Yoga Vasistha · Chapter 6.76

ṣaṭsaptatitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
atha kalpāntamaruti vahatyavadhutācale /
balenāmbhodhikallolairnabhasyāvartakāriṇi

samudreṣu vimudreṣu maryādollaṅghane ghane /
adhaneṣu dhaniṣvambudāridryopadravadrute

bhūtale bhūtaleśāṃśavarjite vahnibharjite /
pātālamapi pātāle gate kimapi kālataḥ

divi vā vidyamānāyāṃ viśīrṇe sargavargake /
loke vyomagatāloke śokaukasi kakubgaṇe

kuto'pyākāśakuharāddṛptadaityagaṇā iva /
puṣkarāvartakā meghāścakrurgulugulāravam

brahmavisphoṭitasvāṇḍakuḍyavisphoṭanodbhaṭam /
anyonyāsphālanotphālamattārṇavaravāvilam

lokārṇavapurodgīrṇaghanakolāhalolvaṇam /
etatkulācalaskandhabaddhograravaghargharam

brahmāṇḍaśaṅkhajaṭharapūraṇāvartamantharam /
svarlokarodaḥpātālatalato'tisagulmakam

samastadūradigbhittihelāhelanagharṣulam/
mahāpralayasaṃpannāpānakāpānatarṣulam

prasṛtapralayākhyendramattairāvatabṛṃhitam /
ākalpakṣubdhameghābdhinirhrādamiva saṃbhṛtam

mahāpralayasaṃkṣubdhakṣīrodamathanāravam /
brahmāṇḍogrāraghaṭṭe'sminvāryantramiva sāravam

athāsminsati kalpāgnau sthitimeti kathaṃ ghanaḥ /
iti vismitavānasmi dṛśaṃ dignavake'tyajam

yāvanna kvacidevātra paśyāmyāśāsu kevalam /
taranti taralāsphālamulmukāśanivṛṣṭayaḥ

tena jvalanatāpena bahuyojanakoṭiṣu /
padārthā bhasmatāṃ yānti dūre dikṣu daśasvapi

anantaraṃ kṣaṇādvyomni dūre'hamanubhūtavān /
ūrdhvataḥ śītalaṃ vātamadhastādanalopamam

etāvati nabhomārge dūre kalpāmbudāḥ sthitāḥ /
yasteṣāmagnitāpānāṃ viṣayo na ca sadṛśām

atha vāruṇadigbhāgādāyayau kalpamārutaḥ /
yasmiṃstṛṇavaduhyante vindhyameruhimālayāḥ

tena jvālācalāḥ prāntoḍḍīnāṅgāravihaṃgamāḥ /
lololmukavanākrāntā jagmuragnidiśaṃ drutam

saṃdhyābhrasadṛśākārāsteruraṅgāravāridāḥ /
bhremurbhasmabharābhrāṇi pūtāṅgārarajāṃsi khe

sa jvālavilasadvāto duṣṭo'naladṛśaṃ vrajan /
hemādrīṇāṃ sapakṣāṇāmanīkaṃ dravatāmiva

dharādrimaṇḍalābhoge saumyāṅgārabharātmani /
jvālāvaligaṇe jāte bhāte tejasi bhāsvatām

arṇaveṣvanalārṇassu kvathanotphālavāriṣu /
vaneṣvasmṛtaparṇeṣu dīptāgnitarudhāriṣu

brahmalokasthanātheṣu brahmalokapureṣu ca /
sāṅganābālavṛddheṣu dagdheṣu nipatatsu kham

kalpāntānalapadminyā brahmāgrāvasarovare /
jvālāpallavaśālinyāḥ sabījāyāḥ saṭolmukaiḥ

anilātmasu mūleṣu nāgeṣu ca nageṣu ca /
āpātālaṃ nimagneṣu mahatyaṅgārakardame

uṣṭrasainyamivālakṣya gatimannikaṭaṃ nabhaḥ /
āyayāvañjanaśyāmaḥ kalpāmbudagaṇaḥ kvaṇan

sthirakalpānalajvālātulyavidyunmayācalaḥ /
ekakoṇakaviśrāntasaptārṇavapayobharaḥ

bhittibhāsuranīhārabhāranirvāradiktaṭaḥ /
brahmāṇḍakuḍyaniviḍamaṇḍalāsphoṭapaṇḍitaḥ

kalpāntakṣubhitāmbhodhirvartulāvartavṛttimān /
taḍijjalacaraḥ sāranirhrādaḥ khamivāgataḥ

mṛto dagdho niśānāthastato dviguṇaśītalaḥ /
anyamākāramāśritya paraṃ lokamivāgataḥ

hemasaṃbhārarūpeṇa himālayamivākhilam /
jāḍyastambhitaniḥśeṣajalakāṣṭhācalaṃ dadhat

atha brahmāṇḍavisphoṭakaṭhinaṃ ghaṭitāmbaram /
prāgdrutodbhaṭatauṣārakāṣṭhā vṛṣṭiḥ papāta ha

agnidāhavanākāśavidyudunmeṣabhīṣaṇā /
caṭadgaḍagaḍāsphoṭasphuṭadbrahmāṇḍamaṇḍalā

prathitotthitasītkāraśatakṣveḍākṣayāravā /
śītasīkaranīhārabhittibandhamayāmbarā

rodomaṇḍapavaidūryastambhasaṃbhārabhāsuraiḥ /
dhārāsārairdharādhuryaśailaśātakaśālinī

dharācaṭacaṭāsphoṭasphuṭadaṅgārapattanā /
garjitorjitasaṃpātapatallokāntarākulā

sā babhūvātha sāṅgārajagadgehavilāsinī /
kṛtapratyudgamā vāṣpaśriyā'jvalanayā bhuvaḥ

jvālālavollalanaḍambaramambaraṃ ta-
dvyūḍhasthalābjadalajālamivālamāsīt /
jvālābhramadbhamarapaṅktinibhāstadāsaṃ-
statra sphuracchiśirasīkarapakṣapuñjāḥ

udyadbṛhaccaṭacaṭāravapūritāśo
bhīmo'bhavatsaliladānalasaṃnipātaḥ /
durvāravairiviṣamo mahatāṃ balānāṃ
saṃgrāma ugra iva hetihatograhetiḥ

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmī० de० mo० nirvāṇapraka० uttarārdhe pāṣā० puṣkarāvartaḍambaravarṇanaṃ nāma ṣaṭsaptatitamaḥ sargaḥ