Yoga Vasistha · Chapter 5.6
ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
imaṃ viśvaparispandaṃ karomītyastavāsanam /
pravartate yaḥ kāryeṣu sa mukta iti me matiḥ
pauruṣīṃ tanumāśritya kecidetatkriyāratāḥ /
svargānnarakamāyānti svargaṃ ca narakātpunaḥ
kecittvakarmaṇi ratā viratā api karmaṇaḥ /
narakānnarakaṃ yānti duḥkhādduḥkhaṃ bhayādbhayam
kecitsvavāsanātantubaddhāḥ karmaphaloditāḥ /
tiryaktvātsthāvaratanuṃ yānti tiryaktanuṃ tataḥ
kecidātmavido dhanyā vicāritamanodṛśaḥ /
vicchinnatṛṣṇānigaḍā yānti niṣkevalaṃ padam
purā katipayānyeva bhuktvā janmāni rāghava /
asmiñjanmani yo muktastasmādrājasasāttvikaḥ
jāto'sau vṛddhimabhyeti pārvaṇaścandramā iva /
kuṭajaṃ prāvṛṣīvainaṃ saubhāgyamanugacchati
yasyedaṃ janma pāścātyaṃ tamāśveva mahāmate /
viśanti vidyā vimalā muktā veṇumivottamam
āryatā hṛdyatā maitrī saumyatā karuṇā jñatā /
samāśrayanti taṃ nityamantaḥpuramivāṅganāḥ
yaḥ kurvansarvakāryāṇi puṇye naṣṭe'tha tatphale /
samaḥ sansarvakāryeṣu na tuṣyati na śocati
tamāṃsīva divā yānti tatra dvandvāni saṃkṣayam /
śaradīva ghanāstatra guṇā gacchanti śuddhatām
peśalācāramadhuraṃ sarve vāñchanti taṃ janāḥ /
veṇuṃ madhuranidhvānaṃ vane vanamṛgā iva
naraṃ pāścātyajanmānamevaṃprāyā guṇaśriyaḥ /
jātamevānudhāvanti balākā iva vāridam
tato'sau guṇasaṃpūrṇo gurumevānugacchati /
sa tamevaṃ viveke vai niyojayati pāvane
vicāravairāgyavatā cetasā guṇaśālinā /
devaṃ paśyatyathātmānamekarūpamanāmayam
tanotyayaṃ vicāreṇa cāruṇā śāntacetasā /
prabodhanāya prathamaṃ manomananamāntaram
ye hi pāścātyajanmānaste hi suptaṃ manomṛgam /
prabodhayanti prathamaṃ guṇahīnaṃ mahāguṇāḥ
prathitaguṇānsugurūnniṣevya yatnā-
damaladhiyā pravicārya cittaratnam /
gatimamalāmupayānti mānavāste
paramavalokya ciraṃ prakāśamantaḥ
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe prathamopadeśo nāma ṣaṣṭhaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0