અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.3

સામ.ઋગ્.યજુર્.વેદાસ્ ત્રયસ્ ત્રયી ॥

અથર્વ.વેદ.ઇતિહાસ.વેદૌ ચ વેદાઃ ॥

શિક્ષા કલ્પો વ્યાકરણં નિરુક્તં છન્દો.વિચિતિર્ જ્યોતિષમ્ ઇતિ ચ^અઙ્ગાનિ ॥

એષ ત્રયી.ધર્મશ્ ચતુર્ણાં વર્ણાનામ્ આશ્રમાણાં ચ સ્વ.ધર્મ.સ્થાપનાદ્ ઔપકારિકઃ ॥

સ્વધર્મો બ્રાહ્મણસ્ય અધ્યયનમ્ અધ્યાપનં યજનં યાજનં દાનં પ્રતિગ્રહશ્ ચ ॥

ક્ષત્રિયસ્ય^અધ્યયનં યજનં દાનં શસ્ત્ર.આજીવો ભૂત.રક્ષણં ચ ॥

વૈશ્યસ્ય^અધ્યયનં યજનં દાનં કૃષિ.પાશુપાલ્યે વણિજ્યા ચ ॥

શૂદ્રસ્ય દ્વિજાતિ.શુશ્રૂષા વાર્ત્તા કારુ.કુશીલવ.કર્મ ચ ॥

ગૃહસ્થસ્ય સ્વધર્મ.આજીવસ્ તુલ્યૈર્ અસમાન.ઋષિભિર્ વૈવાહ્યમ્ ઋતુ.ગામિત્વં દેવ.પિત્ર્.અતિથિ.પૂજા ભૃત્યેષુ ત્યાગઃ શેષ.ભોજનં ચ ॥

બ્રહ્મ.ચારિણઃ સ્વાધ્યાયો અગ્નિ.કાર્ય.અભિષેકૌ ભૈક્ષ.વ્રતિત્વમ્ આચાર્યે પ્રાણ.અન્તિકી વૃત્તિસ્ તદ્.અભાવે ગુરુ.પુત્રે સ-બ્રહ્મ.ચારિણિ વા ॥

વાનપ્રસ્થસ્ય બ્રહ્મચર્યં ભૂમૌ શય્યા જટા.અજિન.ધારણમ્ અગ્નિ.હોત્ર.અભિષેકૌ દેવતા.પિત્ર્.અતિથિ.પૂજા વન્યશ્ ચ^આહારઃ ॥

પરિવ્રાજકસ્ય જિત.ઇન્દ્રિયત્વમ્ અનારમ્ભો નિષ્કિંચનત્વં સઙ્ગ.ત્યાગો ભૈક્ષવ્રતમ્ અનેકત્ર^અરણ્યે ચ વાસો બાહ્ય.આભ્યન્તરં ચ શૌચમ્ ॥

સર્વેષામ્ અહિંસા સત્યં શૌચમ્ અનસૂય આનૃશંસ્યં ક્ષમા ચ ॥

સ્વધર્મઃ સ્વર્ગાય^આનન્ત્યાય ચ ॥

તસ્ય^અતિક્રમે લોકઃ સંકરાદ્ ઉચ્છિદ્યેત ॥
કz01.3.16અબ્। તસ્માત્ સ્વધર્મં ભૂતાનાં રાજા ન વ્યભિચારયેત્ ।
કz01.3.16ચ્દ્। સ્વધર્મં સંદધાનો હિ પ્રેત્ય ચ^ઇહ ચ નન્દતિ ॥
કz01.3.17અબ્। વ્યવસ્થિત.આર્ય.મર્યાદઃ કૃત.વર્ણ.આશ્રમ.સ્થિતિઃ ।
કz01.3.17ચ્દ્। ત્રય્યા^અભિરક્ષિતો લોકઃ પ્રસીદતિ ન સીદતિ ॥એ
((ઈઇ) એસ્તબ્લિસ્હિન્ગ્ (થે નેચેસ્સિત્ય્ ઓf) એચોનોમિચ્સ્, અન્દ્ (ઇવ્) થે ષ્ચિએન્ચે ઓf પોલિતિચ્સ્)