Yoga Vasistha · Chapter 5.31
śrīvasiṣṭha uvāca /
atha duḥkhaparītātmā hariṇā hatadānave /
prahlādaścintayāmāsa maunī pātālakoṭare
konvasmākamupāyaḥ syādya evehāsurāṅkuraḥ /
tīkṣṇāgro jāyate taṃ taṃ bhuṅkte śākhāmṛgo hariḥ
na kadācana pātāle daityā dordaṇḍaśālinaḥ /
sthirā babhūvurudbhinnāḥ padmā iva himācale
utpattyotpattya naśyanti bhāsurākāraghargharāḥ /
kṣīṇaprasphuritārambhāstaraṅgā iva vāridheḥ
sabāhyābhyantaraṃ kaṣṭaṃ samagrālokahāriṇaḥ /
ripavaḥ prauḍhimāyātā apūrvatimirabhramāḥ
tamaḥprapūrṇahṛdayāḥ saṃkucatpatrasaṃpadaḥ /
suhṛdaḥ khedamāyānti niśīthakamalākarāḥ
tātasya malinairnūnaṃ pādapīṭhopamardakaiḥ /
surairviṣaya ākrānto mṛgairiva mahāvanam
nirudyamā gataśrīkā dīnāḥ prakaṭitāśayāḥ /
bāndhavā na virājante padmāḥ pluṣṭadalā iva
sphurantyasuravīrāṇāṃ gṛheṣvaviratānilaiḥ /
dhūsarā bhasmanīhārā dhūpadhūmabharā iva
hṛtadvārakapāṭāsu daityāntaḥpurabhittiṣu /
prabhā marakatasyeva jātā navayavāṅkurāḥ
trilokīnābhinalinīmattebhā dānavā api /
devavaddainyamāyātāḥ kimasādhyamaho vidheḥ
manākcalati parṇe'pi dṛṣṭāribhayabhītayaḥ /
vadhvastrasyanti vidhvastā mṛgyo grāmagatā iva
āsurīkarṇapūrārtha phullā ratnagulucchakāḥ /
narasiṃhakarālūnāḥ sthāṇutāmāgatā drumāḥ
divyāmbaralatāpatrā ratnastabakadanturāḥ /
punarāropitāstatra nandane kalpapādapāḥ
purā tvamarabandīnāmasureḥ saṃstutaṃ mukham /
adya tvasurabandīnāṃ surairālokitaṃ mukham
manye dānamahānadyaḥ surebhakaṭabhittiṣu /
pravṛttāstā bhaviṣyanti śailasānuṣvivāpagāḥ
asmākamibhagaṇḍeṣu dānadāhavibhūtayaḥ /
lasanti marukhaṇḍeṣu saṃśuṣkeṣviva dhūlayaḥ
vikāsisitamandāramakarandāruṇānilāḥ /
te meruśikharaistulyā daityā durlabhatāṃ gatāḥ
suragandharvasundaryo dānavāntaḥpurocitāḥ /
adya merau sthitiṃ yātā mañjarya iva pādape
kaṣṭaṃ tāta puraṃdhrīṇā śuṣkāmburuhanīrasāḥ /
vilāsāḥ suranārībhirbhartsyante lāsyalīlayā
pūrvaṃ yaireva mattātaścāmarairupavījitaḥ /
sahasranayanaḥ svarge kaṣṭaṃ taireva vījyate
iyamasmākamapyāpadāgatā dainyadāyinī /
tasyaikasya prasādena duṣpauruṣagaterhareḥ
taddorvanaghanacchāyālabdhaviśrāntayaḥ surāḥ /
na kadācana tapyante himādreriva sānavaḥ
śauriśauryāgraśikharasaṃśrayeṇāśritaśriyaḥ /
asmānsamuparundhanti śunaḥ śākhāmṛgā iva
tenāsurapurandhrīṇāṃ nityaṃ maṇḍanamaṇḍane /
mukhapadme sthitaṃ bāṣpamabjinīnāṃ himaṃ yathā
śīrṇabhinnaluṭhadbhittirjagajjaraṭhamaṇḍapaḥ /
ayaṃ nīlamaṇistambhaistadbhujaireva dhāryate
sa dhartā surasainyasya majjato vipadarṇave /
kṣīrododaramagnasya mandarasyeva kacchapaḥ
ete tātādayaḥ sarve tenaivāsurasattamāḥ /
pātitāḥ kṣubdhakalpāntavāteneva kulācalāḥ
sa eka eva saṃhārakarmakṣamabhujānalaḥ /
surasārthaguruḥ śrīmānviṣamo madhusūdanaḥ
daityadordaṇḍaparaśostasya vīryeṇa vīryavān /
dānavānbādhate śakro bālakāniva markaṭaḥ
durjayaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pravimuktāyudho'pi san /
nāsau śastrāstravicchedairvajrasāro vidīryate
abhyastā bahavastena mithaḥ preritaparvatāḥ /
bhīmāḥ samarasaṃrambhāḥ samamasmatpitāmahaḥ
tāsu tāsvatighorāsu vitatāsvatirājiṣu /
yo na bhīta idānīṃ sa bhayameṣyati kā kathā
upāyamekamevemaṃ harerākramaṇe sphuṭam /
manye tadvyatirekeṇa vidyate na pratikriyā
sarvātmanā sarvadhiyā sarvasaṃrambharaṃhasā /
sa eva śaraṇaṃ devo gatirastīha nānyathā
na tasmādadhikaḥ kaścidasti lokatrayāntare /
pralayasthitisargāṇāṃ hariḥ kāraṇatāṃ gataḥ
asmānnimeṣādārabhya nārāyaṇamajaṃ sadā /
saṃprapanno'smi sarvatra nārāyaṇamayo hyaham
namo nārāyaṇāyeti mantraḥ sarvārthasādhakaḥ /
nāpaiti mama hṛtkośādākāśādiva mārutaḥ
harirāśā harirvyoma harirurvī harirjagat /
ahaṃ harirameyātmā jāto viṣṇumayo hyaham
aviṣṇuḥ pūjayanviṣṇuṃ na pūjāphalabhāgbhavet /
viṣṇurbhūtvā yajedviṣṇumayaṃ viṣṇurahaṃ sthitaḥ
hariḥ prahrādanāmā yo matto nānyo hariḥ pṛthak /
iti niścayavānantarvyāpako'haṃ ca sarvataḥ
anantamidamākāśamāpūrya vinatāsutaḥ /
kanakāṅgo mamāṅgānāmayamāsanatāṃ gataḥ
karaśākhaikaviśrāntasarvahetivihaṃgamāḥ /
nakhāṃśumañjarīkīrṇā mahāmarakatadrumāḥ
ime te mṛdumandāradāmadigdhāṃsamaṇḍalāḥ /
mandarāghṛṣṭakeyūrāścatvāro mama bāhavaḥ
calacchaśikalāpūracārucāmaradhāriṇī /.
iyaṃ me pārśvagā lakṣmīḥ kṣīrodakuharotthitā
helāvilubdhabhuvanā trailokyatarumañjarī /
iyaṃ me pārśvagā kīrtiracalāmalabhāsinī
anāratajagajjālanavanirmāṇakāriṇī /
iyaṃ me pārśvagā māyā svendrajālavilāsinī
iyaṃ sā helayākrāntatrailokyatarukhaṇḍikā /
jayā sphurati me pārśve latā kalpataroriva
imau me nityaśītoṣṇau devau śītāṃśubhāskarau /
prakaṭīkṛtasaṃsārau mukhamadhye vilocane
mameyamutpalaśyāmā pīnāmbhodharasundarī /
śyāmīkṛtakakupcakrā dehadīptirvisarpiṇī
ayaṃ mama kare śaṅkhaḥ pāñcajanyaḥ sphuraddhvaniḥ /
mūrtaṃ khamiva śabdātmā kṣīroda iva saṃsthitaḥ
ayaṃ me karṇikākośanilīnabrahmaṣaṭpadaḥ /
padmaḥ karatale śrīmānsvanāḍīkuharodbhavaḥ
iyaṃ me ratnacitrāṅgī sumeruśikharopamā /
hemāṅgadā gadā gurvī daityadānavamardinī
ayaṃ me bhāskarākāra udyadaṃśuḥ sudarśanaḥ /
jvālājaṭilaparyantaparipāṭaladiktaṭaḥ
ayaṃ me ketumadvahnisundaro jvalito'sitaḥ /
kuṭhāro daityavṛkṣāṇāṃ nandayannandakaḥ sthitaḥ
idaṃ me śaradhārāṇāṃ puṣkarāvartakopamam /
śārṅgaṃ dhanurahīndrābhamindrakārmukasundaram
imānyahamanantāni jaganti jaṭhare ciram /
bibharmi jātanaṣṭāni vartamānānyanekaśaḥ
imau mahī me caraṇāvidaṃ me gaganaṃ śiraḥ /
idaṃ vapurme trijagadime me kukṣayo diśaḥ
sākṣādayamahaṃ viṣṇurnīlameghodaradyutiḥ /
suparṇaparvatārūḍhaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
ete mattaḥ palāyante samagrā duṣṭacetasaḥ /
tārṇāstaralasaṃcārāḥ pavanādiva rāśayaḥ
ayaṃ nīlotpalaśyāmaḥ pītavāsā gadādharaḥ /
lakṣmīvāngaruḍārūḍhaḥ svayamevāhamacyutaḥ
ko māmeti viruddhātmā trailokyadahanakṣamam /
svanāśāya tataḥ kṣubdhaṃ kālāgniṃ śalabho yathā
ime me taijasīṃ sṛṣṭiṃ mamāgrasthāḥ surāsurāḥ /
na śaknuvanti saṃroddhuṃ cakṣurmandāḥ prabhā iva
imaṃ māmīśvaraṃ viṣṇuṃ brahmendrāgniharādayaḥ /
stuvantyanantayā vācā bahuvaktrasamutthayā
ayaṃ vijṛmbhitaiśvaryo jāto'hamajitākṛtiḥ /
sarvadvandvapadātīto mahimnā parameṇa hi
tribhuvanabhavanodaraikamūrti prasabhavibhinnasamastaduṣṭasattvam /
ghanagiritṛṇakānanāntarasthaṃ sakalabhayāpaharaṃ vapuḥ praṇaumi
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye de० mokṣo० upaśamaprakaraṇe prahlādanirvāṇe nārāyaṇīkaraṇaṃ nāmaikatriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0