અભિધર્મદીપ · શ્લોક 121-140

અભ્યુદ્ગચ્છતિ કામાપ્તં ધર્મૈર્દ્વાદશભિઃ સહ ।
અક્લિષ્ટાવ્યાકૃતં ચિત્તં રશ્મિવાનિવ રશ્મિભિઃ

તથાષ્ટાદશભિશ્ચિત્તૈર્નિવૃતં જાયતે મનઃ ।
દ્વાવિંશત્યા સહાવશ્યં શુભં ભવતિ માનસમ્

ચેતસોસ્સહ વિંશત્યા ચિત્તમુત્પદ્યતે ઽશુભમ્ ।
દૃઙ્મોહમાત્રયુક્તં યત્ ક્રોધાદ્યૈસ્ત્વધિકં વદેત્

સર્વત્ર સંભવાન્મિદ્ધં યત્ર સ્યાત્તત્ર નિર્દિશેત્ ।
તદ્વદેવ ચ કૌકૃત્યમધિકં ગણયેત્ક્વચિત્

સાશુભં મિદ્ધકૌકૃત્યં રૂપધાતૌ ન વિદ્યતે ।
ધ્યાનાન્તરે વિતર્કશ્ચ વિચારશ્ચાપિ નોપરિ

સંપ્રયુક્તઃ સંસ્કારઃ સમતા યસ્ય પઞ્ચધા ।
વિપ્રયુક્તશ્ચ બોદ્ધવ્યઃ સમતા યસ્ય નાસ્ત્યસૌ

વિશિષ્ટાનામસદ્ભાવાત્પ્રસંગો નાસ્તિ રૂપિણામ્ ।
સંસ્કારગ્રહણાચ્ચૈવ ખાદીનાં ન પ્રસજ્યતે

પ્રાપ્ત્યાદયસ્તુ સંસ્કારા વિપ્રયુક્તાસ્ત્રયોદશ ।
આપ્તોક્તિસ્વક્રિયાલિઙ્ગા લિઙ્ગમેષાં ગદિષ્યતે

રાપ્તિઃ સમન્વિતિર્લબ્ધિર્ધર્મવત્તા વ્યવસ્થિતિઃ

શ્રુતચિન્તામયાનાં ચ સમાપત્તિદ્વયસ્ય ચ

નિઃક્લેશસંસ્કૃતાપૂર્વં શુભાનાં તુ રજસ્વતામ્ ।
આદિલાભે સહ પ્રાક્ચ તદૂર્ધ્વં વા ત્રિધેષ્યતે

ક્લિષ્ટાણાં કુશલાનાં ચ તદન્યેષાં ત્રિધા મતા ।
નિવૃતાવ્યાકૃતા જ્ઞાનનિર્માણમનસાં તથા

નિર્વાણસ્યાદિતો લાભે નિત્યસ્યાન્યસ્ય સર્વદા ।
અજા તવર્તમાના ચ કદાચિત્તુ ત્રિધેષ્યતે

એકાર્થરુચિહેતુર્યઃ સત્ત્વાનાં સ સભાગતા ।
આસંજ્ઞિકં વિપાકો યચ્ચિત્તોપચ્છેદ્યસંજ્ઞિષુ

શુભાસંજ્ઞિસમાપત્તિર્ધ્યાને ઽન્ત્યે ચિત્તરોધિની ।
નિઃસૃતીચ્છાપ્રવૃત્તિત્વાત્ નાર્યસ્ય આપ્યા પ્રયોગતઃ

નિરોધાખ્યા તુ વિજ્ઞેયા વિજિહીર્ષોર્ભવાગ્રજા ।
શુભાર્યસ્ય પ્રયોગાપ્યા દ્વિવેદ્યાનિયતા મતા

ચેતશ્ચતુષ્ટયાયોગાદાગમાદુપપત્તિતઃ ।
નિર્વેદિતમનોભાવાત્સિદ્ધ્યતીયમચિત્તિકા

ગતિપ્રજ્ઞપ્ત્યુપાદાનમાયુશ્ચિત્તોષ્મણોઃ સ્થિતિઃ ।
આગમાદ્યુક્તિતશ્ચૈવ દ્રવ્યતસ્તત્સદિષ્યતે

જાતિઃ સ્થિતિર્જરાનાશઃ સંસ્કૃતાઙ્કચષ્ટતુયી ।
ચત્વારિ સ્થિતિનાસ્તિત્વે હેતુત્વાદ્યપ્રસિદ્ધિતઃ

શક્તિહાનેર્જરાસિદ્ધિઃ નાન્યત્વાત્ પરિણામિતા ।
એકકારિત્રનાશાભ્યાં શક્તિહાનિઃ પ્રસિદ્ધ્યતિ