અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 220
:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે અભિષેકમન્ત્રા
નામોનવિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
:ન્
1 અભિષિઞ્ચન્તુ પાન્ત ચેતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , ઙ.. , છ.. , જ.. , ઞ.. , ટ..
ચ
:પ્ 301
% છપ્તેર્ {220}
:શ્ અથ વિંશત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
સહાયસમ્પત્તિઃ
પુષ્કર ઉવાચ
સો ઽભિષિક્તઃ સહામાત્યો જયેચ્છત્રૂન્નૃપોત્તમઃ ।અપ્_220.001અબ્।
રાજ્ઞા સેનાપતિઃ કાર્યો બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયો ઽથ વા
કુલીનો નીતિશાસ્ત્રજ્ઞઃ પ્રતીહારશ્ ચ નીતિવિત્ ।અપ્_220.002અબ્।
દૂતશ્ ચ પ્રિયવાદી સ્યાદક્ષીણો ઽતિબલાન્વિતઃ
તામ્બૂલધારી ના સ્ત્રી વા ભક્તઃ ક્લેશસહપ્રિયઃ ।અપ્_220.003અબ્।
સાન્ધિવિગ્રહિકઃ કાર્યઃ ષાડ્ગુણ્યાદિવિશારદઃ
ખડ્ગધારી રક્ષકઃ સ્યાત્દારથિઃ સ્યાદ્બલાદિવિત્ ।અપ્_220.004અબ્।
સૂદાધ્યક્ષો હિતો વિજ્ઞો મહાનસગતો હિ સઃ
સભાસદસ્તુ ધર્મજ્ઞા લેખકો ઽક્ષરવિદ્ધિતઃ ।અપ્_220.005અબ્।
આહ્વાનકાલવિજ્ઞાઃ સ્યુર્હિતા દૌવારિકા જનાઃ
રત્નાદિજ્ઞો ધનાધ્યક્ષઃ અનુદ્વારે હિતો નરઃ ।અપ્_220.006અબ્।
સ્યાદાયુર્વેદવિદ્વૈદ્યો ગજધ્યક્ષો ઽથ હયાદિવિત્
જિતશ્રમો ગજારોહો હયાધ્યક્ષો હયાદિવત્ ।અપ્_220.007અબ્।
દુર્ગાધ્યક્ષો હિતો ધીમાન્ સ્થપતિર્વાસ્તુવેદવિત્
યન્ત્રમુક્તે પાણિમુક્તે અમુક્તે મુક્તધારિતે ।અપ્_220.008અબ્।
અસ્ત્રાચાર્યો નિયુદ્ધે ચ કુશલો નૃપતેર્હિતઃ
વૃદ્ધશ્ચાન્તઃપુરાધ્યક્ષઃ પઞ્ચાશદ્વાર્ષિકાઃસ્ત્રિયઃ ।અપ્_220.009અબ્।
:પ્ 302
સપ્તત્યવ્દાસ્તુ પુરુષાશ્ ચરેયુઃ સર્વકર્મસુ
જાગ્રત્સ્યાદાયુધાગારે જ્ઞાત્વા વૃત્તિર્વિધીયતે ।અપ્_220.010અબ્।
ઉત્તમાધમમધ્યાનિ બુદ્ધ્વા કર્માણિ પાર્થિવઃ
ઉત્તમાધમમધ્યાનિ પુરુષાણિ નિયોજયેત્ ।અપ્_220.011અબ્।
જ્યેચ્છુઃ પૃથિવીં રાજા સહાયાનનયોદ્ધિતાન્
ધર્મિષ્ઠાન્ ધર્મકાયેષુ શૂરાન્ સઙ્ગ્રામકર્મસુ ।અપ્_220.012અબ્।
નિપુણાનર્થકૃત્યેષુ(1) સર્વત્ર ચ તથા શુચીન્
સ્ત્રીષુ ષણ્ડાન્નિયુઞ્જીત તીક્ષ્ણાન્ દારુણકર્મસુ ।અપ્_220.013અબ્।
યો યત્ર વિદિતો રાજ્ઞા શુચિત્વેન તુ તન્નરં
ધર્મે ચાર્થે ચ કામે ચ નિયુઞ્જીતાધમે ઽધમાન્ ।અપ્_220.014અબ્।
રાજા યથાર્હં કુર્યાચ્ચ ઉપાધાભિઃ પરીક્ષિતાન્
સમન્ત્રો ચ યથાન્યાયાત્ કુર્યાદ્ધસ્તિવનેચરાન્ ।અપ્_220.015અબ્।
તત્પદાન્વેષણે યત્તાનધ્યક્ષાંસ્તત્ર કારયેત્
યસ્મિન્ કર્મણિ કૌશલ્યં યસ્ય તસ્મિન્ નિયોજયેત્ ।અપ્_220.016અબ્।
પિતૃપૈતામહાન્ ભૃત્યાન્ સર્વકર્મસુ યોજયેત્
વિના દાયાદકૃત્યેષુ તત્ર તે હિ સમાગતાઃ ।અપ્_220.017અબ્।
પરરાજગૃહાત્ પ્રાપ્તાન્ જનાન્ સંશ્રયકામ્યયા(2)
દુષ્ટાનપ્યથ વાદુષ્ટાન્ સંશ્રયેત પ્રયત્નતઃ ।અપ્_220.018અબ્।
દુષ્ટં જ્ઞાત્વા વિશ્વસેન્ન તદ્વૃત્તિં વર્તયેદ્વશે
દેશાન્તરાગતાન્ પાર્શ્વે ચારૈજ્ઞાત્વા હિ પૂજયેત્ ।અપ્_220.019અબ્।
શત્રવો ઽગ્નિવર્ષં સર્પો નિસ્ત્રિંશમપિ ચૈકતઃ
:ન્
1 રિપનનર્થકૃત્યેષ્વિતિ ખ..
2 જનાનાશ્રયકામ્યયેતિ ખ..
:પ્ 303
ભૃત્યા વશિષ્ટં વિજ્ઞેયાઃ કુભૃટ્યાશ્ ચ તથૈકતઃ ।અપ્_220.020અબ્।
ચારચક્ષુર્ભવેદ્રાજા નિયુઞ્જીત સદાચરાન્
જનસ્યાવિહિતાન્ સૌમ્યાંસ્ તથાજ્ઞાતાન્ પરસ્પરં ।અપ્_220.021અબ્।
વણિજો મન્ત્રકુશલાન્ સાંવત્સરચિકિત્સકાન્
તથા પ્રવ્રજિતાકારાન્ બલાબલવિવેકિનઃ ।અપ્_220.022અબ્।
નૈકસ્ય રાજા શ્રદ્દધ્યાચ્છ્રદ્દધ્યાદ્ બહુવાક્યતઃ
રાગાપરાગૌ ભૃત્યાનાં જનસ્ય ચ ગુણાગુણાન્ ।અપ્_220.023અબ્।
શુભાનામશુભાનાઞ્ચ જ્ઞાનઙ્કુર્યાદ્વશાય ચ
અનુરાગકરં કર્મ ચરેજ્જહ્માદ્વિરાગજં ।અપ્_220.024અબ્।
જનાનુરાગયા લક્ષ્મ્યા રાજા સ્યાજ્જનરઞ્જનાત્
મૂળ પાઠ: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0