Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 5.59

5.59.59

ekonaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

5.59.1

śrīvasiṣṭha uvāca /
ityuktvā bhagavānenaṃ suraghuṃ raghunandana /
yayau svameva ruciraṃ māṇḍavyo maunamaṇḍalam

5.59.2

gate varamunau rājā gatvaikāntamaninditam /
dhiyā saṃcintayāmāsa ko nāmāhamiti svayam

5.59.3

nāhaṃ merurna me merurjagannāhaṃ na me jagat /
nāhaṃ śailā na me śailā dharā nāhaṃ na me dharā

5.59.4

kirātamaṇḍalaṃ nedaṃ mama nāhaṃ ca maṇḍalam /
nijasaṃketamātreṇa kevalaṃ deśa eva me

5.59.5

tyakto mayaiṣa saṃketo nāhaṃ deśo na vaiṣa me /
idānīṃ nagaraṃ śiṣṭameṣa evātra niścayaḥ

5.59.6

patākāvanapaṅktyāḍhyā bhṛtyopavanasaṃkulā /
gajāśvasāmantayutā purī nāhaṃ na me purī

5.59.7

vyarthasaṃketasaṃbandhaṃ saṃketavigame kṣatam /
bhogavṛndaṃ kalatraṃ ca nāhaṃ naitanmamākhilam

5.59.8

evaṃ sabhṛtyaṃ sabalaṃ savāhanapurāntaram /
nāhaṃ rājyaṃ na me rājyaṃ saṃketo hyayamākulaḥ

5.59.9

dehamātramahaṃ manye hastapādādisaṃyutam /
tadidaṃ tāvadāśvantaralamālokayāmyaham

5.59.10

tadatra tāvanmāṃsāsthi nāhametadacetanam /
na caitanmama saṃśleṣametyabjasya yathā jalam

5.59.11

māṃsaṃ jaḍaṃ na tadahaṃ naivāhaṃ raktamapyalam /
jaḍānyasthīni naivāhaṃ na caitāni mama kvacit

5.59.12

karmendriyāṇi naivāhaṃ na ca karmendriyāṇi me /
jaḍaṃ yatkila dehe'smiṃstadahaṃ naiva cetanaḥ

5.59.13

nāhaṃ bhogā na me bhogā na me buddhīndriyāṇi ca /
jaḍānyasatsvarūpāṇi na ca buddhīndriyāṇyaham

5.59.14

mūlaṃ saṃsṛtidoṣasya mano nāhaṃ jaḍaṃ hi tat /
atha buddhirahaṃkāra iti dṛṣṭirmanomayī

5.59.15

manobuddhīndriyādyanto bhūtakośaścaladvapuḥ /
nāhamevaṃ śarīrādi śiṣṭamālokayāmyaham

5.59.16

śeṣastu cetano jīvaḥ sa ceccetyena cetati /
anyena bodhyamāno'sau nātmatattvavapurbhavet

5.59.17

evaṃ tyajāmi saṃvedyaṃ cetyaṃ nāhaṃ hi tatkila /
śeṣo vikalparahito viśuddhacidahaṃsthitaḥ

5.59.18

citrameṣo'smi labdhātmā jātaḥ kālena kāryavān /
eṣa so'hamanantātmā nānto'sya paramātmanaḥ

5.59.19

brahmaṇīndre yame vāyau sarvabhūtagaṇe tathā /
sa eṣa bhagavānātmā tanturmuktāsviva sthitaḥ

5.59.20

cicchaktiramalā saiṣā cetyāmayavivarjitā /
bharitāśeṣadikkuñjā bhairavākāradhāriṇī

5.59.21

sarvabhāvagatā sūkṣmā bhāvābhāvavivarjitā /
ābrahmabhuvanāntaḥsthā sarvaśaktisamudgikā

5.59.22

sarvasaundaryasubhagā sarvaprākāśyadīpikā /
sarvasaṃsāramuktānāṃ tanturātatarūpiṇī

5.59.23

sarvākāravikārāḍhyā sarvākāravivarjitā /
sarvabhūtaughatāṃ yātā sarvadā sarvatāṃ gatā

5.59.24

caturdaśavidhānyeṣā bhūtāni bhuvanodare /
etanmayīyaṃ kalanā jāgatī vedanātmikā

5.59.25

mithyāvabhāsamātraṃ tu sukhaduḥkhadaśāgatiḥ /
nānākāramayābhāsaḥ sarvamātmaiva citparā

5.59.26

so'yamātmā mama vyāpī seyaṃ yadavabodhanam /
seyamākalitāṅgābhā karoti nṛpavibhramam

5.59.27

asyā eva prasādena mano deharathe sthitam /
saṃsārajālalīlāsu yāti valgati nṛtyati

5.59.28

idaṃ manaḥśarīrādi na kiṃcidapi vastutaḥ /
naṣṭe na kiṃcidapyasminparinaśyati pelave

5.59.29

jagajjālamayaṃ nṛttamidaṃ cittanaṭaistatam /
etayaivaikayā buddhyā dṛśyate dīpalekhayā

5.59.30

kaṣṭaṃ mudhaiva me cintā nigrahānugrahasthitau /
babhūva dehaniṣṭheha na kiṃcidapi dehakam

5.59.31

aho tvahaṃ prabuddho'smi gataṃ durdarśanaṃ mama /
dṛṣṭaṃ draṣṭavyamakhilaṃ prāptaṃ prāpyamidaṃ mayā

5.59.32

sarvaṃ kiṃcididaṃ dṛśyaṃ dṛśyate yajjagadgatam /
cinniṣpandāṃśamātrāṃśānnānyatkiṃcana śāśvatam

5.59.33

kva tau kīdṛgvidhau vāpi kiṃniṣṭhau vā kimātmakau /
nigrahānugrahau loke harṣāmarṣakramau tathā

5.59.34

kiṃ sukhaṃ kiṃ nu vā duḥkhaṃ sarvaṃ brahmedamātatam /
ahamāsaṃ mudhā mūḍho diṣṭyā mūḍho'smyahaṃ sthitaḥ

5.59.35

kimasminnevamāloke śocyate kiṃ vimuhyate /
kiṃ prekṣyate kiṃ kriyate sthīyate vātha gamyate

5.59.36

kiṃcidevamidaṃ nāma cidākāśe virājate /
namo namaste nistattva diṣṭyā dṛṣṭo'si sundara

5.59.37

aho nu saṃprabuddho'smi samyagjñātamalaṃ mayā /
namo mahyamanantāya samyagjñānodayāya ca

5.59.38

vigatarañjananirviṣayasthiti-
rgatabhavabhramarañjitavarjite /
sthirasuṣuptakalābhigatastataḥ
samasamaṃ nivasāmyahamātmani

5.59.59

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣopāyeṣūpaśamaprakaraṇe surahavṛ० suraghuviśrāntirnāmaikonaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc