અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.4

કૃષિ.પાશુપાલ્યે વણિજ્યા ચ વાર્તા, ધાન્ય.પશુ.હિરણ્ય.કુપ્ય.વિષ્ટિ.પ્રદાનાદ્ ઔપકારિકી ॥

તયા સ્વ.પક્ષં પર.પક્ષં ચ વશી.કરોતિ કોશ.દણ્ડાભ્યામ્ ॥

આન્વીક્ષિકી ત્રયી વાર્ત્તાનાં યોગ.ક્ષેમ.સાધનો દણ્ડઃ, તસ્ય નીતિર્ દણ્ડ નીતિઃ, અલબ્ધ.લાભ.અર્થા લબ્ધ.પરિરક્ષણી રક્ષિત.વિવર્ધની વૃદ્ધસ્ય તીર્થે પ્રતિપાદની ચ ॥

તસ્યામ્ આયત્તા લોક.યાત્રા ॥

"તસ્માલ્ લોક.યાત્રા.અર્થી નિત્યમ્ ઉદ્યત.દણ્ડઃ સ્યાત્ ॥

ન હ્ય્ એવંવિધં વશ.ઉપનયનમ્ અસ્તિ ભૂતાનાં યથા દણ્ડઃ ।" ઇત્ય્ આચાર્યાઃ ॥

ન^ઇતિ કૌટિલ્યઃ ॥

તીક્ષ્ણ.દણ્ડો હિ ભૂતાનામ્ ઉદ્વેજનીયો ભવતિ ॥

મૃદુ.દણ્ડઃ પરિભૂયતે ॥

યથા.અર્હ.દણ્ડઃ પૂજ્યતે ॥

સુવિજ્ઞાત.પ્રણીતો હિ દણ્ડઃ પ્રજા ધર્મ.અર્થ.કામૈર્ યોજયતિ ॥

દુષ્પ્રણીતઃ કામ.ક્રોધાભ્યામ્ અવજ્ઞાનાદ્ વા વાનપ્રસ્થ.પરિવ્રાજકાન્ અપિ કોપયતિ, કિં.અઙ્ગ પુનર્ ગૃહસ્થાન્ ॥

અપ્રણીતસ્ તુ માત્સ્ય.ન્યાયમ્ ઉદ્ભાવયતિ ॥

બલીયાન્ અબલં હિ ગ્રસતે દણ્ડ.ધર.અભાવે ॥

સ તેન ગુપ્તઃ પ્રભવતિ ઇતિ ॥
કz01.4.16અબ્। ચતુર્.વર્ણ.આશ્રમો લોકો રાજ્ઞા દણ્ડેન પાલિતઃ ।
કz01.4.16ચ્દ્। સ્વધર્મ.કર્મ.અભિરતો વર્તતે સ્વેષુ વર્ત્મસુ ॥એ
(ષેચ્તિઓન્.2: અસ્સોચિઅતિઓન્ wઇથ્ એલ્દેર્સ્)