અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 103

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે ધ્વજારોહણાદિવિધિર્નામ
દ્વ્યધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {103}
:શ્ અથ ત્ર્યધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
જીર્ણોદ્ધારઃ
ઈશ્વર ઉવાચ
જીર્ણાદીનાઞ્ચ લિઙ્ગાનામુદ્ધારં વિધિના વદે ।અપ્_103.001અબ્।
લક્ષ્મોજ્ઝિતઞ્ચ ભગ્નઞ્ચ સ્થૂલં વજ્રહતં તથા

સંપુટં સ્ફુટિતં વ્યઙ્ગં લિઙ્ગમિત્યેવમાદિકં ।અપ્_103.002અબ્।
ઇત્યાદિદુષ્ટલિઙ્ગાનાં યોજ્યા પિણ્ડી(3) તથા વૃષઃ

ચાલિતઞ્ચલિતં લિઙ્ગમત્યર્થં(4) વિષમસ્થિતં ।અપ્_103.003અબ્।
દિડ્મૂઢં પાતિતં લિઙ્ગં મધ્યસ્થં પતિતં તથા

એવંવિધઞ્ચ સંસ્થાપ્ય(5) નિર્બ્રણઞ્ચ ભવેદ્યદિ ।અપ્_103.004અબ્।
નદ્યાદિકપ્રવાહેન તદપાક્રિયતે યદિ

તતો ઽન્યત્રાપિ સંસ્થાપ્ય વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ।અપ્_103.005અબ્।
:ન્
1 ન્યૂનાદિદોષનાશાર્થં કૃત્વેતિ ઝ.. । ન્યૂનાદિદોષનાશાય
હુત્વેતિ ઘ.. , જ.. ચ
2 કર્તર્ભોગવત ઇતિ ખ.. , છ.. ચ
3 ત્યાજ્યા પિણ્ડીતિ ઘ..
4 નિમ્નમિત્યર્થમિતિ જ..
5 સન્ત્યાજ્યમિતિ ઝ..
:પ્ 349
સુસ્થિતં દુસ્થિતં વાપિ(1) શિવલિઙ્ગં ન ચાલયેત્

શતેન સ્થાપનં કુર્યાત્ સહસ્રેણ તુ ચાલનં(2) ।અપ્_103.006અબ્।
પૂજાદિભિશ્ ચ સંયુક્તં જીર્ણાદ્યમપિ સુસ્થિતં(3)

યામ્યે મણ્ડપમીશે વા પ્રત્યગ્દ્વારૈકતોરણં ।અપ્_103.007અબ્।
વિધાય દ્વારપૂજાદિ સ્થણ્ડિલે મન્ત્રપૂજનં(4)

મન્ત્રાન્ સન્તર્પ્ય સમ્પૂજ્ય વાસ્તુદેવાતું પૂર્વવત્ ।અપ્_103.008અબ્।
દિગ્બલિં ચ વહિર્દત્વા સમાચમ્ય સ્વયં ગુરુઃ

બ્રાહ્મણાન્ ભોજયિત્વા તુ શમ્ભું(5) વિજ્ઞાપયેત્તતઃ ।અપ્_103.009અબ્।
દુષ્ટલિઙ્ગમિદં શંભોઃ શાન્તિરુદ્ધારણસ્ય ચેત્(6)

રુસિસ્તવાદિવિધિના(7) અધિતિષ્ઠસ્વ માં શિવ ।અપ્_103.010અબ્।
એવં વિજ્ઞાપ્ય દેવેશં શાન્તિહોમં સમાચરેત્

મધ્વાજ્યક્ષીરદૂર્વાભિર્મૂલેનાષ્ટાધિકં શતં ।અપ્_103.011અબ્।
તતો લિઙ્ગં ચ સંસ્થાપ્ય પૂજયેત્ સ્થિણ્ડિલે(8) તથા

ઓં વ્યાપકેશ્વરાયેતિ નાટ્યન્તં શિવવાદિના(9) ।અપ્_103.012અબ્।
:ન્
1 દુસ્થિતં ચાપીતિ ગ..
2 સહસ્રેણ ચ ચાલયેદિતિ ગ..
3 જીર્ણાદ્યમપિ સંસ્થિતમિતિ ખ.. , છ.. ચ । પૂજયા રહિતં
યત્તદન્નિષ્ઠમપિ દુઃસ્થિતમિતિ ખ.. , ઘ.. , પુસ્તકે ઽધિકઃ
પાઠઃ
4 સ્થણ્ડિલેશપ્રપૂજનમિતિ ખ.. , ગ.. , ઙ.. , છ.. , ઝ.. ચ । સ્થણ્ડિલે
સમ્પ્રપૂજનમિતિ ઘ.. , જ.. ચ
5 સર્વમિતિ ક..
6 શાન્તિરુદ્ધરણે ન્યસેદિતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , છ.. ચ
7 રુચિસ્તવાસ્તિ વિધિનેતિ ખ.. , ઙ.. , છ.. , જ.. ચ
8 સ્થણ્ડિલમિતિ ખ.. , ઘ.. , છ.. , જ.. ચ
9 ઓં વ્યાપકેશ્વરાયેતિ તત્ત્વેનાભ્યન્તરાદિને ઇતિ ખ.. । ઓં
વ્યાપકેશ્વરાયેતિ નાત્યન્તશિવવાચિનેતિ ઘ.. । ઓં વ્યાપકેશ્વરાયેતિ
તત્ત્વેનાત્યન્તવાદિને ઇતિ છ..
:પ્ 350
ઓં વ્યાપકં હૃદયેશ્વરાય નમઃ(1) । ઓં વ્યાપકેશ્વરાય
શિરસે નમઃ(2) । ઇત્ય્ આદ્યઙ્ગમન્ત્રાઃ(3)
તતસ્તત્રાશ્રિતં તત્ત્વં શ્રાવયેદસ્ત્રમસ્તતઃ(4)

સત્ત્વઃ કોપીહ(5) યઃ કોપિલિઙ્ગમાશ્રિત્ય તિષ્ઠતિ ।અપ્_103.013અબ્।
લિઙ્ગન્ત્યક્ત્વા શિવાજ્ઞાભિર્યત્રેષ્ટં તત્ર ગચ્છતુ

વિદ્યાવિદ્યેશ્વરૈર્ યુક્તઃ સ ભવોત્ર(6) ભવિષ્યતિ ।અપ્_103.014અબ્।
સહસ્રં પ્રતિભાગે ચ તતઃ પાશુપતાણુના(7)

હુત્વા શાન્ત્યમ્બુના પ્રોક્ષ્ય સ્પૃષ્ટ્વા કુશૈર્ જપેત્તતઃ(8) ।અપ્_103.015અબ્।
દત્વાર્ઘં ચ વિલોમેન તત્ત્વતત્ત્વાધિપાંસ્ તથા

અષ્ટમૂર્તીશ્વરાન્ લિઙ્ગ(9) પિણ્ડિકાસંસ્થિતાન્ ગુરુઃ ।અપ્_103.016અબ્।
વિસૃજ્ય સ્વર્ણપાશેન વૃષસ્કન્ધસ્થયા તથા

રજ્વા વધ્વા તયા નીત્વા શિવમન્તં ગૃણન્ જનૈઃ ।અપ્_103.017અબ્।
તજ્જલે નિક્ષિપેન્ મન્ત્રી પુષ્ઠ્યર્થં જુહુયાચ્છતં

તૃપ્તયે દિક્પતીનાઞ્ચ વાસ્તુશુદ્ધૌ(10) શતં શતં ।અપ્_103.018અબ્।
રક્ષાં વિધાય તદ્ધામ્નિ મહાપાશુપતા તતઃ

લિઙ્ગમન્યત્તતસ્તત્ર વિધિવત્ સ્થાપયેદ્ ગુરુઃ ।અપ્_103.019અબ્।
અસુરૈર્ મુનિભિર્ગોત્રસ્તન્ત્રવિદ્ભિઃ(11) પ્રતિષ્ઠિતં

:ન્
1 ઓં વ્યાપકેશ્વરાય હૃદયાય નમ ઇતિ ખ.. , ગ.. ચ । ઓં
વ્યાપકેશ્વર હૃદયા નમ ઇતિ ઝ.. , ઘ.. ચ
2 શિરસે સ્વાહેતિ જ..
3 ઇત્ય્ અઙ્ગમન્ત્રા ઇતિ ખ.. , ઙ.. , ચ । ઇત્ય્ આદિમન્ત્રા ઇતિ છ..
4 સ્નાપયેદસ્ત્રમન્ત્રત ઇતિ છ.. । ધારયેદસ્ત્રમન્ત્રત ઇતિ જ..
5 સિદ્ધ્વઃ કોપીહેતિ ઘ..
6 શમ્ભુરત્રેતિ ઘ.. , જ.. ચ । પ્રભુરત્રેતિ ખ.. , છ.. ચ
7 પાશુપતાત્મનેતિ ખ.. , ગ.. , છ.. ચ
8 દર્ભૈર્ જપેત્તત ઇતિ ઙ..
9 મૂર્તિમૂર્તીશ્વરાન્ લિઙ્ગે ઇતિ ખ.. , ઘ.. , ઙ.. , છ.. ચ
10 વાસ્તુમધ્યે ઘ..
11 તત્ત્વવિદ્ભિરિતિ ખ.. , ઘ.. , છ.. , જ.. ચ
:પ્ 351
જીર્ણં વાપ્યથવા ભગ્નં(1) વિધિનાપિ નચાલયેત્ ।અપ્_103.020અબ્।
એષ એવ વિધિઃ કાર્યોજીર્ણધામસમુદ્ધૃતૌ

ખડ્ગે મન્ત્રગણં ન્યસ્ય કારયેત્ મન્દિરાન્તરં ।અપ્_103.021અબ્।
સઙ્કોચે મરણં પ્રોક્તં વિસ્તારો તુ ધનક્ષયઃ