અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 222

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે સહાયસમ્પત્તિર્નામ
વિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {221આ}
:શ્ અથ એકવિંશાધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
પુષ્કર ઉવાચ
ભૃત્યઃ કુર્યાત્તુ રાજાજ્ઞાં શિષ્યવત્સચ્છ્રિયઃ પતેઃ ।અપ્_221આ.001અબ્।
ન ક્ષિપેદ્વચનં રાજ્ઞો અનુકૂલં પ્રિયં વદેત્ ॥અપ્_221આ.001ચ્દ્।
રહોગતસ્ય વક્તવ્યમપ્રિયં યદ્ધિતં ભવેત્ ।અપ્_221આ.002અબ્।
ન નિયુક્તો હરેદ્વિત્તં નોપેક્ષેત્તસ્ય માનકં ॥અપ્_221આ.002ચ્દ્।
રાજ્ઞશ્ ચ ન તથાકાર્યં વેશભાષાવિચેષ્ટિતં ।અપ્_221આ.003અબ્।
અન્તઃપુરચરાધ્યક્ષો વૈરભૂતૈર્ નિરાકૃતૈઃ ॥અપ્_221આ.003ચ્દ્।
:પ્ 304
સંસર્ગં ન વ્રજેદ્ભૃત્યો રાજ્ઞો ગુહ્યઞ્ચ ગોપયેત્ ।અપ્_221આ.004અબ્।
પ્રદર્શ્ય કૌશલં કિઞ્ચિદ્રાજાનન્તુ વિશેષયેત્ ॥અપ્_221આ.004ચ્દ્।
રાજ્ઞા યચ્છ્રાવિતં ગુહ્યં ન તલ્લોકે પ્રકાશયેત્ ।અપ્_221આ.005અબ્।
આજ્ઞાપ્યમાને વાન્યસ્મિન્ કિઙ્કરોમીતિ વા વદેત્ ॥અપ્_221આ.005ચ્દ્।
વસ્ત્રં રત્નમલઙ્કારં રાજ્ઞા દત્તં ચ ધારયેત્(1) ।અપ્_221આ.006અબ્।
નાનિર્દિષ્ટો(2) દ્વારિ વિશેન્નાયોગ્યે ભુવિ રાજદૃક્ ॥અપ્_221આ.006ચ્દ્।
જૃમ્ભાન્નિષ્ઠીવનઙ્કાસં કોપં પર્યન્તિકાશ્રયં ।અપ્_221આ.007અબ્।
ભૃકુટીં વાતમુદ્ગારં તત્સમીપે વિસર્જયેત્(3) ॥અપ્_221આ.007ચ્દ્।
સ્વગુણાખ્યાપને યુક્ત્યા પરાનેવ પ્રયોજયેત્(4) ।અપ્_221આ.008અબ્।
શાઠ્યં લૌલ્યં સપૈશૂન્યં નાસ્તિક્યં ક્ષુદ્રતા તથા ॥અપ્_221આ.008ચ્દ્।
ચાપલ્યઞ્ચ પરિત્યાજ્યં નિત્યં રાજાનુજીવિના ।અપ્_221આ.009અબ્।
શ્રુતેન વિદ્યાશિલ્પૈશ્ ચ સંયોજ્યાત્માનમાત્મના ॥અપ્_221આ.009ચ્દ્।
રાજસેવાન્તતઃ કુર્યાદ્ભૂતયે ભૂતિવર્ધનઃ(5) ।અપ્_221આ.010અબ્।
નમસ્કાર્યાઃ સદા ચાસ્ય પુત્રવલ્લભમન્ત્રિણઃ ॥અપ્_221આ.010ચ્દ્।
સચિવૈર્ નાસ્ય વિશ્વાસો રાજચિત્તપ્રિયઞ્ચરેત્ ।અપ્_221આ.011અબ્।
ત્યજેદ્વિરક્તં રક્તાત્તુ વૃત્તિમીહેત રાજવિત્ ॥અપ્_221આ.011ચ્દ્।
અપૃષ્ટશ્ચાસ્ય ન બ્રૂયાત્ કામં કુર્યાત્તથાપદિ ।અપ્_221આ.012અબ્।
પ્રસન્નો વાક્યસઙ્ગ્રાહી રહસ્યે ન ચ શઙ્કતે ॥અપ્_221આ.012ચ્દ્।
:ન્
1 રાજ્ઞાદત્તં ન ધારયેદિતિ ખ..
2 નાનિર્દિષ્તે ઇતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
3 વિવર્જયેદિતિ ગ.. , ઘ.. , જ.. , ટ.. ચ
4 નિયોજયેદિતિ ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
5 ભૂતિવર્ધનીમિતિ ગ.. , ટ.. ચ
:પ્ 305
કુશલાદિપરિપ્રશ્નં સમ્પ્રયચ્છતિ ચાસનં ।અપ્_221આ.013અબ્।
તત્કથાશ્રવણાદ્ધૃષ્ટો અપ્રિયાણ્યપિ નન્દને ॥અપ્_221આ.013ચ્દ્।
અલ્પં દત્તં પ્રગૃહ્ણાતિ સ્મરેત્ કથાન્તરેષ્વપિ ।અપ્_221આ.014અબ્।
ઇતિ રક્તસ્ય કર્તવ્યં સેવામન્યસ્ય વર્જયેત્ ॥અપ્_221આ.014ચ્દ્।
:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે અનુજીવિવૃત્તં નામ
વિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {221બ્}
:શ્ અથૈકવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
દુર્ગસમ્પત્તિઃ
પુષ્કર ઉવાચ
દુર્ગસમ્પત્તિમાખ્યાસ્યે દુર્ગદેશે વસેન્નૃપઃ ।અપ્_221બ્.001અબ્।
વૈશ્યશૂદ્રજનપ્રાયો ઽહ્યનાહાર્યસ્ તથાપરૈઃ ॥અપ્_221બ્.001ચ્દ્।
કિઞ્ચિદ્બ્રાહ્મણસંયુક્તો બહુકર્મકરસ્ તથા ।અપ્_221બ્.002અબ્।
અદેવમાતૃકો ભક્તજલો દેશઃ પ્રશસ્યતે ॥અપ્_221બ્.002ચ્દ્।
પરૈર્ અપીડીતઃ પુષ્પફલધાન્યસન્વિતઃ(1) ।અપ્_221બ્.003અબ્।
અગમ્યઃ પરચક્રાણાં વ્યાલતસ્કરવર્જિતઃ ॥અપ્_221બ્.003ચ્દ્।
ષણ્ણામેકતમં દુર્ગં તત્ર કૃત્વા વસેદ્બલી ।અપ્_221બ્.004અબ્।
ધનુર્દુર્ગં મહીદુર્ગં નરદુર્ગં તથૈવ ચ ॥અપ્_221બ્.004ચ્દ્।
વાર્ક્ષઞ્ચૈવામ્બુદુર્ગઞ્ચ ગિરિદુર્ગઞ્ચ ભાર્ગવ ।અપ્_221બ્.005અબ્।
સર્વોત્તમં શૈલદુર્ગમભેદ્યં ચાન્યભેદનં ॥અપ્_221બ્.005ચ્દ્।
:ન્
1 પુષ્પફલધાન્યધનાન્વિત ઇતિ ગ.. , ઘ.. , ઞ.. , ટ.. ચ
:પ્ 306
પુરન્તત્ર ચ હટ્ટાદ્યદેવતાયતનાદિકં ।અપ્_221બ્.006અબ્।
અનુયન્ત્રાયુધોપેતં સોદકં દુર્ગમુત્તમં ॥અપ્_221બ્.006ચ્દ્।
રાજરક્ષાં પ્રવક્ષ્યામિ રક્ષ્યો ભૂપો વિષાદિતઃ ।અપ્_221બ્.007અબ્।
પઞ્ચાઙ્ગસ્તુ શિરીષઃ સ્યાન્મૂત્રપિષ્ટો વિષાર્દનઃ ॥અપ્_221બ્.007ચ્દ્।
શતાવરી છિન્નરુહા વિષઘ્ની તણ્ડુલીયકં ।અપ્_221બ્.008અબ્।
કોષાતકી ચ કલ્હારી બ્રાહ્મી ચિત્રપટોલિકા ॥અપ્_221બ્.008ચ્દ્।
મણ્ડૂલપર્ણી વારાહી ધાત્ર્યાનન્દકમેવ ચ ।અપ્_221બ્.009અબ્।
ઉન્માદિની સોમરાજી વિષઘ્નં રત્નમેવ ચ ॥અપ્_221બ્.009ચ્દ્।
વાસ્તુલક્ષણસંયુક્તે વસન્ દુર્ગે સુરાન્યજેત્ ।અપ્_221બ્.010અબ્।
પ્રજાશ્ ચ પાલયેદ્દુષ્ટાઞ્જયેદ્દાનાનિ દાપયેત્ ॥અપ્_221બ્.010ચ્દ્।
દેવદ્રવ્યાદિહરણાત્ કલ્પન્તુ નરકે વસેત્ ।અપ્_221બ્.011અબ્।
દેવાલયાનિ કુર્વીત દેવપૂજારતો નૃપઃ ॥અપ્_221બ્.011ચ્દ્।
સુરાલયાઃ પાલનીયાઃ સ્થાપનીયાશ્ ચ દેવતાઃ ।અપ્_221બ્.012અબ્।
મૃણ્મયાદ્દારુજં પુણ્યં દારુજાદિષ્ટકામયં ॥અપ્_221બ્.012ચ્દ્।
ઐષ્ટકાચ્છૈલજં પુણ્યં શૈલજાત્ સ્વર્ણરત્નજં ।અપ્_221બ્.013અબ્।
ક્રીડન્ સુરગૃહં કુર્વન્ ભુક્તિમુક્તિમવાપ્નુયાત્ ॥અપ્_221બ્.013ચ્દ્।
ચિત્રક્વદ્ ગીતવાદ્યાદિપ્રેક્ષણીયાદિદાનકૃત્ ।અપ્_221બ્.014અબ્।
તૈલાજ્યમધુદુગ્ધાદ્યૈઃ સ્નાપ્ય દેવં દિવં વ્રજેત્ ॥અપ્_221બ્.014ચ્દ્।
પૂજયેત્ પાલયેદ્વિપ્રાન્ દ્વિજસ્વન્ન હરેન્નૃપઃ ।અપ્_221બ્.015અબ્।
સુવર્ણમેકં ગામેકાં ભૂમેરપ્યેકમઙ્ગુલં ॥અપ્_221બ્.015ચ્દ્।
હરન્નરકમાપ્નોતિ યાવદાહૂતસમ્પ્લવં ।અપ્_221બ્.016અબ્।
દુરાચારન્ન દ્વિષેચ્ચ સર્વપાપેષ્વપિ સ્થિતં ॥અપ્_221બ્.016ચ્દ્।
નૈવાસ્તિ બ્રાહ્મણબધાત્ પાપં ગુરુતરં ક્વચિત્ ।અપ્_221બ્.017અબ્।
:પ્ 307
અદૈવં દૈવતં કુર્યુઃ કુર્યુર્દૈવમદૈવતં ॥અપ્_221બ્.017ચ્દ્।
બ્રાહ્મણા હિ મહાભાગાસ્તાન્નમસ્યેત્સદૈવ તુ(1) ।અપ્_221બ્.018અબ્।
બ્રાહ્મણી રુદતી હન્તિ કુલં રાજ્યં પ્રજાસ્ તથા ॥અપ્_221બ્.018ચ્દ્।
સાધ્વીસ્ત્રીણાં પાલનઞ્ચ રાજા કુર્યાચ્ચ ધાર્મિકઃ ।અપ્_221બ્.019અબ્।
સ્ત્રિયા પ્રહૃષ્ટયા ભાવ્યં ગૃહકાર્યૈકદક્ષયા ॥અપ્_221બ્.019ચ્દ્।
સુસંસ્કૃતોપસ્કરયા વ્યયે ચામુક્તહસ્તયા ।અપ્_221બ્.020અબ્।
યસ્મૈ દદ્યાત્પિતા ત્વેનાં શુશ્રૂષેત્તં પતિં સદા ॥અપ્_221બ્.020ચ્દ્।
મૃતે ભર્તરિ સ્વર્યાયાત્ બ્રહ્મચર્યે સ્થિતાઙ્ગના ।અપ્_221બ્.021અબ્।
પરવેશ્મરુચિર્ નસ્યાન્ન સ્યાત્ કલહશાલિની ॥અપ્_221બ્.021ચ્દ્।
મણ્ડનં વર્જયેન્નારી તથા પ્રોષિતભર્તૃકા ।અપ્_221બ્.022અબ્।
દેવતારાધનપરા તિષ્ઠેદ્ભર્તૃહિતે રતા ॥અપ્_221બ્.022ચ્દ્।
ધારયેન્મઙ્ગલાર્થાય કિઞ્ચિદાભરણન્તથા ।અપ્_221બ્.023અબ્।
ભર્ત્રાગ્નિં યા વિશેન્નારી સાપિ સ્વગમવાપ્નુયાત્ ॥અપ્_221બ્.023ચ્દ્।
શ્રિયઃ સમ્પૂજનઙ્કાર્યં ગૃહસમ્માર્જનાદિકં ।અપ્_221બ્.024અબ્।
દ્વાદશ્યાં કાર્ત્તિકે વિષ્ણું ગાં સવત્સાં દદેત્તથા ॥અપ્_221બ્.024ચ્દ્।
સાવિત્ર્યા રક્ષિતો ભર્તા સત્યાચારવ્રતેન ચ(2) ।અપ્_221બ્.025અબ્।
સપ્તમ્યાં માર્ગશીર્ષે તુ સિતે ઽભ્યર્ચ્ય દિવાકરં ॥અપ્_221બ્.025ચ્દ્।
પુત્રાનાપ્નોતિ ચ સ્ત્રીહ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥26॥અપ્_221બ્.026અબ્।
:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે રાજધર્મો નામ
એકવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
:ન્
1 તાન્ન હિંસ્યાદ્યદૈવ તુ ઇતિ જ..
2 સત્યવાન્ સુવ્રતેન ચેતિ ઘ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 308
% છપ્તેર્ {222}
:શ્ અથ દ્વાવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
રાજધર્માઃ
પુષ્કર ઉવાચ
ગ્રામસ્યાધિપતિં કુર્યાદ્દશગ્રામાધિપં નૃપઃ ।અપ્_222.001અબ્।
શતગ્રામાધિપઞ્ચાન્યં તથૈવ વિષયેશ્વરં

તેષાં ભોગવિભાગશ્ ચ ભવેત્ કર્માનુરૂપતઃ ।અપ્_222.002અબ્।
નિત્યમેવ તથા કાર્યં તેષાઞ્ચારૈઃ પરીક્ષણં

ગ્રામે દોષાન્ સમુત્પન્નાન્ ગ્રામેશઃ પ્રસમં નયેત્ ।અપ્_222.003અબ્।
અશક્તો દશપાલસ્ય સ તુ ગત્વા નિવેદયેત્

શ્રુત્વાપિ દશપાલો ઽપિ તત્ર યુક્તિમુપાચરેત્ ।અપ્_222.004અબ્।
વિત્તાદ્યાપ્નોતિ રાજા વૈ વિષયાત્તુ સુરક્ષિતાત્

ધનવાન્ધર્મમાપ્નોતિ ધનવાન્ કામમશ્નુતે ।અપ્_222.005અબ્।
ઉચ્છિદ્યન્તે વિના હ્ય્ અર્થૈઃ(1) ક્રિયા ગ્રીષ્મે સરિદ્યથા

વિશેષો નાસ્તિ લોકેષે પતિતસ્યાધનસ્ય ચ ।અપ્_222.006અબ્।
પતિતાન્ન તુ ગૃહ્ણન્તિ દરિદ્રો ન પ્રયચ્છતિ

ધનહીનસ્ય ભાર્યાપિ નૈકા સ્યાદુપવર્તિની(2) ।અપ્_222.007અબ્।
રાષ્ટ્રપીડાકરો રાજા નરકે વસતે ચિરં

નિત્યં રાજ્ઞા તથા ભાવ્યં ગર્ભિણી સહધર્મિણી ।અપ્_222.008અબ્।
યહા સ્વં સુખમુત્સૃજ્ય ગર્ભસ્ય સુખમાવહેત્(3)

:ન્
1 વિના હ્ય્ અર્થમિતિ ઘ.. , ઞ.. ચ
2 નૈવ સ્યાદ્વશવર્તિનીતિ ખ.. , ટ.. ચ । નૈવ સ્યાદ્વશવર્તિનીતિ ઘ.. , જ..
, ઞ.. ચ
3 સુખમાહરેદિતિ જ.. , ટ.. ચ
:પ્ 309
કિં યજ્ઞૈસ્તપસા તસ્ય પ્રજા યસ્ય ન રક્ષિતાઃ ।અપ્_222.009અબ્।
સુરક્ષિતાઃ પ્રજા યસ્ય સ્વર્ગસ્તસ્ય ગૃહોપમઃ

અરક્ષિતાઃ પ્રજા યસ્ય નરકં તસ્ય મન્દિરં ।અપ્_222.010અબ્।
રાજા ષડ્ભાગમાદત્તે સુકૃતાદ્દુષ્કૃતાદપિ

ધર્માગમો રક્ષણાચ્ચ પાપમાપ્નોત્યરક્ષણાત્ ।અપ્_222.011અબ્।
સુભગા વિટભીતેવ રાજવલ્લભતસ્કરૈઃ

ભક્ષ્યમાણાઃ પ્રજા રક્ષ્યાઃ કાયસ્થૈશ્ ચ વિશેષતઃ ।અપ્_222.012અબ્।
રક્ષિતા તદ્ભયેભ્યસ્તુ રાજ્ઞો ભવતિ સા પ્રજા(1)અપ્_222.012ચ્દ્।
અરક્ષિતા સા ભવતિ તેષામેવેહ ભોજનં ।અપ્_222.013અબ્।
દુષ્ટસમ્મર્દનં કુર્યાચ્છાસ્ત્રોક્તં કરમાદદેત્(2)

કોષે પ્રવેશયેદર્ધં નિત્યઞ્ચાર્ધં દ્વિજે દદેત્(3) ।અપ્_222.014અબ્।
નિધિં દ્વિજોત્તમઃ પ્રાપ્ય ગૃહ્ણીયાત્સકલં તથા

ચતુર્થમષ્ટમં ભાગં તથા ષોડશમં દ્વિજઃ ।અપ્_222.015અબ્।
વર્ણક્રમેણ દદ્યાચ્ચ નિધિં પાત્રે તુ ધર્મતઃ

અનૃતન્તુ વદન્ દણ્ડ્યઃ(4) સુવિત્તસ્યાંશમષ્ટમં ।અપ્_222.016અબ્।
પ્રણષ્ટસ્વામિકમૃક્થં રાજાત્ર્યબ્દં નિધાપયેત્

અર્વાક્ ત્ર્યબ્દાદ્ધરેત્ સ્વામી પરેણ નૃપતિર્હરેત્ ।અપ્_222.017અબ્।
મમેદમિતિ યો બ્રૂયાત્ સો ઽર્થયુક્તો યથાવિધિ

સમ્પાદ્ય રૂપસઙ્ખ્યાદીન્ સ્વામી તદ્ દ્રવ્યમર્હતિ ।અપ્_222.018અબ્।
:ન્
1 સત્પ્રજા ઇતિ ઘ.. , ઞ.. ચ
2 સુભગા વિટભીતેવેત્યાદિઃ, કરમાદદેદિત્યન્તઃ પાઠઃ ઝ..
પુસ્તકે નાસ્તિ
3 દ્વિજે ઽર્પયેદિતિ ઞ.. , ટ.. ચ
4 અમૃતં વદતો ગ્રાહ્યમિતિ ટ..
:પ્ 310
બાલદાયાદિકમૃક્થં(1) તાવદ્રાજાનુપાલયેત્

યાવત્સ્યાત્સ સમાવૃત્તો યાવદ્વાતીતશૈશવઃ ।અપ્_222.019અબ્।
બાલપુત્રાસુ ચૈવં સ્યાદ્રક્ષણં નિષ્કલાસુ ચ

પતિવ્રતાસુ ચ સ્ત્રીષુ વિધબાસ્વાતુરાસુ ચ ।અપ્_222.020અબ્।
જીવન્તીનાન્તુ તાસાં યે સંહરેયુઃ સ્વવાન્ધવાઃ

તાઞ્છિષ્યાચ્ચૌરદણ્ડેન ધાર્મિકઃ પૃથિવીપતિઃ ।અપ્_222.021અબ્।
સામાન્યતો હૃતઞ્ચૌરૈસ્તદ્વૈ દદ્યાત્ સ્વયં નૃપઃ

ચૌરરક્ષાધિકારિભ્યો રાજાપિ હૃતમાપ્નુયાત્ ।અપ્_222.022અબ્।
અહૃતે યો હૃતં બ્રૂયાન્નિઃસાર્યો દણ્ડ્ય એવ સઃ

ન તદ્રાજ્ઞા પ્રદાતવ્યં ગૃહે યદ્ ગૃહગૈર્ હૃતં ।અપ્_222.023અબ્।
સ્વરાષ્ટ્રપણ્યાદાદદ્યાદ્રાજા વિંશતિમં દ્વિજ

શુલ્કાંશં પરદેશાચ્ચ ક્ષયવ્યયપ્રકાશકં ।અપ્_222.024અબ્।
જ્ઞાત્વા સઙ્કલ્પયેચ્છુલ્કં લાભં વણિગ્યથાપ્નુયાત્

વિંશાંશં લાભમાદદ્યાદ્દણ્ડનીયસ્તતો ઽન્યથા ।અપ્_222.025અબ્।
સ્ત્રીણાં પ્રવ્રજિતાનાઞ્ચ(2) તરશુલ્કં વિવર્જયેત્

તરેષુ દાસદોષેણ નષ્ટં દાસાંસ્તુ દાપયેત્ ।અપ્_222.026અબ્।
શૂકધાન્યેષુ ષડ્ભાગં શિમ્બિધાન્યે તથાષ્ટમં

રાજા વન્યાર્થમાદદ્યાદ્દેશકાલાનુરૂપકં ।અપ્_222.027અબ્।
પઞ્ચષડ્ભાગમાદદ્યાદ્ રાજા પશુહિરણ્યયોઃ

ગન્ધૌષધિરસાનાઞ્ચ પુષ્પમૂલફલસ્ય ચ ।અપ્_222.028અબ્।
:ન્
1 બાલદાયાદિકં યુક્તમિતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
2 સ્ત્રીણાઞ્ચૈવ દ્વિજાતીનામિતિ ટ..
:પ્ 311
પત્રશાકતૃણાનાઞ્ચ વંશવૈણવચર્મણાં

વૈદલાનાઞ્ચ ભાણ્ડાનાં સર્વસ્યાશ્મમયસ્ય ચ ।અપ્_222.029અબ્।
ષડ્ભાગમેવ ચાદદ્યાન્ મધુમાંસસ્ય સર્પિષઃ

મ્રિયન્નપિ ન ચાદદ્યાદ્ બ્રાહ્મણેભ્યસ્ તથા કરં ।અપ્_222.030અબ્।
યસ્ય રાજ્ઞસ્તુ વિષયે શ્રોત્રિયઃ સીદતિ ક્ષુધા

તસ્ય સીદતિ તદ્રાષ્ટ્રં વ્યાધિદુર્ભિક્ષતસ્કરૈઃ ।અપ્_222.031અબ્।
શ્રુતં વૃત્તન્તુ વિજ્ઞાય વૃત્તિં તસ્ય પ્રકલ્પયેત્

રક્ષેચ્ચ સર્વતસ્ત્વેનં પિતા પુત્રમિવૌરસં ।અપ્_222.032અબ્।
સંરક્ષ્યમણો રાજ્ઞા યઃ કુરુતે ધર્મમન્વહં

તેનાયુર્વર્ધતે રાજ્ઞો દ્રવિણં રાષ્ટ્રમેવ ચ ।અપ્_222.033અબ્।
કર્મ કુર્યુર્ નરેન્દ્રસ્ય માસેનૈકઞ્ચ(1) શિલ્પિનઃ

ભુક્તમાત્રેણ યે ચાન્યે સ્વશરીરોપજીયિનઃ ॥34