Yoga Vasistha · Chapter 3.38
aṣṭatriṃśaḥ sargaḥ
śrīvasiṣṭha uvāca /
evamatyākule yuddhe sāsphoṭabhayasaṃkule /
āditye tamasā vṛddhe caṭatkaṭhinakaṅkaṭe
vahatyambūtpatantīṣu patantīṣvaśmavṛṣṭiṣu /
nadīṣu kṣepaṇācchāsu varakeṣvabjapaṅktiṣu
mithaḥ phalāgrakāṭotthavahnisīkariṇīṣu ca /
āyāntīṣu prayāntīṣu dūraṃ śaranadīṣu ca
vahallūnaśiraḥpadmacakrāvartaistaraṅgitaiḥ /
khārṇave pūrite hetivṛndamandākinīgaṇaiḥ
samīraṇaraṇatkvāṇaśastrapūrṇaghanairghanaiḥ /
saṃdehānteṣu siddheṣu kapikacchavyathāpradaiḥ
aṣṭabhāgadaśāśeṣapratāpamadhurākṛti /
śastraghātaujasā vīra ivāhastanutāṃ yayau
śrāntāśvebhāḥ prabhagnāśca hetisaṃghātadīptayaḥ /
divasena samaṃ senā yayurmandapratāpatām
athasenādhināthābhyāṃ vicārya sahamantribhiḥ /
dūtāḥ parasparaṃ vṛttā yuddhaṃ saṃhriyatāmiti
tatra śramavaśānmandayantraśastraparākramaiḥ /
raṇasaṃharaṇaṃ kāle sarvairevorarīkṛtam
tato mahārathottuṅgaketuprāntakṛtāspadam /
balayorāruhohaika eko yodho dhruvo yathā
soṃ'śukaṃ bhrāmayāmāsa sarvadiṅmaṇḍale sitam /
śyāmeva dīrghaśuddhāṃśuṃ yuddhaṃ saṃhriyatāmiti
tato dundubhayo neduḥ pratidhvanitadiṅmukhāḥ /
mahāpralayasaṃśāntau puṣkarāvartakā iva
śarādihetisarito vistīrṇe gagane sthite /
pravṛttāḥ sukhamāgantuṃ sarasaḥ sarito yathā
yodhadordrumasaṃcārastanutāmāyayau śanaiḥ /
bhūkampānte vanaspanda ivābhrānta ivārṇavaḥ
vinirgantuṃ pravavṛte raṇādatha baladvayam /
vāripūraścaturdikṣu pralayaikārṇavādiva
utkṣiptamandarakṣīrasamudravadanākulam /
sainyaṃ praśāmyadāvartaṃ śanaiḥ sāmyamupāyayau
krameṇāsīnmuhūrtena vikaṭodarabhīṣaṇam /
agastyapītārṇavavacchūnyameva raṇāṅgaṇam
śavasantatisaṃpūrṇaṃ vahadraktanadākulam /
parikūjanajhaṅkārapūrṇajhillivanopamam
bahadraktasaritsrotastaraṅgāravaghargharam /
sākrandārdhamṛtāhūtasaprāṇavyagramānavam
mṛtārdhamṛtadehaughasṛtāsṛkplutanirjharam /
sajīvanarapṛṣṭhasthaśavaspandanabhrāntidam
karīndraśavarāśyagraviśrāntāmbudakhaṇḍakam /
viśīrṇarathasaṃghātaṃ vātacchinnamahāvanam
vahadraktanadīraṃhaḥprohyamānahayadvipam /
śaraśaktyṛṣṭimusalagadāprāsāsisaṃkulam
paryāṇāvanasaṃnāhakavacāvṛtabhūtalam /
ketucāmarapaṭṭaughaguptaṃ śavaśarīrakam
phaṇāsphuṭakatūṇīrakuñjakūjatsamīraṇam /
śavarāśipalālaughatalpasuptapiśācakam
maulihārāṅgadadyotaśakracāpavanāvṛtam /
śvaśṛgālakarākṛṣṭasāndrāntrādīrgharajjukam
raktakṣetrakvaṇatkiṃciccheṣajīvanṛdanturam /
raktakardamanirmagnasajīvanaradarduram
varāṅgakavacaprakhyanirgatākṣiśatoccayam /
vahadbhujorukāṣṭhaughaghoraraktasaricchatam
sākrandavandhuvalitaṃ mṛtārdhamṛtamānavam /
śarāyudharathāśvebhaparyāṇāsaṃvarāntaram
nṛtyatkabandhadordaṇḍamaṇḍalānamitāmbaram /
madamedovasāgandhapīḍārdraghrāṇakoṭaram
uttālvardhamṛtebhāśvavāryamāṇālpajīvitam /
vahadraktanadīvīciprahārahatadundubhi
uhyamānamṛtebhāśvamakarāsṛksaricchatam /
mriyamāṇanarānīkaphūtkṛtāsṛkpraṇālikam
svalpajīvaśarāpūrṇamukhadṛkkāntitasvanam /
piṇḍabhāryāvasāgandhavātāntotpīṭhalohitam
unnāsārdhamṛtebhendrakarākrāntakabandhakam /
niradhiṣṭhitahastyaśvapātitoccakabandhakam
rudatkrandatparibhraṣṭaśavakṣubdhāsṛguddhati /
mṛtabhartṛgale śastratyaktaprāṇakulāṅganam
senotkrāntatatakṣiprabahupānthaparīkṣaṇam /
śavahārakarākṛṣṭasaprāṇānucarākulam
keśaśaivālavakrābjacakrāvartanadīśatam /
tarattuṅgataraṅgāḍhyavahadraktamahānadam
aṅgalagnāyudhoddhāravyagrārdhamṛtamānavam /
videśamṛtasākrandahutāṅgagajavājinam
prāṇāntasmṛtaputreṣṭamātṛdevaparābhidham /
hāhāhīhītikathitamarmacchedanavedanam
mriyamāṇamathaujiṣṭhadviṣṭaprārabdhasaṃcayam /
dantiyuddhāsamarthāgramṛtadeheṣṭadaivatam
mriyamāṇamahāvajñāśūrāśritapalāyanam /
aśaṅkitāsṛgāvartabhīmāspadagamotsukam
marmacchedaśarāghātavyathāviditaduṣkṛti /
kabandhabandhaprārabdhavetālavadanākramam
uhyamānadhvajacchatracārucāmarapaṅkajam /
kiratsaṃdhyāruṇaṃ dikṣu tejaskaṃ raktapaṅkajam
rathacakradharāvartaṃ raktārṇavamivāṣṭamam /
patākāphenapuñjāḍhyaṃ cārucāmarabudbudam
viparyastarathaṃ bhūmipaṅkamagnapuropamam /
utpātavātanirdhūtadrumaṃ vanamivātatam
kalpadagdhajagatprakhyaṃ munipītārṇavopamam /
ativṛṣṭihataṃ deśamiva projjhitamānavam
kalāpakuntavalitaṃ bhuśuṇḍīmaṇḍalākulam /
mattanāgaśatākāraśavatomaramudgaram
śilāśikharasaṃjātatālajālamivātatam /
taradraktanadītīrajātakuntonnatadrumam
nāgāṃsasyūtahetyoghavṛkṣāṃśukusumākulam /
kaṅkakṛṣṭāntrarasanāvṛndajālakitāmbaram
asṛksarittīrajātakuntonnatavanadrumam /
asṛksarovarordhvasthapatākānalinīgaṇam
raktakardamanirmagnanarāhūtasuhṛjjanam /
karīndrakuṇapāpātaniryadbhagnajanekṣitam
hetilūnalatairvṛkṣaiḥ saṃdigdhārdhakabandhakam /
asṛṅgadīvahaddhastikaṭakarpaṭanaugaṇam
raktasrotaḥsphuracchuklavastraḍiṇḍīrapiṇḍakam /
saṃcāraniyatakṣiprabhṛtyavicchinnamānavam
itaścetaśca nipatatkabandharavadānavam /
ūrdhvasthūlākṣacakraughacchinnasainyadravajjanam
raktaniḥsvanabhāṅkāraphetkārārdhamṛtāravam /
śilāmukhalaladraktadhārādhūtarajaḥkhagam
sutālottālavetālatālatāṇḍavasaṃkaṭam /
paryastarathadārvantarardhāntaritasadbhaṭam
antasthasajjīvabhaṭaspandispandanabhītidam /
raktakardamapūrṇāsyakiṃcijjīvakṛpācchavam
kiṃcijjīvanarodgrīvaduḥkhadṛṣṭaśvavāyasam /
ekāmiṣotkakravyādayuddhakolāhalākulam /
ekāmiṣārthayuddhehāmṛtakravyādasaṃkulam
vivṛttāsaṃkhyāśvadviradapuruṣādhīśvararatha-
prakṛttoṣṭragrīvāprasṛtarudhirodgārasusarit /
raṇodyānaṃ mṛtyostadabhavadaśuṣkāyudhalataṃ
saśailaṃ kalpānte jagadiva viparyastamakhilam
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe mokṣopāye utpattiprakaraṇe līlo० āhavavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0