અભિધર્મદીપ · શ્લોક 521-540

દિવ્યમવ્યાકૃતં શ્રોત્રં નેત્રં ચાન્યા શુભા મતાઃ ।
અભિજ્ઞાફલતાભિજ્ઞા મનોવિજ્ઞાનપ્રજ્ઞયા

તિસ્રો વિદ્યા મતાસ્ત્ર્યધ્વસંમોહાદિવ્યુદસ્તયે ।
એકા સ્વભાવતો ઽશૈક્ષી દ્વે ત્વશૈક્ષાશ્રયોદયાત્

ઋદ્ધિચિત્તક્ષયાભિજ્ઞા પ્રતિહાર્યત્રયં સ્મૃતમ્ ।
હરતો દ્વે કુશાસ્તૃભ્યો મારેભ્યો હરતે પરમ્

સમાધી ઋદ્ધિરિત્યુક્તા ફલમૈશ્વર્યષ્ટધા ।
દ્વિધૈતદ્ગતિનિર્માણે ત્રિવિધા ગતિરિષ્યતે

મનોમયી ગતિઃ શાસ્તુરિચ્છામાત્રપ્રવૃત્તિતઃ ।
અધિમોક્ષકૃતાન્યેષાં તતો દેહાભિવાહિની

રૂપગન્ધરસસ્પર્શાઃ કામે નિર્માણમિષ્યતે ।
રૂપસ્પર્શૌ મતૌ રૂપે સ્વેશરીરે ઽથ વા બહિઃ

અભિજ્ઞાફલચિત્તેન તત્તાનિ તુ ચતુર્દશ ।
આદ્યધ્યાનફલં દ્વે તૈરૂર્ધ્વભૂમ્યેકવૃદ્ધિતઃ

તલ્લાભો ધ્યાનવત્ જ્ઞેયઃ શુદ્ધકાચ્ચ સ્વતશ્ચ તત્ ।
સ્વભૂમેનૈવ નિર્માણમધરેણાપિ ભાષણમ્

નિર્માત્રૈવ સહૈતેષાં ભાષણં સુગતાદૃતે ।
એકસ્ય બ્રુવતઃ સર્વે નિર્મિતા બ્રુવતે સમમ્

અધિષ્ઠાય તુ નિર્માણં ભાષન્તે ઽન્યેન ચેતસા ।
અધિષ્ઠાનં મૃતસ્યાપિ સ્થિરસ્યૈવ તુ વસ્તુનઃ

અજય્યેકમનેકેન જયિણસ્તદ્વિપર્યયઃ ।
અવ્યાકૃતમભિજ્ઞોત્થં ઉપપત્ત્ય ત્વયં ત્રિધા

અર્હતાં દશધા ત્વેતદૈશ્વર્યમુપપદ્યતે ।
સર્વાસ્રવક્ષયજ્ઞાનવિમુક્તિદ્વયયોગતઃ

ઐશ્વર્યપિ સમાનેસ્મિન્યથોક્તે શાસ્તૃશિષ્યયોઃ ।
અન્તરં સુમહચ્છાસ્તુર્યત્તત્પૂર્વમુદાહૃતમ્

સાઙ્ગા ચિત્તસ્થિતિર્ધ્યાનં તચ્ચતુર્ધાઙ્ગભેદતઃ ।
ધ્યાનોક્તિરાઞ્જસી તત્ર ભાક્તી તત્સહભૂષ્વપિ

સંક્ષેપાદિયમાખ્યાતા ધ્યાનજાતિશ્ચતુર્વિધા ।
દ્રવ્યભેદાનહં તસ્યાઃ પ્રવક્ષ્યામિ યથાગમમ્

સહારૂપ્યચતુષ્ટ્વેન સમાપત્તિર્મતાષ્ટધા ।
ચતુઃ પઞ્ચેષુ સ્કન્ધેષુ તદુક્તેર્વર્ગવૃત્તિતઃ

ભેદેન તુ સમાપત્તિદ્રવ્યાણિ દશ સપ્ત ચ ।
સામન્તકૈઃ સહાષ્ટાભિર્ધ્યાનાન્તરિકયાપિ ચ

તદ્ભેદાઃ ખલ્વિમે ઽન્યેપિ વક્ષ્યન્તે શાસ્ત્રચોદિતાઃ ।
બુદ્ધબુદ્ધેસ્તુ તે સર્વે તત્ત્વેનાયાન્તિ ગોચરમ્

ત્રિધા ધ્યાનાનિ મૌલાનિ સાસ્વાદાદિપ્રભેદતઃ ।
તથૈવ ત્રય આરૂપ્યા ભવાગ્રં તુ દ્વિધા મતમ્

સામન્તાનિ દ્વિધા સપ્ત પ્રથમં તુ ત્રિધા મતમ્ ।
ધ્યાનાન્તરં ત્રિધા તદ્વદક્લિષ્ટં ત્વધરાશ્રયમ્