Yoga Vasistha · Verses 6.77-2

saptasaptatitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
etāmavaṣṭabhya dṛśaṃ bhagīrathadhiyā dhṛtām /
samaḥ svastho yathāprāptaṃ kāryamāhara śāntadhīḥ

idaṃ pūrvaṃ parityajya kroḍīkṛtya manaḥkhagam /
śāntamātmani tiṣṭha tvaṃ śikhidhvaja ivācalaḥ

śrīrāma uvāca /
ko'sau śikhidhvajo nāma kathaṃ vā labdhavānpadam /
etanme kathaya brahmanbhūyo bodhavivṛddhaye

śrīvasiṣṭha uvāca /
dvāpare bhavatāṃ pūrvamidānīṃ ca bhaviṣyataḥ /
tenaiva saṃniveśena daṃpatī snigdhatāṃ gatau

śrīrāma uvāca /
yatpūrvamāsīdbhagavaṃstadidānīṃ tathaiva hi /
bhaviṣyati kimarthaṃ vai vada me vadatāṃ vara

śrīvasiṣṭha uvāca /
jagannirmāṇaniyaterasyā brahmādisaṃvidaḥ /
īdṛśyavasthitirnityamanivāryasvabhāvajā

yadanyadbahuśo bhūtvā punarbhavati bhūriśaḥ /
abhūtvaiva bhavatyanyaḥ punaśca na bhavatyalam

anyatprāksaṃniveśāḍhyaṃ sādṛśyena vivalgati /
sadṛśā viṣamāścaiva yathā sarasi vīcayaḥ

tā evānyāśca dṛśyante vyavasthāḥ saṃsṛtau tathā /
tasmādrājeva bhūyo'pi vakṣyamāṇakatheśvaraḥ

bhaviṣyati mahātejāstadvṛttāntamimaṃ śrṛṇu /
dvāpare pūrvamabhavadatīte saptame manau

caturyuge caturthe tu sarge'sminkuruṇāṃ kule /
jambūdvīpe prasiddhasya vindhyasyādūrasaṃsthite

mālavānāṃ pure śrīmāñchikhidhvaja itīśvaraḥ /
dhairyaudāryadaśāyuktaḥ kṣamāśamadamānvitaḥ

śūraḥ śubhasamācāro maunī guṇagaṇākaraḥ /
āhartā sarvayajñānāṃ jetā sarvadhanuṣmatām

kartā sakalakāryāṇāṃ bhartā pūrvavapurbhuvaḥ /
peśalasnigdhamadhuro vidagdhaḥ prītisāgaraḥ

sundaraḥ śāntasubhagaḥ pratāpī dharmavatsalaḥ /
vaditā vinayārthānāṃ dātā sakalasaṃpadām

bhoktā satsaṅgasahitaḥ suśrotā sakalaśruteḥ /
vedāsau mānanāśūnyaḥ straiṇaṃ tṛṇavadaspṛśan

pitari svargamāpanne bāla evottamaujasā /
kṛtvā ṣoḍaśavarṣāṇi svayaṃ digvijayaṃ vaśī

nūnaṃ sāmrājyasaṃpattyā bhūmaṇḍalamayojayat /
atiṣṭhadvigatāśaṅkaṃ pālayandharmataḥ prajāḥ

sa dhīmānmantribhiḥ sārdhaṃ yaśasā śuklayandiśaḥ /
atha gacchatsu varṣeṣu vasante prollasatyalam

puṣpeṣu jṛmbhamāṇeṣu sphuratsu śaśiraśmiṣu /
mañjarījāladolāsu viṭapāntaḥpurāntare

rajaḥkarpūradhavale valaddalakapāṭake /
āmodavilasatpuṣpagulucchakavitānake

gāyatsu gahaneṣūccairmithuneṣvalināṃ mithaḥ /
āvāti madhure vāyau śaśiśīkaraśītale

kadalīkandalīkacchatalapallavalāsini /
kāntāṃ prati babhūvāsya vasaccetaḥ samu'tsukam

kṣībaṃ kusumasaṃbhārasaugandhyamadhurāsavaiḥ /
mano nānyāspadaṃ cakre savasantamivoditam

udyānavanadolāsu līlākamalinīṣu ca /
kadā praṇayinīṃ mugdhāṃ hemābjamukulastanīm

kariṣye kāminīmaṅke paryaṅke kuṅkumāṅkitām /
kadā kamalavallīnāṃ dolāsvalirivālinīm

ālolā tāṃ nivekṣyāmi bālāṃ bhujalatānugām /
mṛṇālahārakundenduvṛndavallayabhilāṣiṇī

matkṛte madanātaptā kadā syādindusundarī /
iti cintāparo bhūtvā kusumāvacayonmukhaḥ

vijahāra vanānteṣu kusumopavaneṣu ca /
vanopavanalekhāsu līlākamalinīṣu ca

vallīvalayageheṣu vividhodyānabhūmiṣu /
vanopavanavinyāsavarṇanāvalitāsu ca

śrṛṅgārarasagarbhāsu kathāsvaramatonmanāḥ /
hṛdi hāralasatkāyavilolālakavallarīḥ

kumārīḥ pūjayāmāsa suvarṇakalaśastanīḥ /
etanmanye vidurbhavyā mantriṇo nṛpaniścayam

iṅgitākāraveditvameva mantripadaṃ param /
atha tasya vivāhāya mantrivargo vicārayan

surāṣṭrādhipateḥ kanyāṃ yayāce yauvatānvitām /
navayauvanasaṃpannāṃ bhāryātve vidhinottamām

upayeme sa tāmātmasadṛśīṃ pratimāmiva /
cūḍāleti bhuvi khyātā nāmnā nṛpatisundarī

sā taṃ bhartāramāsādya reje phulleva padminī /
nīlanīrajanetrāṃ tāṃ cūḍālāṃ sa śikhidhvajaḥ

snehādvikāsayāmāsa sūryo devo yathābjinīm /
avardhata tayoḥ prītiranyonyārpitacetasoḥ

hāvabhāvavilāsāḍhyairaṅgairnavalateva sā /
sumantryarpitasarvārthaḥ sa sukhī susthitaprajāḥ

rājahaṃsa ivābjinyā reme dayitayā tayā /
antaḥpureṣu dolāsu līlākamalinīṣu ca

udyāneṣu vihāreṣu latāpuṣpagraheṣu ca /
kadambavanalekhāsu candanāguruvīthiṣu

mandāradāmalolāsu kadalīkandalīṣu ca /
purānteṣu vanānteṣu diganteṣu sarassu ca

jaṃgaleṣu janānteṣu jambūjambīrajātiṣu /
babhūvāhlādakaṃ sarvaṃ tayoranyonyaceṣṭitam

sadvarṣayordhuravarairdyubhūmyoriva kāntayoḥ /
nityameva viyuktatvātpriyatvācceṣṭitasya ca

mithaḥ kalākalāpasya kovidau tau babhūvatuḥ /
svarūpamekamevaitau dadhaturmitratāṃ gatau

anyonyahṛdayasthatvādiva saṃkrāntamakṣatam /
sarvaśāstrārthavaidagdhyaṃ citrādyapi mukhātprabhoḥ

bālaḥ kālādivāgṛhya sā'sītsarvārthapaṇḍitā /
nṛtyavādyādi yāvacca cūḍālāvadanādasau

aśikṣata babhūvātha kalānāmatikovidaḥ /
amāvāsyāmivendvarkāvanyonyavilasatkalau

mitho hṛdayasaṃsthau tau dvāvapyaikyamupāgatau /
tau saṃsthitāvekarasāvanyonyaṃ dayitāvubhau

puṣpāmodāvivābhinnau bhūtalasthau śivāviva /
vaidagdhyasundaramatī sarvaśāstrārthapaṇḍitau

kāryārthaṃ ca bhuvaṃ prāptau kamalākamalādhavau /
snehātprasannamadhurau samavijñātavādinau

anuvṛttiparāvāstāṃ lokavṛttāntatadvidau /
kalākalāpasaṃpannau lasadrasarasāyanau /
śītalasnigdhamugdhāṅgau śaśāṅkau dvāvivoditau

reje lasacca ratibhogavilāsakānta-
mantaḥpureṣu mithunaṃ tadanuttamaśri /
brahmāṇḍakhaṇḍakuhareṣviva rājahaṃsa-
yugmaṃ vikāsimadamanmathamandacāri

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmā० vā० de० mo० nirvāṇa० pū० cūḍālopākhyāne śikhidhvajavilāsakathanaṃ nāma saptasaptatitamaḥ sargaḥ