અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.9

જાનપદો અભિજાતઃ સ્વવગ્રહઃ કૃત.શિલ્પશ્ ચક્ષુષ્માન્ પ્રાજ્ઞો ધારયિષ્ણુર્ દક્ષો વાગ્મી પ્રગલ્ભઃ પ્રતિપત્તિમાન્ ઉત્સાહ.પ્રભાવ.યુક્તઃ ક્લેશ.સહઃ શુચિર્ મૈત્રો દૃઢ.ભક્તિઃ શીલ.બલ.આરોગ્ય.સત્ત્વ.યુક્તઃ સ્તમ્ભ.ચાપલ.હીનઃ સમ્પ્રિયો વૈરાણામ્ અકર્તા^ઇત્ય્ અમાત્ય.સમ્પત્ ॥

અતઃ પાદ.અર્ઘ.ગુણ.હીનૌ મધ્યમ.અવરૌ ॥

તેષાં જનપદ્.અભિજનમ્ અવગ્રહં ચ^આપ્તતઃ પરીક્ષેત, સમાન.વિદ્યેભ્યઃ શિલ્પં શાસ્ત્ર.ચક્ષુષ્મત્તાં ચ, કર્મ.આરમ્ભેષુ પ્રજ્ઞાં ધારયિષ્ણુતાં દાક્ષ્યં ચ, કથા.યોગેષુ વાગ્મિત્વં પ્રાગલ્ભ્યં પ્રતિભાનવત્ત્વં ચ, સંવાસિભ્યઃ શીલ.બલ.આરોગ્ય.સત્ત્વ.યોગમ્ અસ્તમ્ભમ્ અચાપલં ચ, પ્રત્યક્ષતઃ સમ્પ્રિયત્વમ્ અવૈરત્વં ચ ॥

પ્રત્યક્ષ.પરોક્ષ.અનુમેયા હિ રાજ.વૃત્તિઃ ॥

સ્વયં દ્ર્ષ્ટં પ્રત્યક્ષમ્ ॥

પર.ઉપદિષ્ટં પરોક્ષમ્ ॥

કર્મસુ કૃતેન^અકૃત.અવેક્ષણમ્ અનુમેયમ્ ॥

યૌગપદ્યાત્ તુ કર્મણામ્ અનેકત્વાદ્ અનેકસ્થત્વાચ્ ચ દેશ.કાલ.અત્યયો મા ભૂદ્ ઇતિ પરોક્ષમ્ અમાત્યૈઃ કારયેત્ ॥ ઇત્ય્ અમાત્ય.કર્મ ।

પુરોહિતમ્ ઉદિત.ઉદિત.કુલ.શીલં સ-અઙ્ગે વેદે દૈવે નિમિત્તે દણ્ડ.નીત્યાં ચ^અભિવિનીતમ્ આપદાં દૈવ.માનુષીણામ્ અથર્વભિર્ ઉપાયૈશ્ ચ પ્રતિકર્તારં કુર્વીત ॥

તમ્ આચાર્યં શિષ્યઃ પિતરં પુત્રો ભૃત્યઃ સ્વામિનમ્ ઇવ ચ^અનુવર્તેત ॥
કz01.9.11અબ્। બ્રાહ્મણેન^એધિતં ક્ષત્રં મન્ત્રિ.મન્ત્ર.અભિમન્ત્રિતમ્ ।
કz01.9.11ચ્દ્। જયત્ય્ અજિતમ્ અત્યન્તં શાસ્ત્ર.અનુગમ.શસ્ત્રિતમ્ ॥એ
(અસ્ચેર્તૈન્મેન્ત્ ઓf થે ઇન્તેગ્રિત્ય્ ઓર્ થે અબ્સેન્ચે ઓf ઇન્તેગ્રિત્ય્ ઓf મિનિસ્તેર્ બ્ય્ મેઅન્સ્ ઓf સેચ્રેત્ તેસ્ત્સ્)