અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 281

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે રસાદિલક્ષણં
નામાશીત્યધિકદ્વિસતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {281}
:શ્ અથૈકાશીત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
વૃક્ષાયુર્વેદઃ
ધન્વન્તરિર્ ઉવાચ
વૃક્ષાયુર્વેદમાખ્યાસ્યે પ્લક્ષશ્ચોત્તરતઃ શુભઃ ।અપ્_281.001અબ્।
પ્રાગ્વટો યામ્યતસ્ત્વામ્ર આપ્યે ઽશ્વત્થઃ કર્મેણ તુ

દક્ષિણાં દિશમુત્પન્નાઃ સમીપે કણ્ટકદ્રુમાઃ ।અપ્_281.002અબ્।
ઉદ્યાનં ગૃહવાસે(1) સ્યાત્ તિલાન્ વાપ્યથ પુષ્પિતાન્

ગૃહ્ણીયાદ્રોપયેદ્વૃક્ષાન્ દ્વિજઞ્ચન્દ્રં પ્રપૂજ્ય ચ ।અપ્_281.003અબ્।
ધ્રુવાણિ પઞ્ચ વાયવ્યં હસ્તં પ્રાજેશવૈષ્ણવં

નક્ષત્રાણિ તથા મૂલં શસ્યન્તે દ્રુમરોપણે ।અપ્_281.004અબ્।
પ્રવેશયેન્નદીવાહાન્ પુષ્કરિણ્યાન્તુ(2) કારયેત્

:ન્
1 ગૃહવામે ઇતિ ઞ..
2 પુષ્કરિણ્યાન્ત્વિતિ પાઠો ન સમ્યક્ પ્રતિભાતિ
:પ્ 42
હસ્તા મઘા તથા મૈત્રમાદ્યં પુષ્યં સવાસવં ।અપ્_281.005અબ્।
જલાશયસમારમ્ભે વારુણઞ્ચોત્તરાત્રયમ્

સંપૂજ્ય વરુણં વિષ્ણું પર્જન્યં તત્ સમાચરેત્ ।અપ્_281.006અબ્।
અરિષ્ટાશોકપુન્નાગશિરીષાઃ સપ્રિયઙ્ગવઃ

અશોકઃ કદલી જમ્બુસ્ તથા વકુલદાડિમાઃ ।અપ્_281.007અબ્।
સાયં પ્રાતસ્તુ ઘર્મર્તૌ શીતકાલે દિનાન્તરે

વર્ષારત્રૌ ભુવઃ શોષે સેક્તવ્યા રોપિતા દ્રુમાઃ ।અપ્_281.008અબ્।
ઉત્તમં વિંશતિર્હસ્તા મધ્યમં ષોડશાન્તરમ્

સ્થાનાત્ સ્થાનાન્તરં કાર્યં વૃક્ષાણાં દ્વાદશાવરં ।અપ્_281.009અબ્।
વિફલાઃ સ્યુર્ઘના વૃક્ષાઃ શસ્ત્રેણાદૌ હિ શોધનમ્

વિડઙ્ગઘૃતપઙ્કાક્તાન્ સેચયેચ્છીતવારિણા ।અપ્_281.010અબ્।
ફલનાશે કુલથૈશ્ ચ માસૈર્ મુદ્ગૈર્ યવૈસ્તિલૈઃ

ઘૃતશીતપયઃસેકઃ ફલપુષ્પાય સર્વદા ।અપ્_281.011અબ્।
આવિકાજશકૃચ્ચૂર્ણમ્ યવચૂર્ણં તિલાનિ ચ

ગોમાંસમુદકઞ્ચૈવ સપ્તરાત્રં નિધાપયેત્ ।અપ્_281.012અબ્।
ઉત્સેકઃ સર્વવૃક્ષાણાં ફલપુષ્પાદિવૃદ્ધિદઃ

મત્સ્યામ્ભસા તુ સેકેન વૃદ્ધિર્ભવતિ શાખિનઃ ।અપ્_281.013અબ્।
વિડઙ્ગતણ્ડુલોપેતં મત્સ્યં માંસં હિ દોહદં ।અપ્_281.013ચ્દ્।
સર્વેષામવિશેષેણ વૃક્ષાણાં રોગમર્દનમ્