અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.5
તસ્માદ્ દણ્ડ.મૂલાસ્ તિસ્રો વિદ્યાઃ ॥
વિનય.મૂલો દણ્ડઃ પ્રાણભૃતાં યોગ.ક્ષેમ.આવહઃ ॥
કૃતકઃ સ્વાભાવિકશ્ ચ વિનયઃ ॥
ક્રિયા હિ દ્રવ્યં વિનયતિ ન^અદ્રવ્યમ્ ॥
શુશ્રૂષા શ્રવણ.ગ્રહણ.ધારણ.વિજ્ઞાન.ઊહ.અપોહ.તત્ત્વ.અભિનિવિષ્ટ.બુદ્ધિં વિદ્યા વિનયતિ ન^ઇતરમ્ ॥
વિદ્યાનાં તુ યથાસ્વમ્ આચાર્ય.પ્રામાણ્યાદ્ વિનયો નિયમશ્ ચ ॥
વૃત્ત.ચૌલ.કર્મા લિપિં સંખ્યાનં ચ^ઉપયુઞ્જીત ॥
વૃત્ત.ઉપનયનસ્ ત્રયીમ્ આન્વીક્ષિકીં ચ શિષ્ટેભ્યો વાર્ત્તામ્ અધ્યક્ષેભ્યો દણ્ડ.નીતિં વક્તૃ.પ્રયોક્તૃભ્યઃ ॥
બ્રહ્મચર્યં ચ ષોડશાદ્ વર્ષાત્ ॥
અતો ગો.દાનં દાર.કર્મ ચ^અસ્ય ॥
નિત્યશ્ ચ વિદ્યા.વૃદ્ધ.સમ્યોગો વિનય.વૃદ્ધ્ય્.અર્થમ્, તન્.મૂલત્વાદ્ વિનયસ્ય ॥
પૂર્વમ્ અહર્.ભાગં હસ્ત્ય્.અશ્વ.રથ.પ્રહરણ.વિદ્યાસુ વિનયં ગચ્છેત્ ।
પશ્ચિમમ્ ઇતિહાસ.શ્રવણે ॥
પુરાણમ્ ઇતિવૃત્તમ્ આખ્યાયિક.ઉદાહરણં ધર્મ.શાસ્ત્રમ્ અર્થ.શાસ્ત્રં ચ^ઇતિ^ઇતિહાસઃ ॥
શેષમ્ અહોરાત્ર.ભાગમ્ અપૂર્વ.ગ્રહણં ગૃહીત.પરિચયં ચ કુર્યાત્, અગૃહીતાનામ્ આભીક્ષ્ણ્ય.શ્રવણં ચ ॥
શ્રુતાદ્દ્ હિ પ્રજ્ઞા^ઉપજાયતે પ્રજ્ઞાયા યોગો યોગાદ્ આત્મવત્તા^ઇતિ વિદ્યાનાં સામર્થ્યમ્ ॥
કz01.5.17અબ્। વિદ્યા.વિનીતો રાજા હિ પ્રજાનાં વિનયે રતઃ ।
કz01.5.17ચ્દ્। અનન્યાં પૃથિવીં ભુઙ્ક્તે સર્વ.ભૂત.હિતે રતઃ ॥એ
(ષેચ્તિઓન્.3: ચોન્ત્રોલ્ ઓવેર્ થે સેન્સેસ્, (ઇ) ચસ્તિન્ગ્ ઓઉત્ થે ગ્રોઉપ્ ઓf સિx એનેમિએસ્)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0