Yoga Vasistha · Chapter 6.71

ekasaptatitamaḥ sargaḥ

śrīvasiṣṭha uvāca /
ityuktvā bhagavānbrahmā brahmalokajanaiḥ saha /
baddhapadmāsano'nantasamādhānagato'bhavat

oṃkārārdho'rdhamātrāntaḥ śāntaniḥśeṣamānasaḥ /
lipikarmārpitākāra āsīdāśāntavedanaḥ

tamevānusarantī sā tathaiva dhyānagā satī /
vāsanāsīdaśeṣāṃśā śāntā cākāśarūpiṇī

parameṣṭhinyasaṃkalpe tasmiṃstānavameyuṣi /
sarvagānantacidvyomarūpo'paśyamahaṃ yadā

yāvatsaṃkalpanaṃ tasya virasībhavati kṣaṇāt /
tathaivāśu tathaivorvyāḥ sādridvīpapayonidheḥ

tṛṇagulmalatāśālisamudbhavanaśaktatā /
samastaivāstamāgantumārabdhā ca śanaiḥśanaiḥ

kila tasya virāḍātmarūpasyāṅgaikadeśatām /
sā bibharti mahī tena tadasaṃvedanodayāt

vicetanā sā virasā babhūva parijarjarā /
mārgaśīrṣāntavallīva jarāvidhuratāṃ gatā

yathāsmākamasaṃvitteraṅgālī virasā bhavet /
tathā viriṃcisaṃvittairdharā vaidhuryamāgatā

saṃpannā saṃhatānekamahotpātabharāvṛtā /
duṣkṛtāṅgāranirdagdhanarakonmukhamānavā

durbhikṣākāṇḍadausthityadainyadāridryadurbhagā /
duḥśīlāśeṣavanitā nirmaryādanarāvṛtā

pāṃsupramandanīhāradhūlidhūsarasūryakā /
dvandvimūrkhamahāduḥkhivyasanivyādhitākulā

agnidāhajalāpūrayuddhaprocchinnamaṇḍalā /
avṛṣṭyavagrahonnaṣṭakaṣṭaceṣṭitapāmarā

aśaṅkitamahotpātapatatparvatapattanā /
śiśuśrotriyamunyāryaguṇināśarudajjanā

aśaṅkitasthalīmadhyasaṃjātāgādhakūpakā /
varṇasaṃkaranārīṇāmāsaktajanabhūmipā

aṭṭaśūlākhilajanā śivaśūlacatuṣpathā /
keśaikaśūlavanitā pātraśūlajaneśvarā

duḥkhaśūlasamācārā dvandvaśūlākhilaprajā /
adharmaśūlavanitā pānaśūlajaneśvarā

adharmaśūlavalitā kuśāstraśataśūlinī /
durjanākhilavittāḍhyā vipadvihatasajjanā

anāryavasudhāpālā tadanādṛtapaṇḍitā /
lobhamohabhayadveṣarāgarogarajoratā

apyanyagāmipuruṣā ruṣābhihatasadvijā /
anārataparākrandaparāparyantapāmarā

dasyūtsannapuragrāmadevadvijasamāśrayā /
āpātamadhurārambhaduḥkhadodarabhaṅgurā

ālasyollāsavilasatkāryavaidhuryadharmiṇī /
sarvāpadupatāpāntā krameṇotsannadiggaṇā

bhasmaśeṣapuragrāmā nirjanākhilamaṇḍalā /
rorūyamāṇabhasmābhrakuṇḍaloḍḍāmarāmvarā

durbhagāḍambarārambharodanoruravodarī /
muṣṭipramāṇajanatā janatāpānuṣaṅgiṇī

nīrasāśeṣadeśāntā sarvartuguṇavarjitā /
ityasya pārthive dhātau brahmaṇo gatavedane

pṛthivī pṛthuvaidhuryā saṃpannāsannanāśataḥ /
atha tatsaṃvidunmukto jaladhātuḥ kṣayonmukhaḥ

yadā vikṣubhitātmāsīttadā niyattilaṅghanāt /
samutsāryāryamaryādāmarṇavā vivṛtārṇasaḥ

pravṛttā vikṛtiṃ gantumunmattā iva rāviṇaḥ /
vīcivikṣobhavinyāsairvelāvipinalāvakāḥ

kallolavalanāvartavivartodvartitāśrayāḥ /
mahābhrabhramaduttuṅgataraṅgāttanabhodiśaḥ

bṛhadgulugulāvartagarjanoddravakandarāḥ /
sīkaraughamahārambhaghanasaṃvalitācalāḥ

calaccalacaladvīramakarāghūrṇitāntarāḥ /
ullasanmakarākrāntadrumakānanitodarāḥ

darīvidāraṇabhraṣṭasiṃhāhatajalecarāḥ /
ūrmyudastamahāratnabharatārakitāmbarāḥ

utphālamakaracchannanabhaścarabṛhaddhanāḥ /
parasparormisaṃghaṭṭabhāṃkārakaṭuṭāṃkṛtāḥ

tarattaralamātaṅgaphūtkārā dhautabhāskarāḥ /
anyonyavellanavyagrapravidīrṇādribhittayaḥ

taṭaparvataluṇṭākataraṅgakaramaṇḍalāḥ /
garjadgiridarīgehaviśadunmattavārayaḥ

bhūpāḥ parapurākrāntā lagnā iva hatārayaḥ /
tārāravaraṇadgehavidrāvitanabhaścarāḥ

praluṇṭhitavanavyūhalūnakānanitāmbarāḥ /
sapakṣaparvatākārataraṅgāpūritāmbarāḥ

mahāravamarucchinnakallolācalacālitāḥ /
cañcattīragirivrātapatattaṭaraṭajjalāḥ

ullasadvipulāvartaprotkṣiptamakarotkarāḥ /
vimajjannistalāvartanigīrṇagirikandarāḥ

darīdalanasaṃprāptadṛṣaddaśanadanturāḥ /
śrṛṅgalambidarīprāntamagnavīcijalebhakāḥ

vyālolavalanākrāntaviṭapiprotakacchapāḥ /
yamendravasudhāvāhairutkarṇairbhayavihvalaiḥ

śrūyamāṇapatacchailataṭīkaṭakaṭāravāḥ /
matsyapucchacchaṭācchinnamagnonmagnadrutādrayaḥ

līlālūnavanavyūhaśītalāsāravārayaḥ /
prajvaladvaḍavāvahnijvālāvalimilajjalāḥ

sarasena vibhornāśairviśaṅkitamahānalāḥ /
milacchikharimālāgrajalamātaṅgayodhinaḥ

nṛtyantīva taraṅgaudhairjalāvalanavedhinaḥ /
jalācalācalānyonyasaṃghaṭṭasphoṭapaṇḍitāḥ

bṛhadgirivanavrātaprāṇimaṇḍalamaṇḍitāḥ /
uḍḍāmaravanemendrabherīvādanabhāsuraiḥ

asurairiva pātālaṃ kallolairalamākulāḥ /
athodapatadunnāsadiṅnāgavadanadhvaniḥ

pātālatalatālvantarvisphoṭāmoṭanodbhaṭaḥ /
cañcalācalakīlorvī cacāla kṣaṇacālitā

lolā śaivālavallīva vyālolāmbhodhilaṅghitā /
atha durvāranirghoṣanirvātāḍambarānvitā

pusphoṭeva patantī dyaurdiśāṃ patiravāravaiḥ /
āvartavalanākārāḥ ketavaḥ peturambarāt

hemaratnamayā muktāḥ sindūrabhujagā iva /
kakubbhyo nabhaso bhūmerudagurdagdhadiktaṭāḥ

calajjvālājaṭāṭopā vividhotpātapaṅkayaḥ /
pṛthvyādīnyasurādīni brahmonmuktāni sarvataḥ

dvividhāni mahābhūtānyalaṃ saṃkṣobhamāyayuḥ /
candrārkānilaśakrāgniyamāḥ kolāhalākulāḥ

paripātaparā āsanbrahmalokagateśvarāḥ /
kampaiḥ kaṭakaṭārāvapatatpādapapaṅkayaḥ

bhūmeranvabhavanbhūridolāndolanamadrayaḥ /
bhūkampalolakailāsamerumandarakandarāḥ /
petuḥ kalpatarūnmuktā raktastabakavṛṣṭayaḥ

lokāntarādripuravāridhikānanānta-
mutpātakalpapavanena mitho hatānām /
kolāhalairjagadabhūtpravikīrṇaśīrṇaṃ
pūrṇārṇave tripurapūra ivābhipātī

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mo० nirvāṇaprakaraṇe u० pāṣā० kalpakṣobhavarṇanaṃ nāmaikasaptatitamaḥ sargaḥ