Yoga Vasistha · Chapter 5.70
saptatitamaḥ sarga
śrīvasiṣṭha uvāca /
asaṃsaṅgasukhābhyāsasaṃsthitairvitatātmabhiḥ /
vyavahāribhirapyantarvītaśokabhayaiḥ sthitam
prakṣubdhākṣubdhadehasyāvisaṃvādena saṃvidaḥ /
antaḥpūrṇasya vadane śrīrindoriva lakṣyate
cetyahīnaṃ cidālambaṃ mano yasya gatajvaram /
tenāmbu katakeneva janatā saṃprasīdati
nityamātmadṛśā līno jñaḥ svasthaścañcalo'pi san /
kṣubdho dṛśyata evāsau pratibimbārkavanmudhā
ātmārāmā mahātmānaḥ prabuddhāḥ paramodayāḥ /
bahiḥ picchāgrataralā antarmerurivācalāḥ
cittamātmatvamāyātaṃ sukhaduḥkhānurañjanam /
nopaiti raṅgasaṃyukto masṛṇaḥ sphaṭiko yathā
saṃsāradṛṣṭiruditaṃ jñātalokaparāvaram /
na rañjayati saccittaṃ jalalekhā yathāmbujam
ātmadhyānamayo'dhyāne prabodhaṃ paramātmanaḥ /
kalanāmalanirmuktaḥ svasakta iti kathyate
ātmārāmatayā jīvo yātyasaṃsaṅgatāmiha /
ātmajñānena saṃsaṅgastanutāmeti nānyathā
jāgratyeva suṣuptastho jīvo bhavati rāghava /
asyāṃ dṛśi gato'dvandvo nityānastamayodayaḥ
atra prauḍhimupāyātaḥ sūryatāmeti pāvanīm /
pariṇāmavaśādinduramāvāsyārkatāmiva
citte cittadaśāhīne yā sthitiḥ kṣīṇacetasām /
socyate śāntakalanā jāgratyeva suṣuptatā
tāṃ suṣuptadaśāmetya jīvanvyavaharannaraḥ /
sukhaduḥkhavaratrābhirna kadācana kṛṣyate
jāgratyeva suṣuptastho yaḥ karoti jagatkriyām /
taṃ yantraputrakamiva nāyāti sukhaduḥkhadṛk
cittasya bādhikā śaktirbhāvābhāvopatāpadā /
ātmatāmāgate citte tasya kiṃ bādhate katham
suṣuptabuddhiḥ karmāṇi pūrvamevāvahelayā /
kurvanna badhyate jīvo jīvanmuktatayā sthitaḥ
sauṣuptīṃ vṛttimāśritya kuru mā kuru vānagha /
karma prakṛtijaṃ pākavaśādupagataṃ sthitam
nādānaṃ na parityāgaḥ karmaṇo'jñāya rocate /
tiṣṭhantyavagatātmāno yathāprāptānuvartinaḥ
kurvannapi na kartāsi suṣuptyaikasthayā dhiyā /
akartāpi ca kartāsi yathecchasi tathā kuru
yathā na kiṃcitkalayanmañcake spandate śiśuḥ /
tathā phalānyakalayankuru karmāṇi rāghava
acetyacitpadasvastho jāgratyapi suṣuptadhīḥ /
yadyatkaroti labdhātmā tasmiṃstasya na kartṛtā
daśāmāsādya sauṣuptīṃ svacitte ca vivāsanaḥ /
antaḥ śītalatāmeti jño rasena yathā śaśī
suṣuptastho mahātejāḥ pūrṇaḥ pūrṇendubimbavat /
samaḥ sarvāsvavasthāsu bhavatyadriryathartuṣu
suṣuptasaṃstho dhīrātmā bahirāyāti lolatām /
kriyāsu no bhavatkampaḥ praspandita ivācalaḥ
suṣuptāvasthito bhūtvā dehaṃ vigatakalmaṣaḥ /
pātayāśvatha vā dīrghaṃ kālaṃ dhāraya śailavat
eṣaiva rāma sauṣuptī sthitirabhyāsayogataḥ /
prauḍhā satī turyamiti kathitā tattvakovidaiḥ
ānandamaya evāntaḥ prakṣīṇasakalāmayaḥ /
atyantāstaṃ gatamanā bhavati jño mahodayaḥ
tatrastho jñaḥ pramuditaḥ paramānandaghūrṇitaḥ /
līlāmivemāṃ racanāṃ sadā samanupaśyati
vītaśokabhayāyāso gatasaṃsārasaṃbhramaḥ /
turyāvasthāmupārūḍho bhūyaḥ patati nātmavān
prāpya svāṃ padavīṃ puṇyāṃ yathedaṃ bhramitaṃ jagat /
śailasaṃstha ivādhaḥsthaṃ hasanpaśyati dhīradhīḥ
asyāṃ tu turyāvasthāyāṃ sthitiṃ prāpyāvināśinīm /
ānandaikāntalīnatvādanānandapadaṃ gataḥ
anānandamahānandakalātītastato'pi hi /
mukta ityucyate yogī turyātītaṃ padaṃ gataḥ
parigalitasamastajanmapāśaḥ
sakalavilīnatamomayābhimānaḥ /
paramarasamayīṃ prayāti sattāṃ
jalagatasaindhavakhaṇḍavanmahātmā
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe asaṃsaṅgavikalpopadeśo nāma saptatitamaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0