Yoga Vasistha · Chapter 6.120

viṃśādhikaśatatamaḥ sargaḥ

sahacarā ūcuḥ /
evaṃprāyāḥ kathāḥ kurvatpaśyainanmithunaṃ mahat /
pānaṃ pravṛttavatsāraṃ pātuṃ padmanibhekṣaṇa

kadalīkandalīsvacchagucchācchoṭanapaṇḍitāḥ /
vividhā vāyavo vānti puṣpakesaramaṇḍitāḥ

vānti vātā vanodvāntavividhāmodamāṃsalāḥ /
pītagharmakaṇāḥ krāntalalanālakalālakāḥ

kulācalaguhāgehavalanodyanmṛgādhipāḥ /
sarantyasurasaṃrambhairlavaṇārṇavamārutāḥ

tamālatālataralalīlāndolanalālitāḥ /
anilājalakallolotkrāntakomalapallavāḥ

lalannavalatāvāntapuṣpadhūlividhūsarāḥ /
saranti maruto mandamudyāneṣu nṛpā iva

madhuraṃ vaṃśaviśrānto gātumeṣa vanānilaḥ /
pravṛttaḥ pāṇḍunagaranārībhiriva śikṣitaḥ

nikāraḥ karṇikāreṇa pavanasya yadā kṛtaḥ /
tadā pariharantyenaṃ bhramarā api dūrataḥ

na dadāti phalaṃ kiṃcidarthine na ca pallavam /
tālaḥ stambhatayā''rambhaṃ hyarūpaiva vinā''kṛtiḥ

rāga eva hi śobhāyai nirguṇānāṃ jaḍātmanām /
rājeva rājate rājanrāgeṇaivaiṣa kiṃśukaḥ

āgaccha karṇikāro'yaṃ vikārasyaiva bhājanam /
nirāmodaḥ kimetena nirguṇeneva jantunā

vilolamañjarījālataḍitsaṅgasthito'sitaḥ /
cātakasyāmbudabhrāntiṃ tamālaḥ kurute mudhā

patrālā ghanasaṃghātāḥ sacchāyāvṛtabhūbhṛtaḥ /
guṇānāṃ mahatāṃ yogyā vaṃśā vaṃśā ivonnatāḥ

hemasānvāsanastho'gryo vātavyādhitaṭo'mbudaḥ /
taḍitpītāmbaraṃ dhatte kṣubdhaṃ haririvodbhavaḥ

praveśanirgamavyagrataratkhagaśilīmukhaḥ /
praphullakiṃśuko bhāti vīro rakta ivāsṛjā

mandāramañjarīpuñjapiñjarāmbhodamandire /
mahendramastake mattāḥ suptā gandharvakāminaḥ

kalpadrumavanacchāyā viśrāntā vitatānvitāḥ /
paśya pārthiva gāyanti siddhavidyādharādhvagāḥ

paśya kalpadrumasyāsya pallave pallave vane /
viśrāntāḥ surasundaryo gāyanti ca hasanti ca

mandiraṃ mandapālasya mandare mṛdumandire /
muneridamudārasya bhāryā sā yasya pakṣiṇī

anyonyāmatasiṃhebhanakuloragakelikām /
paśya munyāśramaśreṇiṃ sarvartukusumadrumām

vidrumadrumamiśrāṇāmambhodhitaṭavīrudhām /
bimbitārkāḥ kacantyete pallaveṣūdabindavaḥ

vīcayo ratnamāṇikyapadeṣvāvartavṛttibhiḥ /
vilasanti vilāsinyo vakṣaḥsviva vilāsinām

nāgalokendralokastrīgamanāgamanodbhavaḥ /
divyo bhūṣaṇajhāṃkāraḥ śrūyate nabhasaḥ śrṛṇu

śravaṇopāntavibhraṣṭamadamattālinīsvaraiḥ /
airāvaṇasnānabhuvo gāyantīva guhā gireḥ

hrasato'nudinaṃ kṛṣṇapakṣe kṛṣṇāntalekhikāḥ /
dṛśyante kṛśagātrasya vāstukāvalayo'mbudheḥ

āmodagandhaśvasanā sacchāyā śītalāṅgikā /
ekāntadarśitākārā nānākusumapūritā

vanavinyāsavasanā nirjharāmalahāsinī /
āstīrṇapuṣpāstaraṇā dhanyā vanavilāsinī

ramante nandanodyāne na tathodārabuddhayaḥ /
yathopaśāntaśabdāsu śuddhāsu vanabhūmiṣu

suviraktaṃ muneśceto raktaṃ ca viṣayārthinaḥ /
ramayanti samaṃ ramyā vijanā vanabhūmayaḥ

salilādhautavaprāṇāmambhodhitaṭabhūbhṛtām /
nūpurairiva ratnaughaiḥ pādā bhānti dhvananti ca

puṃnāganagaviśrāntāḥ kāntakāñcanakāntayaḥ /
hemacūḍāḥ khagā bhānti divi devagaṇā iva

bhramarāmbhodadhūmāḍhyāḥ phullacampakakānanāḥ /
kampante paśya vātena jvalitā iva parvatāḥ

kurvantaṃ karavīrāgralatāndolāvadolakam /
kokilaṃ kokilāliṅgya lolālāpayati priyam

lasatkalakalārāvametā lāvaṇasaindhavīḥ /
pūrṇāstaṭabhuvo bhūpaiḥ paśyopāyanapāṇibhiḥ

ā pūrvādā'parasmāllavaṇajalanidherottarāddakṣiṇādvā
devodagrājiśiṣṭā iha narapatayaḥ pādapīṭhīkriyantāṃ
dīyantāṃ maṇḍalānāṃ diśi diśi ca yathāśāstramastrā-
ṇyavanyā
rakṣāyai kṣāntipūrvaṃ ciramatulabalaṃ śāntayā śāsa-
nāni

ityārṣe śrīvāsi० vā० de० mo० nirvā० avidyo० vipa० digantaravṛttivāyvādivarṇanaṃ nāma viṃśatyadhikaśatatamaḥ sargaḥ