Yoga Vasistha · Chapter 6.14
caturdaśaḥ sargaḥ
bhuśuṇḍa uvāca /
tasya śakrasya kulajaḥ kaścidāsītsurādhipaḥ /
tatrottamaguṇaḥ śrīmānpāścātyā yasya sā tanuḥ
athendrakulaputrasya tasya tatra babhūva ha /
pratibhājñānasaṃprāptirbṛhaspatigiroditā
tato viditavedyo'sau yathāprāptānuvṛttimān /
cakāra jagatāṃ rājyamājyapānāmadhīśvaraḥ
yuyudhe dānavaiḥ sārdhamajayatsarvaśātravān /
śataṃ cakāra yajñānāmajñānottīrṇamānasaḥ
uvāsa kāryavaśato bisabālāntare ciram /
anyānyapi ca vṛttāntaśatānyanubabhūva ha
kadācidāsīttasyecchā prabodhabalaśālinaḥ /
brahmatattvamavekṣe'haṃ yathāvaddhyānavāniti
so'paśyatpraṇidhānena tata ekāntasaṃsthitaḥ /
sabāhyābhyantare'śeṣakāraṇatyāgaśāntadhīḥ
sarvaśaktiparaṃ brahma sarvavastumayaṃ tatam /
sarvathā sarvadā sarvaṃ sarvaiḥ sarvatra sarvagam
sarvataḥ pāṇipādāntaṃ sarvatokṣiśiromukham /
sarvataḥ śrutimalloke sarvamāvṛtya saṃsthitam
sarvendriyaguṇairmuktaṃ sarvendriyaguṇānvitam /
asaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca
bahirantaśca bhūtānāmacaraṃ carameva ca /
sūkṣmatvāttadavijñeyaṃ dūrasthaṃ cāntike ca tat
sarvatra candrārkamayaṃ sarvatraiva dharāmayam /
sarvatra parvatamayaṃ sarvatrābdhimayaṃ tathā
sarvatra sāragurukaṃ sarvatraiva nabhomayam /
sarvatra saṃsṛtimayaṃ sarvatraiva jaganmayam
sarvatraiva ca mokṣātma sarvatraivādyacinmayam /
sarvatra sarvārthamayaṃ sarvataḥ sarvavarjitam
ghaṭe paṭe vaṭe kuḍye śakaṭe vānare tathā /
dhāmni vyomni tarāvadrāvanile salile'nale
nānācāravicārāṇi vividhāvṛttimanti ca /
paramāṇvaṃśamātre'pi trijaganti dadarśa saḥ
maricasyāntare taikṣṇyaṃ śūnyatvamiva cāmbare /
trijagatsatyasati ca vidyate cinmayātmani
ityevaṃ bhāvayanmuktabhāvayā śuddhasaṃvidā /
śakraḥ krameṇa tenaiva tathaiva dhyānavānabhūt
dhyānena sarvamekatra paśyaṃściramudāradhīḥ /
dadarśemamasau sargamasmadīyaṃ mahāmatiḥ
tato'sminvicaransarge śakrānte śakratāṃ gataḥ /
cakāra rājatāṃ rājyaṃ vṛttāntaśataśobhitam
vidyādharakulādhīśa ityadyaiva sa devarāḍ /
tasyendrasya kulotpanna iti viddhi yathāsthitam
tato hṛdayabījasthaprāṅmukhyābhyāsayogataḥ /
bisabālanivāsādivṛttāntamanubhūtavān
yathaiṣa śakraḥ kathitastrasareṇūdarāspadaḥ /
bisabālāspadaścaitatkulajaḥ kāntimānatha
tathā śatasahasrāṇi tatretaścānyataśca khe /
tādṛśavyavahārāṇi samatītāni santi ca
vahatīyamavicchinnā cirāyaivaṃ taraṅgiṇī /
tāvadṛśyasaritprauḍhā rūḍhārūḍhe ca tatpade
iti māyeyamādīrghā prasṛtā pratyayonmukhī /
satyāvalokamātrātivilayaikavilāsinī
yataḥ kutaścinmāyeyaṃ yatra kvacana vānagha /
yathākathacitsaṃpannamātraiva paridṛśyate
ahaṃbhāvacamatkāramātrādṛṣṭarivāmbudāt /
jāyate mihikevāśu prekṣāmātravināśinī
yenāyatābhimatadarśanadraṣṭṛdṛśya-
muktasvabhāvamavabhāsanamātmatattvam /
sarvārthaśūnyamata eva ca śūnyarūpa-
mekaṃ khamātramiva mātravikalpameva
ityārṣe śrīvā० vā ० de ० mo० ni० u० vidyādharopākhyānāntargatendrāṇvākhyāne sargasaṃkalpayoraikyapratipādanaṃ nāma caturdaśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0