અભિધર્મદીપ · શ્લોક 481-500

પરિજ્ઞાતાદ્યવગમઃ દુઃખાદૌ ક્ષયધી ફલમ્

ધીરાકારઃ સદાકાર્યં સાકારાસ્ત્વવલમ્બિનઃ

પરિચિત્તમતિસ્ત્રીણિ ધર્મસંજ્ઞં નિરોધધીઃ ।
ચત્વારિ સ્મૃત્યુપસ્થાનાન્યતો ઽન્યજ્જ્ઞાનમિષ્યતે

માર્ગધર્માન્વયજ્ઞાનગોચરો નવશો ધિયઃ

પઞ્ચધર્માસ્ત્રિધાત્વાપ્તાન્ માર્ગરૂપાન્ સનાતનાન્ ।
વ્યુત્પત્ત્યર્થં દ્વિધા કૃત્વા દર્શયેજ્જ્ઞાનગોચરમ્

દૃઙ્માર્ગે પ્રથમે જ્ઞાને ત્રિભિર્જ્ઞાનૈઃ સમન્વિતઃ ।
ચતુર્ષ્વેકૈકવૃદ્ધ્યોર્ધ્વં વિરક્તો ઽન્યમનો ધિયા

ત્રિધ્યાનકામવૈરાગ્યે પશ્ચિમે મુક્તિવર્ત્મનિ ।
મૌલધ્યાનપ્રયોગે ચ જ્ઞેયાનાગતભાવના

બાલસ્ય સ્મૃત્યુપસ્થાનધ્યાનાદ્યુત્પાદને તથા ।
પ્રયોગમુક્તિમાર્ગેષુ સંવૃત્યાન્યમનોધિયઃ

ક્ષાન્તિજ્ઞાનાનિ ભાવ્યન્તે સ્વજાતીયાનિ દૃક્પથે ।
સાંવૃતં ચાન્વયજ્ઞાને દુઃખહેતુસમાહ્વયે

સમાનપ્રતિપક્ષત્વાત્તેષુ માર્ગાયિતત્વતઃ ।
અતો ઽભિસમયાત્યાખ્યં તત્ત્રિસત્યાન્તલાભતઃ

માર્ગાખ્યે ત્વન્વયજ્ઞાને ષડ્ ભાવ્યન્તે ઽથ સપ્ત વા ।
આનન્તર્યપથે ચોર્દ્ધ્વં ભાવ્યતે નાન્યચિત્તધીઃ

પ્રહાણમુક્તિમાર્ગેષુ વિનાન્ત્યાયા વિમુક્તિતઃ ।
ભવાગ્રપ્રતિપક્ષત્વાત્સંવૃતસ્ય ન ભાવના

ધ્યાનાદીનાં સ્વભાવાદાવવ્યાઘાતવિસારિ યત્ ।
ધ્યાનાદિજ્ઞાનસંજ્ઞં તન્નવજ્ઞાનમયં બલમ્

યત્સત્ત્વાક્ષમૃદુત્વાદૌ પરિચ્છેદે પ્રવર્તતે ।
અક્ષોત્તમાવરજ્ઞાનબલં તન્નવધીમયમ્

યત્સત્ત્વાધિરુચિત્રૈધે હીનાદૌ સમ્પ્રવર્તતે ।
નાનાધિમુક્તિધીસંજ્ઞે બલં તચ્ચ નવાત્મકમ્

યન્નાનાધાત્વપેક્ષાખ્યં સત્ત્વાર્થાય પ્રવર્તતે ।
નવજ્ઞાનમયં તદ્વત્તન્નાનાધાતુધીબલમ્

ગતિધર્માર્યભેદં યદ્વેત્તિ પ્રત્યયભેદતઃ ।
તદ્ધિયો દશ સર્વત્રગામિનીપ્રતિપદ્બલમ્

યત્ સ્વાન્યાતીતજન્મેક્ષિસંવૃતિજ્ઞાનસંજ્ઞકમ્ ।
પ્રાગ્જાત્યાનુસ્મૃતિજ્ઞાનબલં તત્સફલં મતમ્

સત્ત્વાનાં ચ્યુતિસમ્ભૂત્યોર્જ્ઞાનમન્યાધ્વવૃત્તિ યત્ ।
તચ્ચ્યુત્યુત્પત્તિબુદ્ધ્યાખ્યં બલં પૂર્વવદુચ્યતે

આસ્રવક્ષયધીસંજ્ઞં ષડ્જ્ઞાનાન્યથવા દશ ।
ષોડશાકારમત્રાદ્યમન્યૈશ્ચાપ્યુત્તરં ભુવા