Yoga Vasistha · Chapter 3.25
śrīvasiṣṭha uvāca /
nabhaḥsthalādgirigrāmaṃ gacchantyau kaṃcideva te /
jñapticittasthitaṃ bhūmitalaṃ dadṛśatuḥ striyau
brahmāṇḍanarahṛtpadmaṃ digaṣṭakadalaṃ bṛhat /
girikesarasaṃbādhaṃ svāmodabharasundaram
saritkesarikānālamadhye'vaśyāyabindukam /
śarvaribhramarībhrāntaṃ bhūtaughamaśakākulam
antarguṇagaṇākīrṇaṃ surandhraiḥ suṣirairvṛtam /
uhyamānapayaḥpūrairdivasālokakāntimat
rasārdraṃ khe bhramaddhaṃsaṃ rātrisaṃkocabhājanam /
pātālapaṅkanirmagnanāganāthamṛṇālakam
kadācidāspadāmbhodhikampakampitadigdalam /
adhonālagatānantadaityadānavakaṇṭakam
asurastraiṇavallaryā saṃbhogasukumārayā /
prāpyabhūbhṛnmahābījahṛdayaṃ bhūtabījayā //
jambūdvīpa iti khyātāṃ vipulāṃ tatra karṇikām /
saritkesarikānālā nagaragrāmakesarām
kulaśaileśvarottuṅgabījasaptakasundarīm /
madhyasthoccamahāmerubījākrāntanabhasthalīm
saraḥprāleyakaṇikāṃ vanajaṅgaladhūlikām /
sthaleṣvāmaṇḍalāntasthajanajālālimaṇḍalām
tāṃ yojanaśatākāraiḥ pratirākaṃ prabodhibhiḥ /
sāgarairbhramarairvyāptā dikvatuṣṭayaśālibhiḥ
digdalāṣṭakaviśrāntasasurāmbhodhiṣaṭpadām /
bhrātṛbhirnavabhirbhūpairnavadhā parikalpitām
lakṣayojanavistīrṇāmākīrṇāṃ ca rajolavaiḥ /
nānājanapadavyūhasthirāvaśyāyasīkarām
dvīpāttu dviguṇaṃ mānaṃ lavaṇārṇavalekhayā /
dadhatyā valitāṃ bāhye prakoṣṭhamiva kambunā
tato'pi dviguṇaṃ dehaṃ dadhatyā valayākṛtim /
jagadbhūtalatāvyāptāṃ śākākhyadvīpalekhayā // १ '
tato'pi dviguṇākāraṃ dhārayantyā ca veṣṭitām /
pratyagrakṣīrapūrṇābdhilekhayā svāduśītayā
tato'pi dviguṇākāraṃ dhārayantyopaveṣṭitām /
nānājanālaṃkṛtayā kuśākhyadvīpalekhayā
tato'pi dviguṇākāraṃ dhārayantyā ca veṣṭitām /
dadhyabdhilekhayā nityasaṃtarpitasuraughayā
tataḥ krauñcābhidhadvīpalekhayaivaṃ pramāṇayā /
veṣṭitāṃ khātaracayā navāṃ nṛpapurīmiva
tato'pi ca ghṛtāmbhodhilekhayaivaṃ pramāṇayā /
tato'pi śālmalīdvīpalekhayā malapūrṇayā
tataḥ surāmahāmbhodhilekhayā puṣpaśubhrayā /
śeṣasya dehalatayā harimūrtimivāvṛtām
tato gomedakadvīpalekhayaivapramāṇayā /
ikṣvabdhilekhayāpyevaṃ himavatsānuśuddhayā //
tato'pi puṣkaradvīpalekhayā dviguṇasthayā /
ante svādūdakāmbhodhilekhayaivaṃ pramāṇayā
tato daśaguṇenātha pātālatalagāminā /
nikhātavalayenoccaiḥ śvabhrasaṃbhārarūpiṇā
pātālagāmimārgeṇa valitāṃ bhayadātmanā /
etasmātkhalu sarvasmāttato daśaguṇoccayā
āvyomasu caturdikṣu śvabhrasaṃbhārabhīṣayā /
ardhonmlānatamorūpalagnanīlotpalasrajā
nānāmāṇikyaśikharakahlārakumudābjayā /
lokālokācalottālavipuloddāmamālayā
valitāṃ trijagallakṣmīdhammillavalanāmiva / /
etasmādeva sarvasmāttato daśaguṇātmanā
ajñātabhūtasaṃcāranāmnāraṇyena mālitām /
etasmādeva sarvasmāttato daśaguṇātmanā
nabhaseva caturdikkaṃ vyāptāmatulavāriṇā /
etasmādeva sarvasmāttato daśaguṇātmanā
mervādidrāvaṇotkena jvālājālena mālitām /
etasmādatha sarvasmāttato daśaguṇātmanā
mervādyacalasaṅghātaṃ nayatā tṛṇapāṃsuvat /
vahatādrīndravisphoṭakāriṇā javahāriṇā
niḥśūnyatvādaśabdena marutā parito vṛtam /
etasmādatha sarvasmāttato daśaguṇātmanā
parito valitaṃ vyomnā niḥśūnyenaikarūpiṇā /
atha yojanakoṭīnāṃ śatena ghanarūṇiṇā /
vyāptaṃ brahmāṇḍakuḍyena haimenāpi dviparvaṇā
iti jaladhimahādrilokapālatridaśapurāmbarabhūtalaiḥ parītam /
jagadudaramavekṣya mānuṣī drāgbhuvi nijamandirakoṭaraṃ dadarśa
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlo० bhūlokavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0