અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 239

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે રાજધર્મો નામ
અષ્ટત્રિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {239}
:શ્ અથોનચત્વારિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
ષાડ્ગુણ્યં
રામ ઉવાચ
મણ્ડલં ચિન્તયેત્ મુખ્યં રાજા દ્વાદશરાજકં ।અપ્_239.001અબ્।
અરિર્મિત્રમરેર્મિત્રં મિત્રમિત્રમતઃ પરં

:ન્
1 રાજ્યં રાષ્ટ્રઞ્ચેતિ ખ.. , છ.. , ઞ.. ચ
2 લક્ષયેદિતિ ઞ..
:પ્ 366
તથારિમિત્રમિત્રઞ્ચ વિજિગીષોઃ પુરઃ સ્મૃતાઃ(1) ।અપ્_239.002અબ્।
પાર્ષ્ણિગ્રાહઃ સ્મૃતઃ પશ્ચાદાક્રન્દસ્તદનન્તરં

આસારાવનયોશ્ ચૈવં વિજગીષાશ્ ચ મણ્ડલં ।અપ્_239.003અબ્।
અરેશ્ ચ વિજિગીષોશ્ ચ મધ્યમો ભૂમ્યનન્તરઃ

અનુગ્રહે સંહતયોર્ નિગ્રહે વ્યસ્તયોઃ પ્રભુઃ ।અપ્_239.004અબ્।
મણ્ડલાદ્વહિરેતેષામુદાસીનો બલાધિકઃ

અનુગ્રહે સંહતાનાં વ્યસ્તાનાં ચ બુધે પ્રભુઃ ।અપ્_239.005અબ્।
સન્ધિઞ્ચ વિગ્રહં યાનમાસાનદિ વદામિ તે

બલવદ્વિગ્રહીતેન સન્ધિં કુર્યાચ્છિવાય ચ ।અપ્_239.006અબ્।
કપાલ ઉપહારશ્ ચ સન્તાનઃ સઙ્ગતસ્ તથા

ઉપન્યાસઃ પ્રતીકારઃ સંયોગઃ પુરુષાન્તરઃ ।અપ્_239.007અબ્।
અદૃષ્ટનર આદિષ્ટ આત્માપિ સ ઉપગ્રહઃ

પરિક્રમસ્ તથા છિન્નસ્ તથા ચ પરદૂષણં ।અપ્_239.008અબ્।
સ્કન્ધોપયેયઃ સન્ધિશ્ ચ સન્ધયઃ ષોડશેરિતાઃ

પરસ્પરોપકારશ્ ચ મૈત્રઃ સમ્બન્ધકસ્ તથા(2) ।અપ્_239.009અબ્।
ઉપહારાશ્ ચ ચત્વારસ્તેષુ મુખ્યાશ્ ચ સન્ધયઃ

બાલો વૃદ્ધો દીર્ઘરોગસ્ તથા બન્ધુવહિષ્કૃતઃ ।અપ્_239.010અબ્।
મૌરુકો ભીરુકજનો લુબ્ધો લુબ્ધજનસ્ તથા

વિરક્તપ્રકૃતિશ્ ચૈવ વિષયેષ્વતિશક્તિમાન્ ।અપ્_239.011અબ્।
અનેકચિત્તમન્ત્રશ્ ચ દેવબ્રાહ્મણનિન્દકઃ

દૈવોપહતકશ્ ચૈવ દૈવનિન્દક એવ ચ ।અપ્_239.012અબ્।
દુર્ભિક્ષવ્યસનોપેતો બલવ્યસનસઙ્કુલઃ

:ન્
1 પુરઃસ્થિતા ઇતિ ખ.. , છ.. ચ
2 મૈત્રઃ સુખકરસ્તથેતિ ગ..
:પ્ 367
સ્વદેશસ્થો બહુરિપુર્મુક્તઃ કાલેન યશ્ ચ હ ।અપ્_239.013અબ્।
સત્યધર્મવ્યપેતશ્ ચ વિંશતિઃ પુરુષા અમી

એર્તૈઃ સન્ધિં ન કુર્વીત વિગૃહ્ણીયાત્તુ કેબલં ।અપ્_239.014અબ્।
પરસ્પરાપકારેણ પુંસાં ભવતિ વિગ્રહઃ

આત્મનો ઽભ્યુદયાકાઙ્ક્ષી પીડ્યમાનઃ પરેણ વા ।અપ્_239.015અબ્।
દેશકાલબલોપેતઃ પ્રારભેતેહ વિગ્રહં(1)

રાજ્યસ્ત્રીસ્થાનદેશાનાં જ્ઞાનસ્ય ચ બલસ્ય ચ ।અપ્_239.016અબ્।
અપહારી(2) મદો માનઃ પીડા વૈષયિકી તથા

જ્ઞાનાત્મશક્તિધર્માણાં(3) વિઘાતો દૈવમેવ ચ ।અપ્_239.017અબ્।
મિત્રાર્થઞ્ચાપમાનશ્ ચ તથા બન્ધુવિનાશનં

ભૂતાનુગ્રહવિચ્છેદસ્ તથા મણ્ડલદૂષણં ।અપ્_239.018અબ્।
એકાર્થાભિનિવેશત્વમિતિ વિગ્રહયોનયઃ

સાપત્ન્યં વાસ્તુજં સ્ત્રીજં વાગ્જાતમપરાધજં ।અપ્_239.019અબ્।
વૈરં પઞ્ચવિધં પ્રોક્તં સાધનૈઃ પ્રશમન્નયેત્

કિઞ્ચિત્ફલં નિષ્ફલં વા સન્દિગ્ધફલમેવ ચ ।અપ્_239.020અબ્।
તદાત્વે દોષજનનમાયત્યાઞ્ચૈવ નિષ્ફલં

આયત્યાઞ્ચ તદાત્વે ચ દોષસઞ્જનનં તથા ।અપ્_239.021અબ્।
અપરિજ્ઞાતવીર્યેણ પરેણ સ્તોભિતો ઽપિ વા

પરાર્થં સ્ત્રીનિમિત્તઞ્ચ દીર્ઘકાલં દ્વિજૈઃ સહ ।અપ્_239.022અબ્।
અકાલદૈવયુક્તેન બલોદ્ધતસખેન ચ

:ન્
1 આત્મન ઇત્ય્ અદિઃ, વિગ્રહમિત્યન્તઃ પાઠઃ ગ..પુસ્તકે નાસ્તિ
2 અવહાર ઇતિ ઘ..
3 જ્ઞાનાર્થશક્તિધર્માણામિતિ ઞ..
:પ્ 368
તદાત્વે ફલસંયુક્તમાયત્યાં ફલવર્જિતં ।અપ્_239.023અબ્।
આયત્યાં ફલસંયુક્તં તદાત્વે નિષ્ફલં તથા

ઇતીમં ષોડશવિધન્નકુર્યાદેવ વિગ્રહં ।અપ્_239.024અબ્।
તદાત્વાયતિસંશુદ્ધં કર્મ રાજા સદાચરેત્

હૃષ્ટં પુષ્ટં બલં મત્વા ગૃહ્ણીયાદ્વિપરીતકં ।અપ્_239.025અબ્।
મિત્રમાક્રન્દ આસારો યદા સ્યુર્દૃઢભક્તયઃ

પરસ્ય વિપરીતઞ્ચ તદા વિગ્રહમાચરેત્ ।અપ્_239.026અબ્।
વિગૃહ્ય સન્ધાય તથા સમ્ભૂયાથ પ્રસઙ્ગતઃ

ઉપેક્ષયા ચ નિપુણૈર્ યાનં પઞ્ચવિધં સ્મૃતં ।અપ્_239.027અબ્।
પરસ્પરસ્ય સામર્થ્યવિઘાતાદાસનં સ્મૃતં

અરેશ્ ચ વિજગીષોશ્ ચ યાનવત્ પઞ્ચધા સ્મૃતમ્ ।અપ્_239.028અબ્।
બલિનીર્દ્વિષતોર્મધ્યે વાચાત્માનં સમર્પયન્

દ્વૈધીભાવેન તિષ્ઠેત કાકાક્ષિવદલક્ષિતઃ ।અપ્_239.029અબ્।
ઉભયોરપિ સમ્પાતે સેવેત બલવત્તરં

યદા દ્વાવપિ નેચ્છેતાં સંશ્લેષં જાતસંવિદૌ ।અપ્_239.030અબ્।
તદોપસર્પેત્તચ્છત્રુમધિકં વા સ્વયં વ્રજેત્(1)

ઉચ્છિદ્યમાનો બલિના નિરુપાયપ્રતિક્રિયઃ ।અપ્_239.031અબ્।
કુલોદ્ધતં સત્યમાર્યમાસેવેત બલોત્કટં(2)

તદ્દર્શનોપાસ્તિકતા નિત્યન્તદ્ભાવભાવિતા ।અપ્_239.032અબ્।
તત્કારિતપ્રશ્રિયતા વૃત્તં સંશ્રયિણઃ શ્રુતં