ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.10

01.10.01

મન્ત્રિ.પુરોહિત.સખઃ સામાન્યેષ્વ્ અધિકરણેષુ સ્થાપયિત્વા^અમાત્યાન્ ઉપધાભિઃ શોધયેત્ ॥

01.10.02

પુરોહિતમ્ અયાજ્ય.યાજન.અધ્યાપને નિયુક્તમ્ અમૃષ્યમાણં રાજા^અવક્ષિપેત્ ॥

01.10.03

સ સત્ત્રિભિઃ શપથ.પૂર્વમ્ એકૈકમ્ અમાત્યમ્ ઉપજાપયેત્ - "અધાર્મિકો અયં રાજા, સાધુ ધાર્મિકમ્ અન્યમ્ અસ્ય તત્.કુલીનમ્ અપરુદ્ધં કુલ્યમ્ એક.પ્રગ્રહં સામન્તમ્ આટવિકમ્ ઔપપાદિકં વા પ્રતિપાદયામઃ, સર્વેષામ્ એતદ્ રોચતે, કથં વા તવ" ઇતિ ॥

01.10.04

પ્રત્યાખ્યાને શુચિઃ । ઇતિ ધર્મ.ઉપધા ॥

01.10.05

સેના.પતિર્ અસત્.પ્રગ્રહેણ^અવક્ષિપ્તઃ સત્ત્રિભિર્ એકૈકમ્ અમાત્યમ્ ઉપજાપયેત્ લોભનીયેન^અર્થેન રાજ.વિનાશાય, "સર્વેષામ્ એતદ્ રોચતે, કથં વા તવ" ઇતિ ॥

01.10.06

પ્રત્યાખ્યાને શુચિઃ । ઇત્ય્ અર્થ.ઉપધા ॥

01.10.07

પરિવ્રાજિકા લબ્ધ.વિશ્વાસા^અન્તઃપુરે કૃત.સત્કારા મહા.માત્રમ્ એકૈકમ્ ઉપજપેત્ - "રાજ.મહિષી ત્વાં કામયતે કૃત.સમાગમ.ઉપાયા, મહાન્ અર્થશ્ ચ તે ભવિષ્યતિ" ઇતિ ॥

01.10.08

પ્રત્યાખ્યાને શુચિઃ । ઇતિ કામ.ઉપધા ॥

01.10.09

પ્રહવણ.નિમિત્તમ્ એકો અમાત્યઃ સર્વાન્ અમાત્યાન્ આવાહયેત્ ॥

01.10.10

તેન^ઉદ્વેગેન રાજા તાન્ અવરુન્ધ્યાત્ ॥

01.10.11

કાપટિકશ્ ચ^અત્ર પૂર્વ.અવરુદ્ધસ્ તેષામ્ અર્થ.માન.અવક્ષિપ્તમ્ એકૈકમ્ અમાત્યમ્ ઉપજપેત્ - "અસત્ પ્રવૃત્તો અયં રાજા, સાધ્વ્ એનં હત્વા^અન્યં પ્રતિપાદયામઃ, સર્વેષામ્ એતદ્ રોચતે, કથં વા તવ" ઇતિ ॥

01.10.12

પ્રત્યાખ્યાને શુચિઃ । ઇતિ ભય.ઉપધા ॥

01.10.13

તત્ર ધર્મ.ઉપધા.શુદ્ધાન્ ધર્મ.સ્થીય.કણ્ટક.શોધનેષુ કર્મસુ સ્થાપયેત્, અર્થ.ઉપધા.શુદ્ધાન્ સમાહર્તૃ.સમ્નિધાતૃ.નિચય.કર્મસુ, કામ.ઉપધા શુદ્ધાન્ બાહ્ય.આભ્યન્તર.વિહાર.રક્ષાસુ, ભય.ઉપધા.શુદ્ધાન્ આસન્ન.કાર્યેષુ રાજ્ઞઃ ॥

01.10.14

સર્વ.ઉપધા.શુદ્ધાન્ મન્ત્રિણઃ કુર્યાત્ ॥

01.10.15

સર્વત્ર^અશુચીન્ ખનિ.દ્રવ્ય.હસ્તિ.વન.કર્મ.અન્તેષુ ઉપયોજયેત્ ॥
કz01.10.16અબ્। ત્રિવર્ગ.ભય.સંશુદ્ધાન્ અમાત્યાન્ સ્વેષુ કર્મસુ ।
કz01.10.16ચ્દ્। અધિકુર્યાદ્ યથા શૌચમ્ ઇત્ય્ આચાર્યા વ્યવસ્થિતાઃ ॥
કz01.10.17અબ્। ન ત્વ્ એવ કુર્યાદ્ આત્માનં દેવીં વા લક્ષ્યમ્ ઈશ્વરઃ ।
કz01.10.17ચ્દ્। શૌચ.હેતોર્ અમાત્યાનામ્ એતત્ કૌટિલ્ય.દર્શનમ્ ॥
કz01.10.18અબ્। ન દૂષણમ્ અદુષ્ટસ્ય વિષેણ^ઇવ^અમ્ભસશ્ ચરેત્ ।
કz01.10.18ચ્દ્। કદાચિદ્દ્ હિ પ્રદુષ્ટસ્ય ન^અધિગમ્યેત ભેષજમ્ ॥
કz01.10.19અબ્। કૃતા ચ કલુષા.બુદ્ધિર્ ઉપધાભિશ્ ચતુર્વિધા ।
કz01.10.19ચ્દ્। ન^અગત્વા^અન્તં નિવર્તેત સ્થિતા સત્ત્વવતાં ધૃતૌ ॥
કz01.10.20અબ્। તસ્માદ્ બાહ્યમ્ અધિષ્ઠાનં કૃત્વા કાર્યે ચતુર્વિધે ।
કz01.10.20ચ્દ્। શૌચ.અશૌચમ્ અમાત્યાનાં રાજા માર્ગેત સત્ત્રિભિઃ ॥એ
(અપ્પોઇન્ત્મેન્ત્ ઓf પેર્સોન્સ્ ઇન્ સેચ્રેત્ સેર્વિચે)

મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc