અભિધર્મકોશભાષ્ય · ભાગ 101120

[060।03-060।04]
અસ્તિ યા પરમપેક્ષમાણસ્ય પ્રવર્ત્તતે સા ઽનપત્રાપ્યમ્ ।
[060।04]
વિપર્યયેણ હ્રીરપત્રાપ્યં ચ વેદિતવ્યમ્ ।
[060।04-060।05]
પ્રતહમેન તાવત્ કલ્પેન સગૌરવતા સપ્રતીશતા ન ભયવશવ્ર્તિતા હ્રીઃ ।
[060।05]
અવદ્યેષ્વભયદર્શિઅતા ઽપત્રાપ્યમ્ ।
[060।06]
દ્વિતીયેન કલ્પેનાત્મપરાપેક્ષાભ્યાં લજ્જને ।
[060।07]
પ્રેમ્ણો ગૌરવસ્ય ચ કિં નાનાકારણમ્ ।
[060।08]
પ્રેમ શ્રદ્ધા ।
[060।09]
દ્વિવિધં હિ પ્રેમ ક્લિષાટમક્લિષ્ટં ચ ।
તત્ર ક્લિષ્ટં તૃષ્ણા યથા પુત્રદારાદિષુ ।
[060।09-060।10]
અક્લિષ્ટં શ્રદ્ધા શાસ્તૃગુરુગુણાન્વિતેષુ ।
[060।10]
સ્યાચ્છ્રદ્ધા નપ્રેમ ।
[060।10-060।11]
દુઃધસમુદયાલમ્બના શ્રદ્ધા ।
[060।11]
સ્યાત્ પ્રેમ ન શ્રદ્ધા ।
ક્લિષ્ટં પ્રેમ ।
[060।11-060।12]
ઉભયં નિરોધમાર્ગાલમ્બના શ્રદ્ધા ।
[060।12]
નોભયમેતાનાકારાન્ સ્થાપયિત્વા ।
[060।12-060।13]
પુદ્ગલેષુ તુ પ્રેમ ન ગૌરવં પુત્રદારસાર્ધં વિહાર્યન્તેવાસિષુ ।
[060।13]
ગૌરવં ન પ્રેમ અન્યગુરુષુ ।
ઉભયં સ્વગુરુષુ ।
[060।13-060।14]
નોભયમ્ એતાનાકારાન્ સ્થાપયિત્વા ।
[060।14]
શ્રદ્ધા હિ નામ ગુણસંભાવના ।
તત્પૂર્વિકા ચ પ્રિયતા પ્રેમ ।

[060।15]
તસ્માન્ન સૈવ પ્રેમેત્યપરે ।
[060।16]
ગુરુત્વં હ્રીઃ ।
[060।17]
ગૌરવં હિ નામ સપ્રતીશતા ।
તત્પૂર્વિકા ચ લજ્જા હ્રીઃ ।
[060।17-060।18]
અતો ન ગૌરવમેવ હ્લીરિત્યપરે ।
[060।19]
તે પુનઃ કામરૂપયોઃ
[060।20]
આરૂપ્યધાતૌ પ્રેમગૌરવે ન સ્તઃ ।
[060।20-060।21]
નનુ ચ શ્રદ્ધા હ્રીશ્ચ કુશલમહાભૂમિકત્વાત્તત્રાપિ વિદ્યેતે ।
[060।21]
દ્વિવિધા હિ શ્રદ્ધા ધર્મેષુ પુદ્ગલેષુ ચ ।
એવં સપ્રતીશતા ઽપિ ।
[060।21-060।22]
તત્ર યે પુદ્ગલાલમ્બને શ્રદ્ધાહ્રિયૌ તે તત્ર ન સ્તઃ ।
[060।22]
તે ચેહ પ્રેમગૌરવે અભિપ્રેતે ।
[060।23]
વિતર્કવિચારયોઃ કિં નાનાકારણમ્ ।
[060।24]
વિતર્કચારા વૌદાર્યસૂક્ષ્મતે ।
[060।25]
કસ્ય ।
ચેતસ ઇતિ પશ્ચાદ્વક્ષ્યતિ ।
ચિત્તૌદારિકતા વિતર્કઃ ।
ચિત્તસૂક્ષ્મતા વિચારઃ ।
[060।25-060।26]
કથં પુનઃ અનયોરેકત્ર ચિત્તે યોગઃ ।
[060।26]
કેચિદાહુઃ ।
[060।26-061।01]
યથા ઽપ્યસુનિષ્ઠ્યૂતં સર્પિઃ સૂર્યરશ્મિભિરૂપરિષ્ટાત્સ્પૃષ્ટં નાતિશ્યાયતે નાતિવિલીયતે એવંવિતર્કવિચારયોગાચ્ચિત્તં નાતિસૂક્ષ્મં ભવતિ નાત્યોદારિક મિત્યુભયોરપિ તત્રાસ્તિ વ્યાપારઃ ।
[061।01-061।03]
એવં તર્હિ નિમિટ્તભૂતૌ વિતર્કવિચારાવૌદારિક સૂક્ષ્મતયોઃ પ્રાપ્નુતો યથા પયશ્ચા તપશ્ચસર્પિષઃ શ્યાનત્વ વિલીનત્વયોર્નતુ પુનસ્તત્સ્વભાવૌ ।
[061।03-061।04]

આપેક્ષિકી ચૌદારિકસૂક્ષ્મતા ભૂમિપ્રકારભેદાદિત્યાભવાગ્રાદ્વિતર્કવિચારૌ સ્યાતામ્ ।
[061।04-061।05]
નચૌદારિકસૂક્ષ્માતયા જાતિભેદો યુકતઃ ॥
[061।05]
અન્યે પુનરાહુઃ ।
[061।05-061।06]
વાક્સંસ્કારા વિત્ર્કવિચારાઃ સૂત્ર ઉક્તાઃ ।
[061।06]
"વિતર્ક્ય વિચાર્ય વાચં ભાષતે નાવિતસ્ર્યાવિચાર્યે"તિ ।
[061।06-061।07]
તત્ર યે ઔદારિકાસ્તે વિતર્કાઃ યે સૂક્ષ્માસ્તે વિચારાઃ ।
[061।07-061।08]
યદિ ચૈકત્ર ચિત્તે ઽન્યો ધર્મ ઔદારિકો ઽન્યઃ સૂક્ષ્મઃ કો ઽત્ર વિરોધ ઇતિ ।
[061।08-061।09]
ન સ્યાદ્વિરોધો યદિ જાતિભેદઃ સ્યાદ્વેદનાસંજ્ઞાવત્ ।
[061।09]
એકસ્યાં જાતૌ મૃદ્વધિમાત્રતા યુગપન્ન સંભવતિ ।
[061।10]
જાતિભેદો ।પ્યસ્તિ ।
સ તર્હિ વક્તવ્યઃ ।
દુર્વચો હ્યસાવતો મૃદ્વધિમાત્રતયા વ્યજ્યતે ।
[061।11]
નૈવં વ્યક્તો ભવતિ ।
પ્રત્યેકં જાતીનાં મૃદ્વધિમાત્રતવાત્ ।
[061।11-061।12]
નૈવ હિ વિતર્કવિચારાવેકત્ર ચિત્તે ભવત ઇત્યપરે ।
[061।12]
કથમિદાનીં પ્રથમં ધ્યાનં પઞ્ચાઙ્ગયુક્તમ્ ।
[061।13]
ભૂમિતસ્તત્ પઞ્ચાઙ્ગયુકતં ન ક્ષણતઃ ॥
[061।14]
માનમદયોઃ કિં નાનાકારણમ્ ।
[061।15-061।16]
માન ઉન્નતિઃ ।
મદઃ સ્વધર્મે રક્તસ્ય પર્યાદાનં તુ ચેતસઃ
[061।17]
યેન કેનચિત્ પરતો વિશેષપરિકલ્પેન ચેતસ ઉન્નતિઃ માનઃ ।
[061।17-061।18]
મદસ્તુ સ્વધર્મેષ્વેવ રક્તસ્ય યચ્ચેતસઃ પર્યાદાનમ્ ।
[061।18]

યથા મદ્યજ એવં રાગજઃ ।
[061।18-061।19]
સંપ્રહઋશણવિશેષો મદ ઇત્યપરે ।
[061।20]
ઉક્તાઃ સહ ચિત્તેન ચૈત્તાઃ પ્રકારશ સ્તેષાં પુનરિમાઃ સંજ્ઞાઃ પરિભાષ્યન્તે ।
[061।21]
પ્રવચન એતાભિઃ સદ્વ્યવહારાત્ ।
[061।22]
ચિત્તં મનો ઽથ વિજ્ઞાનમેકાર્થં
[061।23]
ચિનોતીતિ ચિત્તમ્ ।
મનુત ઇતિ મનઃ ।
વિજાનાતીતિ વિજ્ઞાનમ્ ।
[061।23-062।01]
ચિત્તં શુભાશુભૈર્ધાતુભિરિતિ ચિત્તમ્ ।
[062।01]
તદેવાશ્રયભુતં મનઃ ।
આશ્રિતભૂતં વિજ્ઞાનમિત્યપરે ।
[062।01-062।02]
યથા ચિત્તં મનો વિજ્ઞાનમિત્યેકો ઽર્થઃ ।
[062।02]
એવં ।
[062।03]
ચિત્તચૈતસાઃ ।
[062।04]
સાશ્રયા લમ્બનાકારાઃ સંપરયુક્તાશ્ચ ।
[062।05]
એકો ઽર્થઃ ।
ત એવ હિ ચિત્તચૈત્તાઃ સાશ્રયા ઉચ્યન્તે ઇન્દ્રિયાશ્રિતત્વાત્ ।
[062।05-062।06]
સાલમ્બના વિષયગ્રહણાત્ ।
[062।06]
સાકારાસ્તસ્યૈવાલમ્બનસ્ય પ્રકારશ આકરણાત્ ।
[062।06-062।07]
સમ્પ્રયુક્તાઃ સમં પ્રયુક્તત્વાત્ ।
[062।07]
કેન પ્રકારેણ સમં પરયુક્તા ઇત્યાહ
[062।08]
પઞ્ચધા
[062।09]

પઞ્ચભિઃ સમતાપ્રાકારૈરાશ્રયાલમ્બનાકારકાલદ્રવ્યસમતાભિઃ ।
કેયં સમતા ।
[062।09-062।10]
યથૈવ હ્યેકં ચિત્તમેવં ચૈત્તા અપ્યેકૈકા ઇતિ ।
[062।10]
નિર્દિષ્ટાશ્ચિત્તચૈત્તાઃ સવિસ્તરપ્રભેદાઃ ।
[062।11-062।12]
વિપ્રયુક્તાસ્તુ સંસ્કારાઃ પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તી સભાગતા ।
આસંજ્ઞિકં સમાપત્તી જીવિતં લક્ષણાનિ ચ
[062।13]
નામકાયાદયશ્ચેતિ
[062।14]
ઇમે સંસ્કારા ન ચિત્તેન અસંપ્રયુક્તા નચ રૂપસ્વભાવા ઇતિ ચિત્તવિપ્રયુક્તાઉચ્યન્તે ।
[062।15]
તત્ર તાવત્
[062।16]
પ્રપ્તિર્લાભઃ સમન્વયઃ ।
[062।17]
દ્વિવિધા હિ પ્રાપ્તિરપ્રાપ્તવિહીનસ્ય ચ લાભઃ પ્રતિલબ્ધેન ચ સમન્વાગમઃ ।
[062।18]
વિપર્યયાદપ્રાપ્તિરિતિ સિદ્ધમ્ ।
કસ્ય પુનરિમે પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તી ।
[062।19]
પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તી સ્વસંતાન પતિતાનાં
[062।20]
ન પરસંતાનપતિતાનામ્ ।
નહિ પરકીર્યૈઃ કશ્ચિત્સમન્વાગતઃ નાપ્યસંતતિપતિતાનામ્ ।
[062।21]
ન હ્યસતત્વસંખ્યાતૈઃ કશ્ચિત્સમન્વાગતઃ ।
એષ તાવત્ સંસ્કૃતેષુ નિયમઃ ।
[062।21-062।22]
અસંસ્કૃતેષુ પુનઃ પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તી
[062।23]
નિરોધયોઃ
[062।24]
સર્વસત્ત્વા અપ્રતિસંખ્યાનિરોધેન સમન્વાગતાઃ ।
[062।24-062।25]
અત એવ હિ ચોત્તમભિધર્મે "અનાસ્રવૈર્ધર્મઃ કઃ સમન્વાગતઃ ।
[062।25]
આહ ।

[062।25-062।26]
સર્વસત્ત્વા" ઇતિ ।
[062।26-063।01]
પ્રતિસંખ્યાનિરોધેન સકલબન્ધનાદિક્ષણસ્થવર્જ્યાઃ સર્વ આર્યાઃ પૃથગ્જનાશ્ચ કેચિત્સમન્વાગતાઃ ।
[063।01-063।02]
આકાશેન તુ નાસ્તિ કશ્ચિત્સમન્વાગતઃ ।
[063।02]
તસ્માદસ્ય નાસતિ પ્રાપ્તિઃ ।
[063।02-063।03]
યસ્ય ચ નાસ્તિ પ્રાપ્તિસ્તસ્તસ્યાપ્રાપ્તિરપિ નાસ્તીતિ સિદ્ધાન્તઃ ।
[063।03]
પ્રાપ્તિર્નામાસ્તિ કિઞ્ચિત્ ભાવાન્તર્મિતિ ।
કુત એતત્ ।
[063।04]
આહ સૂત્રાત્ ।
[063।04-063।05]
સૂત્રે હ્યુસ્તં "સ એષાં દશાનામશૈક્ષાણાં ધર્મણામુત્પાદાત્ પ્રતિલમ્ભાત્સમન્વાગમાદર્યો ભવતિ પઞ્ચાઙ્ગવિપ્રહીણ" ઇતિ વિસ્તરઃ ।
[063।06]
તેન તર્હિ અસત્ત્વાખ્યૈરપિ સમન્વાગમઃ પ્રાપ્નોતિ પરસત્ત્વૈશ્ચ ।
કિં કારણમ્ ।
[063।07]
સૂત્ર વચનાત્ ।
"રાજા ભિક્ષવશ્ચક્રવર્તિ સપ્તભી રત્નૈઃ સમન્વાગત" ઇતિ વિસ્તરઃ ।
[063।08]
વશિત્વમત્ર સમન્વાગમશબ્દેનોક્તમ્ ।
તસ્ય તેષુ રત્નેષુ વશિત્વં કામચાર ઇતિ ।
[063।09]
અત્ર વશિત્વં સમન્વાગમો ઽન્યત્ર પુનર્દ્રવ્યાન્તરમિતિ ।
કુત એતત્ કઃ પુનરેવમયોગઃ ।
[063।10-063।11]
અયમ્ અયોગઃ યદ્ અસ્યા નૈવ સ્વભાવઃ પ્રજ્ઞાયતે રૂપશબ્દાદિવદ્ રાગદ્વેષાદિવદ્ વા ન ચાપિ કૃત્યં ચક્ષુઃશ્રોત્રાદિવત્ ।
[063।11]
તસ્માત્ દ્રવ્યધર્માસંભવાદયોગઃ ।
[063।11-063।12]
ઉત્પત્તિહેતુર્ધર્માણાં પ્રાપ્તિરિતિ ચેત્ ।
[063।12]
અસંસ્કૃતસ્ય ન સ્યાત્ ।
[063।12-063।13]
યે ચ ધર્મા અપ્રાપ્તા યે ચ ત્યક્તા ભૂમિસંચારવૈઅરાગ્યતસ્તેષાં કથમુત્પત્તિઃ સ્યાત્ ।
[063।13]

સહજપ્રાપ્તિહેતુકા ચેત્ ।
[063।13-063।14]
જાતિરિદાનીં કિઙ્કરી જાતિજાતિર્વા ।
[063।14-063।15]
સકલબન્ધનાનાં ખલ્વપિ મૃદુમધ્યાધિમાત્રક્લેશોત્પત્તિભેદો ન સ્યાત્ પ્રાપ્ત્યભેદાત્ ।
[063।15]
યતો વા સ ભેદસ્તત એવાસ્તુ તદુત્પત્તિઃ ।
[063।15-063।16]
તસ્માન્નોત્પત્તિહેતુઃ પ્રાપ્તિઃ ।
[063।16]
કશ્ચૈવમાહોત્પત્તિહેતુઃ પ્રાપ્તિરિતિ ।
કિં તર્હિ ।
[063।16-063।17]
વ્યવસ્થા હેતુઃ ।
[063।17-063।18]
અસત્યાં હિ પ્રાપ્તૌ લૌકિકમાનસાનામાર્યપૃથગ્જનાનામાર્યા ઇમે પૃથગ્જના ઇમ ઇતિ ન સ્યાદ્ વ્યવસ્થાનમ્ ।
[063।18-063।19]
પ્રહીણાપ્રહીણ ક્લેશતાવિશેષાદેતત્ ભવિતુમર્હતિ ।
[063।19-063।20]
એતચ્ચૈવ કથં ભવિષ્યત્યેષાં પ્રહીણઃ ક્લેશ એષામપ્રહીણ ઇતિ ।
[063।20]
પ્રપ્તૌ સત્યામેતત્સિધ્યતિ તદ્વિગમાવિગમાત્ ।
આશ્રયવિશેષાદેતત્સિધ્યતિ ।
[063।21-063।22]
આશ્રયો હિ સ આર્યાણાં દર્શનભાવનામાર્ગસામર્થ્યાત્તથા પરાવૃત્તો ભવતિ યથા ન પુનસ્તત્પ્રહેયાણાં ક્લેશાનાં પ્રરોહસમર્થો ભવતિ ।
[063।22-063।23]
અતો ઽગ્નિદગ્ધવ્રીહિવદવીજીભૂતે આશ્રયે ક્લેશાનાં પ્રહીણક્લેશ ઇત્યુચ્યતે ।
[063।23]
ઉપહતવીજભાવે વા લૌકિકેન માર્ગેણ ।
[063।24]
વિપર્યયાદપ્રહીણક્લેશઃ ।
[063।24-063।25]
યશ્ચાપ્રહીણસ્તેન સમન્વાગતો યઃ પ્રહીણસ્તેના સમન્વાગત ઇતિ પ્રજ્ઞપ્યતે ।
[063।25-063।26]
કુશલા અપિ ધર્મા દ્વિપ્રકારા અયત્નભાવિનો યત્નભાવિનશ્ચ યે ત ઉચ્યન્તે ઉત્પત્તિપ્રતિલમ્ભિકાઃ પ્રાયોગિકાશ્ચેતિ ।
[063।26-063।27]
તત્રાયત્નભાવિભિરાશ્રયસ્ય તદ્વીજભાવાનુપઘાતાત્ સમન્વાગત ઉપઘાતાદસમન્વાગત ઉચ્યતે સમુચ્છિન્નકુઆશલમૂલઃ ।
[063।27-064।01]
તસ્ય તૂપઘાતો મિથ્યાદૃષ્ટ્યા વેદિતવ્યઃ ।
[064।01-064।02]

ન તુ ખલુ કુશલાનાં ધર્માણાં વીજભાવસ્યાત્યન્તં સન્તતૌ સમુદ્ઘાતઃ ।
[064।02-064।03]
યેપુનર્યત્નભાવિનસ્તૈરુત્પન્નૈસ્તદુત્પત્તિર્વશિત્વા વિઘાતાત્સન્તતેઃ સમન્વાગત ઉચ્યતે ।
[064।03-064।05]
તસ્માદ્વીજમેવાત્રાનપોદ્ધૃતમનુપહતમ્ પરિપૃષ્ટં ચ વાશિઅત્વકાલે સમન્વાગમાખ્યાં તભતે નાન્યદ્ દ્રવ્યમ્ ।
[064।05]
કિં પુનરિદં બીજં નામ ।
[064।05-064।06]
યન્નામરૂપં ફલોત્પત્તૌ સમર્થ સાક્ષાત્ પારંપર્યેણ વા ।
[064।06]
સન્તતિપરિણામવિશેષાત્ ।
કો ઽયં પરિણામો નામ ।
[064।06-064।07]
સન્તતેરન્યથાત્વમ્ । કા ચેયં સન્તતિઃ।
[064।07]
હેતુફલભૂતસ્ત્રૈયધ્વિકાઃ સંસ્કારાઃ ।
[064।07-064।08]
યત્ તૂક્ત "લોભેન સમન્વાગતો ઽભવ્યશ્ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાનિ ભાવયિતુમિ"તિ ।
[064।08-064।09]
તત્રાધિવાસનં લોભસ્યાવિનોદનં વા સમન્વાગમઃ ।
[064।09-064।10]
યાવદ્ધિ તસ્યાધિવાસકો ઽવિનોદકો ભવતિ તાવત્ ભવ્યસ્તાનિ ભાવયિતુમ્ ।
[064।10-064।11]
એવમયં સમન્વાગમઃ સર્વાથા પ્રજ્ઞપ્તિધર્મો ન તુ દ્રવ્યધર્મઃ ।
[064।11]
તસ્ય ચ પ્રતિષેધો ઽસમન્વાગમ ઇતિ ।
[064।11-064।12]
દ્રવ્યમેવ તુ વૈભાષિકાઃ ઉભયં વર્ણયન્તિ ।
[064।12]
કિં કારણમ્ ।
એષ હિ નઃ સિદ્ધાન્ત ઇતિ ।
સા કિલૈષા પ્રપ્તિઃ
[064।13]
ત્રૈયધ્વિકાનાં ત્રિવિધા
[064।14]
અતીતાનાં ધર્માણામતીતા ઽપિ પ્રાપ્તિરસ્ત્યનાગત્યા ઽપિ પ્રત્યુત્પન્ના ઽપિ ।
[064।14-064।15]
એવમનાગતપરત્યુત્પન્નાનાં પ્રત્યેકં ત્રિવિધા ।
[064।16]
ષુભાદીનાં ષુભાદિકા ।

[064।17]
કુશલાકુશલાવ્યાકૃતાનાં કુઆશલાકુશલાવ્યાકૃતૈવ યથાક્રમં પ્રાપ્તિઃ ।
[064।18]
સ્વધાતુકા તદાપ્તાનાં
[064।19]
યે ધર્માસ્તદ્ધાત્વાપ્તાસ્તેષાં સ્વધાતુકા પ્રાપ્તિઃ ।
[064।19-064।20]
કામરૂપારૂપ્યાવચરાણાં કામરૂપારૂપ્યાવચરી યથાક્રમમ્ ।
[064।21]
અનાપ્તા નાં ચતુર્વિધા
[064।22]
અનાસ્રવાણાં ધર્માણાં ચતુર્વિધા પ્રપ્તિઃ ।
સમાસેન ત્રૈધાતુકી ચાનાસ્રવા ચ ।
[064।23-064।24]
તત્રાપ્રપ્તિંસંઙ્ખ્યાનિરોધસ્ય ત્રૈધાતુકી પ્રતિસંખ્યાનિરોધસ્ય રૂપારૂપ્યાવચરી ચાનાસ્રવા ચ ।
[064।24]
માર્ગસત્યસ્યાનાસ્રવૈવ ।
સેયં સમસ્ય ચતુર્વિધા ભવતિ ।
[064।25]
શૈક્ષાણાં ધર્માણાં શૈક્ષૈવ પ્રાપ્તિઃ અક્ષૈક્ષાણામશૈક્ષાનાશૈક્ષાણાન્તુભેદઃ ।
[065।01]
સ નિર્દિશ્યતે
[065।02]
ત્રિધા નશૈક્ષા ઽશૈક્ષાણાં
[065।03]
નૈવશૈક્ષાનાશૈક્ષા ધર્મા ઉચ્યન્તે સાસ્રવા ધર્મા અસંસ્કાઋતં ચ ।
[065।03-065।04]
તેષાં શૈક્ષાદિભેદેન ત્રિવિધા પ્રાપ્તિઃ ।
[065।04]
સાસ્રવાણાં તાવત્ નૈવશૈક્ષાનાશૈક્ષી પ્રાપ્તિઃ ।
[065।04-065।05]
અપ્રતિસંખ્યાનિરોધસ્ય ચ પ્રતિસંખ્યાનિરોધસ્ય ચાનાર્યેણ પ્રપ્તસ્ય ।
[065।05-065।06]
તસ્યૈવ શૈક્ષેણ માર્ગેણ પ્રપ્તસ્ય શૈક્ષી અશૈક્ષેણાશૈક્ષી ।
[065।06-065।07]
દર્શનભાવનાહેયાનાં યથાક્રમં દરાશનભાવનાહેયૈવ પરાપ્તિઃ ।
[065।07]
અહેયાનાં તુ ભેદઃ ।
સ નિર્દિશ્યતે
[065।08]

અહેયાનાં દ્વિધા મતા ।
[065।09-065।10]
અપ્રહેયાધર્મા અનાસ્રવાઃ ।
તેષામપ્રતિસંખ્યાનિરોધસ્ય ભાવનાહેયા પ્રાપ્તિઃ અનાર્યપ્રાપ્તસ્ય ચ પ્રતિસંખ્યાનિરોધસ્ય ।
[065।10-065।11]
તસ્યૈવાર્યમાર્ગપ્રાપ્તસ્યાનાસ્રવા ઽહેયા માર્ગસત્યસ્ય ચ ।
[065।12]
યદુક્તં "ત્રૈયધ્વિકાનાં ત્રિવિધે" તિ તસ્યોત્સર્ગસ્યાયમપવાદઃ
[065।13]
અવ્યાકૃતાપ્તિઃ સહજા
[065।14]
અનિવૃતાવ્યાકૃતાનાં સહજૈવ પ્રાપ્તિર્નાગ્રજા ન પશ્ચાત્કાલજા ।
દુર્બલત્વાત્ ।
[065।14-065।15]
તેનતેષામતીતાનામતીતૈવ યાવત્ પ્રત્યુત્પન્નાનાં પ્રત્યુત્પન્નૈવ ।
[065।15-065।16]
કિં સર્વસ્યૈવાનિવૃતાવ્યાકૃતસ્ય ।
[065।16]
ન સર્વસ્ય ।
[065।17]
અભિજ્ઞાનૈર્માણિકાદૃતે
[065।18]
દ્વે અભિજ્ઞે અવ્યાકૃતે નિર્માણચિત્તં ચ વર્જયિત્વા ।
[065।18-065।19]
તેષાં હિ બલવત્ત્વાત્ પ્રયોગવિશેષનિષ્પત્તેઃ પૂર્વ પશ્ચાત્ સહજા પ્રાપ્તિઃ ।
[065।19-065।20]
શૈલ્પસ્થાનિકસ્યાપિ કસ્યચિદીર્યાપથિકસ્યા
ત્યર્થમભ્યસ્તસ્યેચ્છન્તિ ।
[065।21]
કિમનિવૃતાવ્યાકૃતસ્યૈવ સહજા પ્રપ્તિરિત્યાહ
[065।22]
નિવૃતસ્ય ચ રૂપસ્ય
[065।23-065।24]
નિવૃતાવ્યાકૃતસ્યાપિ વિજ્ઞપ્તિરૂપસ્ય સહર્જૈવ પ્રાપ્તિરધિમાત્રેણાપ્યવિજ્ઞપ્ત્યનુત્થાપનાદૌર્બલ્યસિદ્ધેઃ ।
[065।25-065।26]
યથા ઽવ્યાકૃતાનાં ધર્માણામયં પ્રપ્તિભેદઃ કિમેવં કુશલાકુશલાનામપિકશ્ચિત્ પ્રાપ્તિભેદો ઽસ્તિ ।
[065।26]
અસ્તીત્યાહ ।
[065।27]
કામે રૂપસ્ય નાગ્રજા ।

[065।28]
કામાવચરસ્ય વિજ્ઞપ્ત્યવિજ્ઞપ્તિરૂપસ્યાગ્રજા પ્રપ્તિઃ સર્વથા નાસ્તિ ।
[065।28-065।29]
સહજા ચાસ્તિ પશ્ચાત્કાલજા ચ ।
[065।30]
કિમપ્રાપ્તેરપિ પ્રાપ્તિવત્પ્રકારભેદઃ ।
નેત્યાહ ।
કિં તર્હિ ।
[066।01]
અક્લિષ્ટાવ્યાકૃતા ઽપ્રાપ્તિઃ
[066।02]
અપ્રાપ્તિરનિવૃતાવ્યાકૃતૈવ સર્વા ।
અધ્વભેદેન પુનઃ
[066।03]
સા ઽતીતાજાતયોસ્ત્રિધા
[066।04]
પ્રત્યુત્પન્નસ્ય નારત્યપ્રાપ્તિઃ પ્રત્યુત્પન્ના ।
[066।04-066।05]
અતીતાનાગતયોસ્તુ ત્રૈયધ્વિકી ।
[066।06]
કામાદ્યાપ્તામલાનાં ચ
[066।07]
ત્રિવિધેતિ વર્ત્તતે ।
કામાપ્તાનાં કામરૂપારૂપ્યાવચરી ।
[066।07-066।08]
એવં રૂપારૂપ્યાપ્તાનામનાસ્રવાણાં ચ નાસ્ત્યનાસ્રવા કાચિદપ્રાપ્તિઃ ।
[066।08]
તથાહિ ।
[066।09]
માર્ગસ્યાપ્રાપ્તિરિષ્યતે ।
[066।10]
પૃથગ્જનત્વમ્
[066।11]
"પૃથગ્જનત્વં કતમત્ ।
આર્યધર્માણામલાભ" ઇતિ શાસ્ત્રપાઠઃ ।
[066।11-066।12]
અલાભશ્ચ નામાપ્રાપ્તિઃ ।
[066।12]
નચ પૃથગ્જનત્વમનાસ્રવં ભવિતુમર્હતિ ।
[066।12-066।13]

કતમેષામાર્યધર્માણામલાભઃ ।
[066।13]
સર્વેષામવિશેષવચનાત્ ।
સ તુ યો વિના લાભેનાલાભઃ ।
[066।13-066।14]
અન્યથા હિ ચુદ્ધો ઽપિ શ્રાવકપ્રત્યેકબુદ્ધગોત્રકૈ રસમન્વાગમાદનાર્યઃ સ્યાત્ ।
[066।14-066।15]
એવશબ્દસ્તર્હિ પઠિતવ્યઃ ।
[066।15]
ન પઠિતવ્યઃ ।
એકપદાન્યપિ હ્યવધારણાનિ ભવન્તિ ।
[066।15-066।16]
તદ્યથા અબ્ભક્ષો વાયુભક્ષ ઇતિ ।
[066।16]
દુઃખે ધર્મજ્ઞાનક્ષાન્તિતત્સહભુવામલાભ ઇત્યપરે ।
[066।16-066।17]
ન ચ તદ્યોગા દનાર્યત્વપ્રસઙ્ગઃ ।
[066।17]
તદલાભસ્યાત્યન્તં હતત્વાત્ ।
[066।17-066।18]
તે તર્હિ ત્રિગોત્રા ઇતિ કતમેષામલાભઃ ।
[066।18]
સર્વેષામ્ ।
એવં તર્હિ સ એવ દોષઃ ।
પુનઃ સ એવ પરિહારઃ ।
[066।18-066।19]
યત્નસ્તર્હિ વ્યર્થઃ ।
[066।19]
એવં તુ સાધુ યથા સૌત્રાન્તિકાનામ્ ।
કથં ચ સૌત્રાન્તિકાનામ્ ।
[066।20]
"અનુત્પન્નાર્યધર્મસન્તતિઃ પૃથગ્જનત્વમિ"તિ ।
[066।21]
અથેયમપ્રાપ્તિઃ કથં વિહીયતે ।
યસ્ય યા ધર્મસ્ય પ્રાપ્તિરસૌ
[066।22]
તત્પ્રાપ્તિભુસંચારાદ્ વિહીયતે
[066।23-066।24]
યથા તાવદાર્યમાર્ગસ્યાલાભઃ પૃથગ્જનત્વં તસ્ય લાભાત્તદ્વિહીયતે ભૂમિસંચારાચ્ચ ।
[066।24]

એવમન્યેષામપિ યોજ્યમ્ ।
[066।24-066।25]
વિહીયત ઇતિ તસ્યા અપ્રાપ્તેરપ્રાપ્તિરુત્પદ્યતે પ્રાપ્તિશ્છિદ્યતે ।
[066।25-066।26]
કિં પુનરપ્રાપ્તિપ્રાપ્ત્યોરપિ પ્રાપ્ત્યપ્રાપ્તી ભવતઃ ।
[066।26]
ઉભયોરપ્યુભયં ભવ્તીત્યાહુઃ ।
[066।26-066।27]
નનુ ચૈવમનવસ્થા પ્રસઙ્ગઃ પ્રપ્તીનામ્ ।
[066।27]
નાનવસ્થાપ્રસઙ્ગઃ ।
પરસ્પરસમન્વાગમાત્ ।
[066।27-067।01]
આત્મના તૃતીયો હિ ધર્મ ઉત્પદ્યતે ।
[067।01]
સ ચ ધર્મસ્તસ્ય પ્રાપ્તિઃ પ્રાપ્તિપ્રાપ્તિશ્ચ ।
[067।01-067।02]
તત્ર પ્રાપ્ત્યુત્પાદાત્તેન ધર્મેણ સમન્વાગતો ભવતિ પ્રાપ્તિપ્રાપ્ત્યા ચ ।
[067।02-067।03]
પ્રાપ્તિપ્રાપ્ત્યુત્પાદાત્ પુનઃ પ્રાપ્ત્યૈવ સમન્વાગતો ભવત્યતો નાનવ્સ્થા ।
[067।03-067।04]
એવં ચ કૃત્વ આત્મના તૃતીયસ્ય ધર્મસ્ય કુશલસ્ય ક્લિષ્ટસ્ય ક્લિષ્ટસ્ય વા દ્વિતીયે ક્ષણે તિસ્રઃ પ્રાપ્તયો જાયન્તે ।
[067।04-067।05]
તાસાં ચ પુનસ્તિસ્રો ઽનુપ્રાપ્તય ઇતિ ષડ્ ભવન્તિ ।
[067।05-067।06]
તૃતીયે ક્ષણે પ્રથમદ્વિતીયક્ષણોત્પન્નાનાં દ્રવ્યાણાં નવ પ્રાપ્તયઃ સાર્ધમનુપ્રાપ્તિભિરિત્યષ્ટાદાશ ભવન્તિ ।
[067।06-067।10]
એવમુત્તરોત્તરવાઋદ્ધિપ્રસણ્ઙ્ગેનૈતાઃ પ્રપ્તયો વિસર્પન્ત્યઃ સર્વેષામતીતાનાગતાનાં ક્લેશોપક્લેશક્ષણાનામુપપત્તિલાભિકાનાં ચ કુશલક્ષણાનાં સંપ્રયોગ સહભુવામનાદ્યન્તસંસારપર્યાપન્નાનામનન્તા એકસ્ય પ્રાણિનઃ ક્ષણે ક્ષણે ઉપજાયન્તે ઇત્યનન્તદ્રવ્યાઃ પ્રતિસન્તાનમાત્મભાવક્ષણાઃ સત્ત્વાનાં ભવન્તિ ।
[067।10]
અત્યુત્સવો વતાયં પ્રાપ્તીનાં વર્ત્તતે ।
[067।11]
કેવલં તુ અપ્રતિઘાતિન્યો યતો ઽવકાશમાકાશે લભન્તે ।
[067।11-067।12]
ઇતરથા હ્યાકાશે ઽપ્યવ કાશો ન સ્યાત્ દ્વિતીયસ્ય પ્રાણિનઃ ॥
[067।13]
અથ કેયં સભાગતા ।
[067।14]
સભાગતા સત્ત્વસામ્યં
[067।15]
સભાગતા નામ દ્રવ્યમ્ ।

સત્ત્વાનાં સાકૃશ્યં નિકાયસ ભાગ ઇત્યસ્યાઃ શાસ્ત્રે સંજ્ઞા ।
[067।16]
સા પુનરભિન્ના ભિન્ના ચ ।
અભિન્ના સર્વસત્ત્વાનાં સત્ત્વસભાગતા ।
[067।16-067।17]
પ્રતિસત્ત્વં સર્વેષુ ભાવાત્ ।
[067।17-067।18]
ભિન્ના પુનસ્તેષામેવ સત્ત્વાનાં ધાતુભૂમિગતિયોનિજાતિસ્ત્રીપુરુષોપાસકભિક્ષુશૈક્ષા શૈક્ષ્યાદિભેદેન પ્રતિનિયતા ધર્મસભાગતા ।
[067।18-067।20]
પુનઃ સ્ક્ન્ધાયતનધાતુતઃ યદિ સત્વસભાગતા દ્રવ્યમવિશિષ્તં ન સ્યાત્ અન્યોન્યવિશેષભિન્નેષુ સત્ત્વેષુ સત્ત્વસ્ત્ત્વ ઇત્યભેદેન બુદ્ધિર્ન સ્યાત્ પ્રજ્ઞપ્તિશ્ચ ।
[067।20-067।21]
એવં સ્કન્ધાદિ બુદ્ધિપ્રજ્ઞપ્તય્યો ઽપિ યોજ્યાઃ ।
[067।21]
સ્યાચ્ચ્યવેતોપપદ્યેત ન ચ સત્ત્વસભાગતાં વિજહ્યાન્ન ચ પ્રતિલભેતેતિ ।
[067।22]
ચતુષ્કોટિકઃ ।
પ્રથમા કોટિઃ યતશ્ચ્યવતે તત્રૈવોપપદ્યમાનઃ ।
[067।22-067।23]
દ્વિતીયા નિયામમવ્ક્રામન્ ।
[067।23]
સ હિ પૃથગ્જનસભાગતાં વિજહ્યાદાર્યસભાગતાં પ્રતિલભતે ।
[067।24]
તૃતીયા ગતિસંચારાત્ ।
ચતુર્થ્યેતાનાકારાન્ સ્થાપયિત્વા ।
[067।25]
યદિ પૃથગ્જનસભાગતા નામ દ્રવ્યમસ્તિ કિં પુનઃ પૃથગ્જનત્વેન ।
[067।26]
નહિ મનુષ્યસભાગતાયા અન્યન્મનુષ્યત્વં કલ્પ્યેતે ।
[067।26-068।02]
નૈવ ચ લોકઃ સભાગતાં પશ્યત્યરૂપિણીત્વાત્ નચૈનાં પ્રજ્ઞયા પરિચ્છિનત્તિ પ્રતિપદ્યતે ચ સત્વાનાં જાત્યભેદમિતિ સત્યા અપિ તસ્યાઃ કથં તત્ર વ્યાપારઃ ।
[068।02]
અપિચાસત્ત્વસભાગતા ઽપિ કિં નેષ્યતે ।
[068।03-068।04]
શાલિયવમુદ્ગમાસામ્રપનસલોહકાઞ્ચનાદીનાં સ્વજાતિસાદૃશ્યાત્ તાસાં ચ સભાગતાનામન્યોન્યભિન્નાનાં કથમભેદેન સભાગતા પ્રજ્ઞપ્તિઃ ક્રિયતે ।
[068।04-068।05]
વૈશેષિકાશ્ચૈવં દ્યોતિતા ભવન્તિ ।
[068।05]
તેષામપિ હ્યેષ સિદ્ધાન્તઃ ।
[068।05-068।06]
સામાન્યપદાર્થો નામાસ્તિ યતઃ સમાનપ્રત્યયોત્પત્તિરતુલ્યપ્રકારેષ્વપીતિ ।

[068।06]
અયં તુ તેષાં વિશેષઃ ।
[068।06-068।07]
સ એકો ઽપ્યનેકસ્મિન્ વર્ત્તતે યદિ દ્યોતિતા યદિ ન દ્યોતિતા ।
[068।07-068।08]
અસ્ત્યેષા તુ સભાગતા સૂત્રે વચનાદિતિ વૈભાષિકાઃ ।
[068।08-068।09]
ઉસ્તં હિ ભગવતા "સ ચેદિત્થન્ત્વમાગચ્છતિ મનુષ્યાણાં સભાગતામિ"તિ ।
[068।09]
ઉક્તમેતન્નતૂક્તં દ્રવ્યાન્તરમિતિ ।
કા તર્હિ સા ।
[068।09-068।10]
ત એવ હિ તથાભૂતાઃ સંસ્કારા યેષુ મનુષ્યાદિપ્રજ્ઞપ્તિઃ શાલ્યાદિષુ સભાગતાવત્ ।
[068।10-068।11]
તત્ત્વેતન્ન વર્ણયન્તિ ।
[068।12]
અથ કિમિદમાસંજ્ઞિકં નામ ।
[068।13]
આસંજ્ઞિકમસંજ્ઞિષુ ।
[068।14]
નિરોધશ્ચિત્તચૈત્તાનાં
[068।15-068।17]
અસંજ્ઞિસત્ત્વેષુ દેવેપૂપપન્નાનાં યશ્ચિત્તચૈત્તાનાં નિરોધસ્તદાસંજ્ઞિકંનામ દ્રવ્યં યેન ચિત્તચૈત્તા અનાગતે ઽધ્વનિ કાલાન્તરં સંનિરુધ્યન્તે નોત્પત્તું લભન્તે ।
[681।7-06817]
નદીતોયસંનિરોધવત્ ।
[068।17]
તત્ પુનરેકાન્તેન
[068।18]
વિપાકઃ
[068।19]
કસ્ય વિપાકઃ ।
અસંજ્ઞિસમાપત્તેઃ ।
કતમે તે સત્ત્વા યેષ્વસંજ્ઞિસત્ત્વાઃ ।
[068।20]
તે બૃહત્ફલાઃ
[068।21]
બૃહત્ફલા નામ દેવા યેષાં કેચિદસંજ્ઞિસત્ત્વાઃ પ્રદેશે ભવન્તિ ધ્યાનાન્તરિકાવત્ ।
[068।22]
કિં પુનસ્તેનૈવ કદાચિઅત્ સંશિનો ભવન્તિ ।
ભવન્ત્યુપપત્તિકાલે ચ્યુતિકાલે ચ ।

[068।23-068।24]
"પ્રકૃષ્ટમપિ કાલં સ્થિત્વા સહ સંજ્ઞોત્પાદાત્તેષાં સત્ત્વાનાં તત્સ્થાનાત્ ચ્યુતિર્ભવતી"તિ સૂત્રે પાથઃ ।
[068।24-068।25]
તે ચ તતો દીર્ઘસ્વપ્નવ્યુત્થિતા ઇવ ચ્યુત્વા કામધાતાવુપપદ્યન્તે નાન્યત્ર ।
[068।25-068।26]
પૂર્વસમાપત્તિસંસ્કારપરિક્ષયાત્ અપૂર્વાનુપચયાચ્ચ ક્ષિપ્તા ઇવ ક્ષીણવેગા ઇષવઃ પૃથિવીં પતન્તિ ।
[068।26-068।27]
યેન ચ તત્રોપપત્તવ્યં તસ્યાવશ્યં કામાવચરં કર્માપરપર્યાયવેદનીયંભવતિ ।
[068।27]
યથોત્તરકૌરવાણાં દેવોપપાત્તિવેદનીયમ્ ।
[068।28]
અથ સમાપત્તી ઇતિ યદુક્તં કતમે તે સમાપત્તી ।
[068।28-068।29]
અસંજ્ઞિસમાપત્તિર્નિરોધસમાપત્તિશ્ચ ।
[068।29]
કેયમસંજ્ઞિસમાપત્તિઃ ।
[068।29-068।30]
યથૈવાસંજ્ઞિકમુક્તં "નિઅરોધશ્ચિત્તચૈત્તાનામિ"તિ ।
[069।01]
તથા ઽસંજ્ઞિસમાપત્તિઃ
[069।02]
અસંજ્ઞિનાં સમાપત્તિરસંજ્ઞા વે ત્યસંજ્ઞિસમાપત્તિઃ ।
[069।02-069।03]
સા ઽપિ ચિત્તચૈત્તાનાં નિરોધઃ ।
[069।03]
એતાવત્તથાશબ્દેનાન્વાકૃષ્યતે ।
સા તુ સમાપત્તિઃ ।
[069।04]
ધ્યાને ઽન્ત્યે
[069।05]
અન્ત્યધ્યાનં ચતુર્થં તત્પર્યાપન્ના ઽસૌ નાન્યભુમિકા ।
કિમર્થમેનાં સમાપદ્યન્તે ।
[069।06]
નિઃસૃતીચ્છયા ।
[069।07]
નિઃસરણમેષાં મન્યન્તે ।
અતો મોક્ષકામતયા સમાપદ્યન્તે ।
[069।07-069।08]
આસંજ્ઞિકં વિપાકત્વાત્ અવ્યાકૃતમિતિ સિદ્ધમ્ ।
[069।08]

ઇયં તુ
[069।09]
શુભા
[069।10]
કુશલૈવાસંજ્ઞિસમાપત્તિઃ ।
તસ્યા અસંજ્ઞિસત્ત્વેષુ પઞ્ચસ્કન્ધકો વિપાકઃ ।
કુશલા સતી
[069।11]
ઉપપદ્યવેદ્યૈવ
[069।12]
ઉપપદ્યવેદનીયૈવ ।
ન દૃષ્ટધર્મપર્યાયવેદનીયા નાપિ અનિયતા ।
[069।12-069।13]
યો ઽપ્યેનામુત્પાદ્ય પરિહીયતે સો ઽપિ કિલાવશ્યં પુનરુત્પાદ્યાસંજ્ઞિસત્ત્વેષૂપપદ્યત ઇતિ ।
[069।13-069।14]
અત એવ તલ્લાભી નિયામં નાવક્રામતિ ।
[069।14]
સેયં પૃથગ્જનસ્યૈવેષ્યતે ।
[069।15]
નાર્યસ્ય
[069।16]
નહ્યાર્યાં અસંજ્ઞિસમાપત્તિં સમાપદ્યન્તે વિનિપાતસ્થાનમિવૈતાં પશ્યન્તઃ।
[069।16-069।17]
નિઃસરણસંજ્ઞિનો હિ તાં સમાપદ્યન્તે ।
[069।17-069।18]
અથ કિમેનામાર્યાશ્ચતુર્થધ્યાનલાભાદતીતાનાગતાં પ્રતિલભન્તે ધ્યાનવત્ ।
[069।18]
અન્યે ઽપિ અતાવન્ન પ્રતિલભન્તે ।
કિં કારણમ્ ।
[069।18-069।19]
એષા હ્યુચિતા ઽપિ સતી મહાભિસંસ્કારસાધ્યત્વાદચિત્તકત્વાચ્ચ ।
[069।20]
એકાધ્વિકાપ્યતે
[069।21]
એકકાલિકેત્યર્થઃ ।
વર્ત્તમાનકાલિકૈવ લભ્યતે
[069।21-069।22]
યથા પ્રાતિમોક્ષસંવરઃ ।
[069।22-069।23]
લબ્ધયા તુ દ્વિતઈયાદિષુ ક્ષણેષ્વતીતયા ઽપિ સમન્વાગતો ભવતિ યાવન્ન ત્યજતિ ।

[069।23]
અચિત્તક ત્વાન્નાનાગતા ભાવ્યતે ।
[069।24]
નિરોધસમાપત્તિરિદાનિં કતમા ।
[070।01]
નિરોધાખ્યા તથૈવેયં
[070।02]
યથૈવાસંજ્ઞિમાપત્થિઃ ।
તથાશબ્દેન કઃ પ્રકારો ગૃહ્યતે ।
"નિરોધશ્ચિત્તચૈત્તાનામિ"તિ ।
[070।03]
અયં ત્વસ્યા વિશેષઃ ।
ઇયં
[070।04]
વિહારાર્થં
[070।05]
શાન્તવિહારસંજ્ઞાપૂઅર્વકેણ મનસિકારેણ એનાં સમાપદ્યન્તે ।
[070।05-070।06]
તાં તુ નિઃસરણસંજ્ઞા પૂર્વકેણ ।
[070।06]
સા ખલ્વપિ ચતુર્થધ્યાનભૂમિકા ।
ઇયં તુ
[070।07]
ભવાગ્રજા ।
[070।08]
નૈવસંજ્ઞાનાસંજ્ઞાયતનભૂમિકૈવ ।
સા ચેયં
[070।09]
શુભા
[070।10]
કુશલૈવ ન ક્લિલ્ષ્ટા નાવ્યાકાઋતા ।
કુશલા સતી
[070।11]
દ્વિવેદ્યા ઽનિયતા ચ ।
[070।12]
દ્વયોઃ કાલયોર્વેદ્યા ઉપપદ્યવેદનીયા ચાપરપર્યાયવેદનીયા ચ ।
[070।12-070।13]
અનિયતા ચ વિપાકં પ્રતિ કદાચિન્ન વિપચ્યતે ।
[070।13-070।14]
યદીહ પરિનિઅર્વાયાત્ તસ્યા હિ ભવાગ્રે ચતુઃસ્કન્ધકો વિપાકઃ ।

[070।14]
સા ચેયમેકાન્તેન
[070।15]
આર્યસ્ય
[070।16-070।17]
નહિ પૃથગ્જના નિરોધસમાપત્તિમુત્પાદયિતું શક્નુવન્ત્યુચ્છેદભીરુત્વાદાર્યમાર્ગબલેન ચોત્પાદનાદ્દૃષ્ટધર્મનિર્વાણસ્ય તદધિમુક્તિતઃ ।
[070।17]
આર્યસ્યાપિ ચેયં ન વૈરાગ્યલભ્યા ।
[070।18]
કિં તર્હિ ।
[070।19]
આપ્યા પ્રયોગતઃ
[070।20]
પ્રયોગલભ્યૈવેયમ્ ।
ન ચાતીતા લભ્યતે નાપ્યનાગત ભાવ્યતે ।
[070।20-070।21]
ચિત્તબલેન તદ્ભાવનાત્ ।
[070।21]
કિં ભગવતો ઽપિ પરાયોગિકી ।
નેત્યાહ ।
[070।22]
બોધિલભ્યા મુનેઃ
[070।23-070।24]
ક્ષયજ્ઞાનસમનં કાલં બુદ્ધા ભગવન્ત એનાં લભન્તે નાસ્તિ કિઞ્ચિદ્બુદ્ધાનાં પ્રાયોગિકં નામ ।
[070।24]
ઇચ્છામાત્રપ્રતિબદ્ધો હિ તેષાં સર્વગુણસંપાત્સંમુખીભાવઃ ।
[070।25]
તસ્માદેષાં સર્વવૈરાગ્યલાભિકમ્ ।
[070।25-070।26]
કથં ખલ્વિ દાનીમનુત્પાદિતાયાં નિરોધસમાપત્તૌ ક્ષયજ્ઞાનકાલે ભગવાનુભયોતોભાગવિમુક્તઃ સિધ્યતિ ।
[070।27-071।01]
સિધ્યત્યુત્પાદિતાયામિવ તસ્યાં વશિત્વાત્ પ્રાગેવ તાં બોધિસત્ત્વઃ શૈક્ષ્યાવસ્થાયામુત્પાદયતીતિ પાશ્ચત્ત્યાઃ ।
[071।01]
અથ કસ્માદેવં નેષ્યતે ।
[071।01-071।02]
એવં ચ સ્થવિરોપગુપ્તસ્યાપીદં નેત્રીપદં પ્રામાણિકં ભવિષ્યતિ ।
[071।02-071।03]
"નિરોધસમાપત્તિમુત્પાદ્ય ક્ષયજ્ઞાનમુત્પાદયતીતિ વક્તવ્યં તથાગત"ઇતિ ।
[071।04]
ન પ્રાક્

[071।05]
નહિ પૂર્વં તસ્યા ઉતપાદનં યુજ્યત ઇતિ કાશ્મીરકાઃ ।
કિં કારણમ્ ।
[071।06]
ચતુસ્ત્રિંશત્ક્ષણાપ્તિતઃ ।
[071।07]
ચતુસ્રિંશતા કિલ ચિત્તક્ષણૈર્બોધિસત્ત્વો બોધિમનુપ્રાપ્તઃ ।
[071।07-071।09]
સત્યાભિસમયે ષોડશભિર્ભવાગ્રવૈરાગ્યે ચાષ્ટાદશભિર્નવપ્રકારાણાં ક્લેશાનાં પ્રહાણાય નવાનન્તર્યવિમુક્તિમાર્ગોત્પાદનાત્ ।
[071।09]
ત એતે ચતુસ્ત્રિંશત્ ભવન્તિ ।
[071।09-071।10]
આકિઞ્ચન્યાયતનવીતરાગસ્યાસ્યનિયામાવક્રમણાદધોભૂમિકા ન પુનઃઃ પ્રહેયા ભવન્તિ ।
[071।10-071।11]
અત એતસ્મિન્નન્તરે વિસભાગચિત્તાસંભવાન્નિરોધસમાપત્તેરયોગ ઇતિ ।
[071।11-071।12]
કિં પુનઃ સ્યાદ્યદિ વિસભાગચિત્તમન્તરા સંમુખીક્કુર્યાત્ ।
[071।12-071।13]
વ્યુત્થાનાશયઃ સ્યાદવ્યુત્થાનાશયાશ્ચ બોધિસત્ત્વાઃ ।
[071।13]
સત્યમવ્યુત્થાનાશયા નતુ આસ્રવ માર્ગાવ્યુત્થાનાત્ ।
[071।13-071।14]
કથં તર્હિ "ન તાવત્ ભેત્સ્યામિ પર્યઙ્કમપ્રાપ્તે આસ્રવક્ષય" ઇતિ ।
[071।14-071।15]
અસ્યાશયસ્યાવ્યુત્થાના દેકાયન એવ સર્વાર્થપરિસમાપ્તેરિતિ બહિર્દેશકાઃ ।
[071।15-071।16]
પૂર્વમેવ તુ વર્ણયન્તિ કાશ્મીરાઃ ।
[071।16]
યદ્યપ્યનયોઃ સમાપત્ત્યોર્બહુપ્રકારો વિશેષઃ ।
[071।17]
કામરૂપાશ્રયે ભૂતે
[071।18]
ઉભે અપિ ત્વેતે અસંજ્ઞિનિરોધસમાપત્તી કામધાતૌ રૂપધાતૌ ચોત્પત્સ્યેતે ।
[071।18-071।19]
યે ત્વસંજ્ઞિસમાપત્તિં રૂપધાતૌ નેચ્છન્તિ તેષામયં ગ્રન્થો વિરુધ્યતે ।
[071।19-071।20]
સ્યાદ્રૂપભવો ન ચાસૌ ભવઃ પઞ્ચવ્યવચારઃ ।
[071।20-071।22]
સ્યાદ્રૂપાવચરાણાં સત્ત્વાનાં સંજ્ઞિનાં દેવાનાં વિસભાગે ચિત્તે સ્થિતાનામસંજ્ઞિસમાપત્તિં નિરોધસમાપર્ત્તિં ચ સમાપન્નાનામસંજ્ઞિનાં ચ દેવાનામાસંજ્ઞિકે પ્રતિલબ્ધે યો ભવ" ઇતિ ।
[071।22]