અભિધર્મદીપ · શ્લોક 501-520

સપ્તમં ષોડશાકારમવિભક્તાકૃતિદ્વયમ્ ।
અષ્ટાકારં દ્વિતીયં તુ નવજ્ઞાનમયં તુ યત્

તથાગતબલં પ્રોક્તં તજ્જ્ઞેયં દ્વાદશાકૃતિ ।
સર્વગોચરમત્રાદ્યમન્ત્યં શાન્ત્યવલમ્બિ વા

દ્વિધા હેતુભવાલમ્બં સપ્તમં સત્યગોચરમ્ ।
અતીતાદ્યદ્ધિ ધાત્વર્થમષ્ટમં સમુદાહૃતમ્

નવમં ખલુ રૂપાર્થં સંસ્કૃતાલમ્બ્યતે પરમ્ ।
દ્વ્યપેક્ષો બલશબ્દો ઽયં બલં ત્વપ્રતિઘાતતઃ

સન્ધૌ સન્ધૌ ચ બુદ્ધસ્ય કાયેનારાયણં બલમ્ ।
સ્પ્રષ્ટવ્યમધિકં તત્તુ દશ હસ્ત્યાદિસપ્તકાત્

સ્વપરાર્થાન્તસમ્પ્રાપ્તેર્વૈશારદ્યચતુષ્ટયમ્ ।
આદ્યન્તબલરૂપે દ્વે દ્વે કર્મ પ્રતિપદ્ધિયોઃ

શ્રોતૃસમ્પત્ત્રયાપેક્ષા ત્રિવિધા સ્મૃત્યુપસ્થિતિઃ ।
સંસ્મારાહિતસામર્થ્યસંપ્રજન્યસ્વલક્ષણા

સંવૃતિજ્ઞાનરૂપત્વાદ્દીર્ઘકાલાનુસારતઃ ।
સર્વત્ર સમવૃત્ત્યાદેર્બદ્ધસ્યૈવ મહાકૃપા

અરણા પ્રણિધિજ્ઞાનં ચતસ્રઃ પ્રતિસંવિદઃ ।
અર્હત્સાન્તાનિકા હ્યેતે પઞ્ચ તુ પ્રાન્તકોટિકાઃ

ઇતરૈરપિ સામાન્યા અપ્રમાદાદયો ગુણાઃ ।
એષાં યથોપદિષ્ટાનાં શૃણુ વક્ષ્યામિ લક્ષણમ્

અરણા સંવૃતિજ્ઞાનં નૃજાન્ત્યધ્યાનનિશ્રયાત્ ।
આર્યસન્તાનિકા જાતા સવસ્તુકમલેક્ષિણી

પ્રણિધિજ્ઞાનમપ્યેવં સર્વધર્માવલમ્બિ તુ ।
અકોપ્યધર્મણો ખ્યાતે તથૈવ પ્રતિસંવિદઃ

વિવક્ષિતાર્થસમ્બન્ધિનામસંમોહભેદિની ।
આદ્યાન્યા તદભિવ્યઙ્ગ્યા જ્ઞેયા જ્ઞાનવિચારિણી

તૃતીયા શબ્દસંસ્કારા જ્ઞાનસંમોહઘાતિની ।
તુરીયા તુ પ્રબન્ધોક્તિર્ધ્યાનાદ્યુત્પાદનોન્મુખી

અર્થાખ્યા ખલુ સર્વત્ર ષડ્જ્ઞાનાન્યથવા નવ ।
પ્રતિભાનાહ્વયાપ્યેવં દશજ્ઞાનમયી ત્વસૌ

કામે ધ્યાનેષુ ધર્માખ્યા તદન્યા ત્વાદ્યકામયોઃ ।
સંવૃતિજ્ઞાનમય્યૌ તુ દ્વે એતે પ્રતિસંવિદૌ

ઋદ્ધૌ શ્રોત્રે ઽન્યચિત્તે પ્રાગ્ભાવે ચ્યુત્યુદયે ક્ષયે ।
જ્ઞાનસાક્ષાત્ક્રિયાભિજ્ઞા ષડ્વા ધીઃ મુક્તિવર્ત્મનિ

ચતસ્રઃ સંવૃતિજ્ઞાનં પઞ્ચ જ્ઞાનાનિ ચિત્તધીઃ ।
સર્વાસ્રવક્ષયાભિજ્ઞા ષડ્જ્ઞાનાન્યથવા દશ

ષષ્ઠી સર્વત્ર પઞ્ચાન્યા મૌલીષુ ધ્યાનભૂમિષુ ।
યત્નવૈરાગ્યતો લભ્યાઃ સ્વભૂમ્યધરગોચરાઃ

સ્મૃત્યુપસ્થિતયસ્તિસ્ત્રશ્ચેતઃપર્યાયધીર્મતા ।
ઋદ્ધિશ્રોત્રાક્ષ્યભિજ્ઞાસ્નુ પ્રથમા સ્મૃત્યુપસ્થિતિઃ