અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 03.6

એક.સ્ત્રી.પુત્રાણાં જ્યેષ્ઠ.અંશઃ - બ્રાહ્મણાનામ્ અજાઃ, ક્ષત્રિયાણામ્ અશ્વાઃ, વૈશ્યાનાં ગાવઃ, શૂદ્રાણામ્ અવયઃ ॥

કાણ.લઙ્ગાસ્ તેષાં મધ્યમ.અંશઃ, ભિન્ન.વર્ણાઃ કનિષ્ઠ.અંશઃ ॥

ચતુષ્પદ.અભાવે રત્ન.વર્જાનાં દશાનાં ભાગં દ્રવ્યાણામ્ એકં જ્યેષ્ઠો હરેત્ ॥

પ્રતિમુક્ત.સ્વધા.પાશો હિ ભવતિ ॥

ઇત્ય્ ઔશનસો વિભાગઃ ॥

પિતુઃ પરિવાપાદ્ યાનમ્ આભરણં ચ જ્યેષ્ઠ.અંશઃ, શયન.આસનં ભુક્ત.કાંસ્યં ચ મધ્યમ.અંશઃ, કૃષ્ણં ધાન્ય.આયસં ગૃહ.પરિવાપો ગો.શકટં ચ કનિષ્ઠ.અંશઃ ॥

શેષ.દ્રવ્યાણામ્ એક.દ્રવ્યસ્ય વા સમો વિભાગઃ ॥

અદાયાદા ભગિન્યઃ, માતુઃ પરિવાપાદ્ ભુક્ત.કાંસ્ય.આભરણ.ભાગિન્યઃ ॥

માનુષ.હીનો જ્યેષ્ઠસ્ તૃતીયમ્ અંશં જ્યેષ્ઠ.અંશાલ્ લભેત, ચતુર્થમ્ અન્યાય.વૃત્તિઃ, નિવૃત્ત.ધર્મ.કાર્યો વા ॥

કામ.આચારઃ સર્વં જીયેત ॥

તેન મધ્યમ.કનિષ્ઠૌ વ્યાખ્યાતૌ ॥

તયોર્ માનુષ.ઉપેતો જ્યેષ્ઠ.અંશાદ્ અર્ધં લભેત ॥

નાના.સ્ત્રી.પુત્રાણાં તુ સંસ્કૃત.અસંસ્કૃતયોઃ કન્યા.કૃત.ક્ષતયોર્ અભાવે ચ એકસ્યાઃ પુત્રયોર્ યમયોર્ વા પૂર્વ.જન્મના જ્યેષ્ઠ.ભાવઃ ॥

સૂત.માગધ.વ્રાત્ય.રથ.કારાણામ્ ઐશ્વર્યતો વિભાગઃ ॥

શેષાસ્ તમ્ ઉપજીવેયુઃ ॥

અનીશ્વરાઃ સમ.વિભાગાઃ ॥

ચાતુર્વર્ણ્ય.પુત્રાણાં બ્રાહ્મણી.પુત્રશ્ ચતુરો^અંશાન્ હરેત્, ક્ષત્રિયા.પુત્ર.સ્ત્રીન્ અંશાન્, વૈશ્યા.પુત્રો દ્વાવ્ અંશૌ, એકં શૂદ્રા.પુત્રઃ ॥

તેન ત્રિ.વર્ણ.દ્વિ.વર્ણ.પુત્ર.વિભાગઃ ક્ષત્રિય.વૈશ્યયોર્ વ્યાખ્યાતઃ ॥

બ્રાહ્મણસ્ય^અનન્તરા.પુત્રસ્ તુલ્ય.અંશઃ ॥

ક્ષત્રિય.વૈશ્યયોર્ અર્ધ.અંશઃ તુલ્ય.અંશો વા માનુષ.ઉપેતઃ ॥

તુલ્ય.અતુલ્યયોર્ એક.પુત્રઃ સર્વં હરેત્, બન્ધૂંશ્ ચ બિભૃયાત્ ॥

બ્રાહ્મણાનાં તુ પારશવસ્ તૃતીયમ્ અંશં લભેત, દ્વાવ્ અંશૌ સપિણ્ડઃ કુલ્યો વા^આસન્નઃ, સ્વધા.દાન.હેતોઃ ॥

તદ્.અભાવે પિતુર્ આચાર્યો^અન્તેવાસી વા ॥
કz03.6.24અબ્। ક્ષેત્રે વા જનયેદ્ અસ્ય નિયુક્તઃ ક્ષેત્રજં સુતમ્ ।
કz03.6.24ચ્દ્। માતૃ.બન્ધુઃ સગોત્રો વા તસ્મૈ તત્ પ્રદિશેદ્ ધનમ્ ॥એ
(ચ્લસ્સિfઇચતિઓન્ ઓf સોન્સ્)