધિભિઃ સ્વામ્યાદ્ અપક્રામતિ ॥
ત્રિ.વર્ષ.પ્રજાત.આર્તવાયાસ્ તુલ્યો ગન્તુમ્ અદોષઃ, તતઃ પરમ્ અતુલ્યો^અપ્ય્ અનલંકૃતાયાઃ ॥
પિતૃ.દ્રવ્ય.આદાને સ્તેયં ભજેત ॥
પરમ્ ઉદ્દિશ્ય^અન્યસ્ય વિન્દતો દ્વિ.શતો દણ્ડઃ ॥
ન ચ પ્રાકાંયમ્ અકામાયાં લભેત ॥
કન્યામ્ અન્યાં દર્શયિત્વા^અન્યાં પ્રયચ્છતઃ શત્યો દણ્ડસ્ તુલ્યાયામ્, હીનાયાં દ્વિ.ગુણઃ ॥
પ્રકર્મણ્ય્ અકુમાર્યાશ્ ચતુષ્.પઞ્ચાશત્.પણો દણ્ડઃ, શુલ્ક.વ્યય.કર્મણી ચ પ્રતિદદ્યાત્ ॥
અવસ્થાય તજ્.જાતં પશ્ચાત્.કૃતા દ્વિ.ગુણં દદ્યાત્ ॥
અન્ય.શોણિત.ઉપધાને દ્વિશતો દણ્ડઃ, મિથ્યા.અભિશંસિનશ્ ચ પુંસઃ ॥
શુલ્ક.વ્યય.કર્મણી ચ જીયેત ॥
ન ચ પ્રાકાંયમ્ અકામાયાં લભેત ॥
સ્ત્રી.પ્રકૃતા સકામા સમાના દ્વાદશ.પણં દણ્ડં દદ્યાત્, પ્રકર્ત્રી દ્વિ.ગુણમ્ ॥
અકામાયાઃ શત્યો દણ્ડ આત્મ.રાગ.અર્થમ્, શુલ્ક.દાનં ચ ॥
સ્વયં પ્રકૃતા રાજ.દાસ્યં ગચ્છેત્ ॥
બહિર્.ગ્રામસ્ય પ્રકૃતાયાં મિથ્યા.અભિશંસને ચ દ્વિ.ગુણો દણ્ડઃ ॥
પ્રસહ્ય કન્યામ્ અપહરતો દ્વિ.શતઃ, સ-સુવર્ણામ્ ઉત્તમઃ ॥
બહૂનાં કન્યા.અપહારિણાં પૃથગ્ યથા.ઉક્તા દણ્ડાઃ ॥
ગણિકા.દુહિતરં પ્રકુર્વતશ્ ચતુષ્.પઞ્ચાશત્.પણો દણ્ડઃ, શુલ્કં માતુર્ ભોગઃ ષોડશ.ગુણઃ ॥04.12.27। દાસસ્ય દાસ્યા વા દુહિતરમ્ અદાસીં પ્રકુર્વતશ્ ચતુર્.વિંશતિ.પણો દણ્ડઃ શુલ્ક.આબન્ધ્ય.દાનં ચ ॥
નિષ્ક્રય.અનુરૂપાં દાસીં પ્રકુર્વતો દ્વાદશ.પણો દણ્ડો વસ્ત્ર.આબન્ધ્ય.દાનં ચ ॥
સાચિવ્ય.અવકાશ.દાને કર્તૃ.સમો દણ્ડઃ ॥
પ્રોષિત.પતિકામ્ અપચરન્તીં પતિ.બન્ધુસ્ તત્.પુરુષો વા સંગૃહ્ણીયાત્ ॥
સંગૃહીતા પતિમ્ આકાઙ્ક્ષેત ॥
પતિશ્ ચેત્ ક્ષમેત વિસૃજ્યેત^ઉભયમ્ ॥
અક્ષમાયાં સ્ત્રિયાઃ કર્ણ.નાસ.આચ્છેદનમ્, વધં જારશ્ ચ પ્રાપ્નુયાત્ ॥
જારં ચોર ઇત્ય્ અભિહરતઃ પઞ્ચ.શતો દણ્ડઃ, હિરણ્યેન મુઞ્ચતસ્ તદ્.અષ્ટ.ગુણઃ ॥
કેશાકેશિકં સંગ્રહણમ્, ઉપલિઙ્ગનાદ્ વા શરીર.ઉપભોગાનામ્, તજ્.જાતેભ્યઃ(તજ્.જ્ઞાતેભ્યઃ? ચ્f.ણ્12.60)), સ્ત્રી.વચનાદ્ વા ॥
પર.ચક્ર.અટવી.હૃતામ્ ઓઘ.પ્રવ્યૂઢામ્ અરણ્યેષુ દુર્ભિક્ષે વા ત્યક્તાં પ્રેત.ભાવ.ઉત્સૃષ્ટાં વા પર.સ્ત્રિયં નિસ્તારયિત્વા યથા.સંભાષિતં સમુપભુઞ્જીત ॥
જાતિ.વિશિષ્ટામ્ અકામામ્ અપત્યવતીં નિષ્ક્રયેણ દદ્યાત્ ॥
કz04.12.38અબ્। ચોર.હસ્તાન્ નદી.વેગાદ્ દુર્ભિક્ષાદ્ દેશ.વિભ્રમાત્ ।
કz04.12.38ચ્દ્। નિસ્તારયિત્વા કાન્તારાન્ નષ્ટાં ત્યક્તાં મૃતા^ઇતિ વા ॥
કz04.12.39અબ્। ભુઞ્જીત સ્ત્રિયમ્ અન્યેષાં યથા.સંભાષિતં નરઃ ।
કz04.12.39ચ્દ્। ન તુ રાજ.પ્રતાપેન પ્રમુક્તાં સ્વજનેન વા ॥
કz04.12.40અબ્। ન ચ^ઉત્તમાં ન ચ^અકામાં પૂર્વ.અપત્યવતીં ન ચ ।
કz04.12.40ચ્દ્। ઈદૃશીં ત્વ્ અનુરૂપેણ નિષ્ક્રયેણ^અપવાહયેત્ ॥એ
(પુનિસ્હ્મેન્ત્સ્ fઓર્ ત્રન્સ્ગ્રેસ્સિઓન્સ્)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0