અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 87

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે નિર્વાણદીક્ષાયાં
વિદ્યાવિશોધનં નામ ષડશીતિતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {87}
:શ્ અથ સપ્તાશીતિતમો ઽધ્યાયઃ
શાન્તિશોધનકથનં
ઈશ્વર ઉવાચ
સન્દધ્યાદધુના વિદ્યાં શાન્ત્યા સાર્ધં યથાવિધિ ।અપ્_87.001અબ્।
શાન્તૌ તત્ત્વદ્વયં લીનં ભાવેશ્વરસદાશિવૌ

:ન્
1 છેદનં ભેદનં તેષાં બહુલીકરણન્તથા ઇતિ ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 275
હકારશ્ ચ ક્ષકારશ્ ચ દ્વૌ વર્ણૌ પરિકીર્તિતૌ ।અપ્_87.002અબ્।
રુદ્રાઃ સમાનનામાનો ભુવનૈઃ સહ તદ્યથા

પ્રભવઃ સમયઃ ક્ષુદ્રો વિમલઃ શિવ ઇત્ય્ અપિ ।અપ્_87.003અબ્।
ઘનૌ નિરઞ્જનાકારૌ સ્વશિવૌ દીપ્તિકારણૌ

ત્રિદશેશ્વરનામા ચ ત્રિદશઃ કાલસજ્જ્ઞકઃ ।અપ્_87.004અબ્।
સૂક્ષ્મામ્બુજેશ્વરશ્ચેતિ(1) રુદ્રાઃ શાન્તૌ પ્રતિષ્ઠિતાઃ

વ્યોમવ્યાપિને વ્યોમવ્યાપ્યરૂપાય(2) સર્વવ્યાપિને શિવાય અનન્તાય
અનાથાય અનાશ્રિતાય ધ્રુવાય શાશ્વતાય યોગપીઠસંસ્થિતાય
નિત્યયોગિને ધ્યાનાહારાયેતિ(3) દ્વાદશપાદાનિ
પુરુષઃ કવચૌ મન્ત્રૌ વીજે વિન્દૂપકારકૌ ।અપ્_87.005અબ્।
અલમ્બુષાયસાનાડ્યૌ વાયૂ કૃકરકર્મકૌ

ઇન્દ્રિયે ત્વક્કરાવસ્યા સ્પર્શસ્તુ વિષયો મતઃ ।અપ્_87.006અબ્।
ગુણૌ સ્પર્શનિનાદૌ દ્વાવેકઃ કારણમીશ્વરઃ

તુર્મ્યાવસ્થેતિ શાન્તિસ્થં સમ્ભાવ્ય ભુવનાદિકં ।અપ્_87.007અબ્।
વિદધ્યાત્તાડનં ભેદં પ્રવેશઞ્ચ વિયોજનં

આકૃષ્ય ગ્રહણં કુર્યાચ્છાન્તેર્વદનસૂત્રતઃ ।અપ્_87.008અબ્।
આત્મન્યારોપ્ય સઙ્ગૃહ્ય કલાં કુણ્ડે નિવેશયેત્

ઈશં તવાધિકારે ઽસ્મિન્ મુમુક્ષું દીક્ષયામ્યહં ।અપ્_87.009અબ્।
ભવ્યં ત્વયાનુકૂલેન(4) કુર્યાત્ વિજ્ઞાપનામિતિ

આવાહનાદિકં પિત્રોઃ શિષ્યસ્ય તાડનાદિકં ।અપ્_87.010અબ્।
:ન્
1 સૂક્ષ્માસૂક્ષ્મેશ્વરશ્ ચૈવ ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 વ્યોમવ્યાપકરૂપાય ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । વ્યોમરૂપાયેતિ
ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 ધ્યાયપરાયેતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । વ્યાનાહારાયેતિ ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
4 ભાવ્યં ત્વયા ચ શુદ્ધેન ઇતિ ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 276
વિધાયાદાય ચૈતન્યં વિધિના.અત્મનિ યોજયેત્

પૂર્વવત્ પિતૃસંયોગં ભાવયિત્વોદ્ભવાખ્યયા ।અપ્_87.011અબ્।
હૃત્સમ્પુટાત્મવીજેન દેવીગર્ભે નિયોજયેત્

દેહોત્પત્તૌ હૃદા પઞ્ચ શિરસા જન્મહેતવે ।અપ્_87.012અબ્।
શિખયા વાધિકારાય ભોગાય કવચાણુના

લયાય શસ્ત્રમન્ત્રેણ શ્રોતઃશુદ્ધૌ શિવેન ચ ।અપ્_87.013અબ્।
તત્ત્વશુદ્ધૌ હૃદા હ્ય્ એવં ગર્ભાધાનાદિ પૂર્વવત્

વર્મણા પાશશૈથિલ્યં નિષ્કૃત્યૈવં શતં જપેત્ ।અપ્_87.014અબ્।
મલશક્તિતિરોધને શસ્ત્રેણાહુતિપઞ્ચકં

એવં પાશવિયોગે ઽપિ(1) તતઃ સપ્તાસ્ત્રજપ્તયા ।અપ્_87.015અબ્।
છિન્દ્યાદસ્ત્રેણ કર્તર્યા પાશાન્વીજવતા યથા

ઓં હૌં(2) શાન્તિકલાપાશાય હઃ હૂં ફટ્
વિસૃજ્ય વર્તુલીકૃત્ય પાશમન્ત્રેણ પૂર્વવત્ ।અપ્_87.016અબ્।
ઘૃતપૂર્ણે શ્રુવે દત્વા કલાસ્ત્રેણૈવ હોમયેત્

અસ્ત્રેણ જુહુયાત્ પઞ્ચ પાશાઙ્કુશનિવૃત્તયે ।અપ્_87.017અબ્।
પ્રાયશ્ચિત્તનિષેધાય દદ્યાદષ્ટાહુતીરથ

ઓં હઃ અસ્ત્રાય હૂં ફટ્
હૃદેશ્વરં સમાવાહ્ય કૃત્વા પૂજનતર્પણે ।અપ્_87.018અબ્।
વિદધીત વિધાનેન તસ્મૈ શુલ્કસમર્પણં

ઓં હાં ઈશ્વર બુદ્ધ્યહઙ્કારૌ શુલ્કં ગૃહાણ
સ્વાહા
નિઃશેષદગ્ધપાશસ્ય પશોરસ્યેશ્વર ત્વયા ।અપ્_87.019અબ્।
ન સ્થેયં બન્ધકત્વેન શિવાજ્ઞાં શ્રાવયેદિતિ

:ન્
1 એકં પાશવિયોગાર્થમિતિ ગ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 ઓં હ્ય્ ઐમિતિ ક, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । ઓં ઓમિતિ ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ । ઓં યૈમિતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 277
વિસૃજેદીશ્વરન્દેવં રૌદ્રાત્માનં નિયોજયેત્ ।અપ્_87.020અબ્।
ઈષચ્ચન્દ્રમિવાત્માનં વિધિના.અત્મનિ યોજયેત્

સૂત્રે સંયોજયેદેનં શુદ્ધયોદ્ભવમુદ્રયા ।અપ્_87.021અબ્।
દદ્યાત્ મૂલેન શિષ્યસ્ય શિરસ્યમૃતવિન્દુકં

વિસૃજ્ય પિતરૌ વહ્નેઃ પૂજિતૌ કુસુમાદિભિઃ ।અપ્_87.022અબ્।
દદ્યાત્ પૂર્ણાં વિધાનજ્ઞો નિઃશેષવિધિપૂરણીં

અસ્યામપિ વિધાતવ્યં પૂર્વવત્તાડનાદિઅકં ।અપ્_87.023અબ્।
સ્વવીજન્તુ વિશેષઃ સ્યાચ્છુદ્ધિઃ શાન્તેરપીડિતા