અભિધર્મદીપ · શ્લોક 561-580

યુક્તાર્થચોદનાદ્ દુઃખત્રાણાદ્દોષાનુશાસનાત્ ।
શાસ્ત્રમિત્યુચ્યતે ઽતો ઽન્યજ્જ્ઞેયં વાતિકભાષિતમ્

પારસીકાદિમન્ત્રાણાં વિષોત્સદબલં ક્વચિત્ ।
દૃશ્યતે ન તુ સર્વસ્મિન્નરિષ્ટાદ્યનિવર્તનાત્

રાગાદ્યૈર્દૂષ્યતે ચિત્તં શ્રદ્ધાદ્યૈશ્ચ વિશુધ્યતે ।
વિપ્રસ્યાપિ યતસ્તસ્માદ્ ગુણવાનેવ મુચ્યતે

શુદ્ધં ચતુર્વિધં હાનભાગીયાદિ યથાક્રમમ્ ।
ન્યૂનતુલ્યબલોત્કૃષ્ટનિર્મલાનુગુણં હિ તત્

ક્લેશસ્વોપરિમસ્થાનનીરજસ્કાનુવર્તિ વા ।
દ્વે ત્રીણિ ત્રીણિ ચ દ્વે વા હાનપક્ષ્યાદ્યનન્તરમ્

વ્યુત્ક્રાન્તકસમાપત્તિરર્હતો ઽકોપ્યધર્મણઃ ।
તત્પ્રયોગો દ્વિધા ભૂમિર્ગત્વાગમ્યજિગીષયા

ધર્મભૂમ્યુત્ક્રમેણાષ્ટૌ શુદ્ધકાખ્યાદનાસ્રવમ્ ।
શુદ્ધકાચ્ચ તૃતીયં સ્વં નિષ્ઠા શુદ્ધાચ્ચ નિર્મલમ્

સ્વોર્ધ્વા એવોપજન્યન્તે ધ્યાનારૂપ્યભવઃ શુભાઃ ।
ભવાગ્રસ્થસ્ત્વગત્યાદૌ નિર્મલામવલમ્બતે

બાલાદ્યધ્યાનસંપ્રાપ્તૌ લૌકિકસ્યૈવ ભાવના ।
ઊષ્માદિવર્જ્યે ચાલબ્ધે ધ્યાનાન્તરસમુદ્ભવે

વીતરાગસ્ય ચાલબ્ધે પૂર્વસામન્તકે તથા ।
વિરક્તસ્ય તુ પૂર્વસ્ય નિર્મલસ્યૈવ ભાવના

ન્યામમાર્ગાન્વયજ્ઞાને શૈક્ષસ્યાક્ષવિવર્ધને ।
આનન્તર્યાહ્વયે માર્ગે દૃઙ્માર્ગે દ્વાદશક્ષણાઃ

ભવાગ્રસ્ય ચ વૈરાગ્યે ક્ષયજ્ઞાનવિવર્જિતે ।
આકોપ્યા ................................

આર્યસ્ય કામવૈરાગ્યે ચરમે મુક્તિવર્ત્મનિ ।
જ્ઞાનત્રયે ત્રયાખ્યે ચ ન્યામે ઽનાગમ્યવર્જિતે

શૈક્ષસ્ય રાગિણઃ પૂર્વત્રિભૂમીન્દ્રિયવર્ધને ।
પ્રયોગમુક્તિમાર્ગેષુ કામાદ્યધ્યાનજસ્ય ચ

દ્વિવિધાર્હત્વસંપ્રાપ્તૌ મુક્તિવર્ત્મનિ પશ્ચિમે ।
વિરક્તાનાં ચ શૈક્ષાણામવ્યગ્રાન્યત્રિભૂજયે

ભાવના દ્વિવિધસ્યાપિ નોભયસ્ય તુ ભાવનામ્ ।
અનાગમ્યાશ્રયે ન્યામ તદ્ભાગીયોદ્ભવાદિષુ

દ્વિતીયાદિષ્વનેનૈવ વિધિનાભ્યુહ્ય યુક્તિતઃ ।
અભિધર્મનયજ્ઞાને જ્ઞેયાનાગતભાવના

સાસ્વાદઃ સ્વભવાલમ્બઃ શુભં ધ્યાનં સમન્તદૃક્ ।
આરુપ્યાઃ કુશલા મૌલા નાધોલોકાવલમ્બિનઃ

ધ્યાનારૂપ્યૈઃ પ્રહીયન્તે નિર્મલૈર્માનસો મલાઃ ।
અધોભૂમેસ્તુ લભ્યન્તે સામન્તૈરપિ શુદ્ધકૈઃ

સવિતર્કવિચારાદ્યાસ્ત્રયઃ પ્રોક્તાઃ સમાધયઃ ।
ધ્યાનાન્તરે સ ચારોધઃ સદ્વયો ઽન્યત્ર નિર્દ્વયઃ