Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 421440

(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {29/65} tat yathā pañca bhuktavantaḥ asya iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {30/65} atha etasmin sati anabhidhāne yadi vṛttiparigaṇanam kriyate vartiparigaṇanam api kartavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {31/65} tat katham kartavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {32/65} arthaniyame matvarthagrahaṇam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {33/65} arthaniyame matvarthagrahaṇam kartavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {34/65} matvarthe yaḥ saḥ bahuvrīhiḥ iti vaktavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {35/65} iha mā bhūt : kaṣṭam śritam anena iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {36/65} tathā ca uttarasya vacanārthaḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {37/65} evam ca kṛtvā uttarasya yogasya vacanārthaḥ upapannaḥ bhavati .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {38/65} ke cit tāvat āhuḥ : yat vṛttisūtre iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {39/65} saṅkhyāvyayāsannādūrādhikasaṅkhyāḥ saṅkhyeye iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {40/65} aparaḥ āha : yat vārttike iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {41/65} karmavacanena aprathmāyāḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {42/65} karmavacanena aprathmāyāḥ bahuvrīhiḥ vaktavyaḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {43/65} ūḍhaḥ rathaḥ anena ūḍharathaḥ anaḍvān upahṛtaḥ paśuḥ rudrāya upahṛtapaśuḥ rudraḥ uddhṛtaḥ odanaḥ sthālyāḥ uddhṛtaudanā sthālī .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {44/65} yadi karmavacanena iti ucyate kartṛvacanena katham .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {45/65} prāptam udakam grāmam prāptodakaḥ grāmaḥ āgatāḥ atithayaḥ grāmam āgatātithiḥ grāmaḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {46/65} kartṛvacanena api .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {47/65} kartṛvacanena api iti vaktavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {48/65} aprathamāyāḥ iti kimartham .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {49/65} vṛṣṭe deve gataḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {50/65} aprathamāyāḥ iti ucyamāne iha kasmāt na bhavati .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {51/65} vṛṣṭe deve gatam paśya iti .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {52/65} bahiraṅgā atra aprathamā .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {53/65} subadhikāre astikṣīrādivacanam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {54/65} subadhikāre astikṣīrādīnām upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {55/65} astikṣīrā brāhmaṇī .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {56/65} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {57/65} na vā avyayatvāt .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {58/65} na vā vaktavyam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {59/65} kim kāraṇam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {60/65} avyayatvāt .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {61/65} avyayaḥ ayam astiśabdaḥ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {62/65} na eṣaḥ asteḥ laṭ .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {63/65} katham avyayatvam .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {64/65} upasargavibhaktisvarapratirūpakāḥ ca nipātasañjñāḥ bhavanti iti nipātasñjñā .
(P_2,2.24.3) KA_I,423.16-425.13 Ro_II,710-714 {65/65} nipātaḥ avyayam iti avyayasañjñā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {1/101} atha kiṃsabrahmacārī iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {2/101} bahuvrīhiḥ iti aha .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {3/101} kaḥ asya vigrahaḥ .

(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {4/101} ke sabrahmacāriṇaḥ asya iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {5/101} yadi evam kaṭhaḥ iti prativacanam na upapadyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {6/101} na hi anyat pṛṣṭena anyat ākhyāyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {7/101} evam tarhi evam vigrahaḥ kariṣyate : keṣām sabrahmacārī kiṃsbrahmacārī iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {8/101} prativacanam ca eva na upapadyate svare ca doṣaḥ bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {9/101} kiṃsabrahmacārī iti evam svaraḥ prasajyeta .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {10/101} kiṃsabrahmacārī iti ca iṣyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {11/101} evam tarhi evam vigrahaḥ kariṣyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {12/101} kaḥ sabrahmacārī kiṃsabrahmacārī iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {13/101} bhavet prativacanam upapannam svare tu doṣaḥ bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {14/101} evam tarhi evam vigrahaḥ kariṣyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {15/101} kaḥ sabrahmacārī tava kiṃsabrahmacārī tvam iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {16/101} atha vā punaḥ astu evam vigrahaḥ : ke sabrahmacāriṇaḥ asya iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {17/101} nanu ca uktam kaṭhaḥ iti prativacanam na upapadyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {18/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {19/101} agnaukaravāṇinyāyena bhaviṣyati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {20/101} tat yathā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {21/101} kaḥ cit kam cit āha .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {22/101} agnau karavāṇi iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {23/101} kuru iti kartari anujñāte karma api anujñātam bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {24/101} aparaḥ āha : agnau kariṣyate iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {25/101} kriyatām iti karmaṇi anujñāte kartā api anujñātaḥ bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {26/101} yathā eva khalu api ke sabrahmacāriṇaḥ asya iti kaṭhāḥ iti ukte sambandhāt etat gamyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {27/101} nūnam saḥ api kaṭha iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {28/101} evam kaṭhaḥ iti ukte sambandhāt etat gantavyam syāt .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {29/101} nūnam te api kaṭhāḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {30/101} na khalu api te śakyāḥ samāsena pratinirdeṣṭum .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {31/101} upasarjanam he te bhavanti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {32/101} atha arthatṛtīyāḥ iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {33/101} bahuvrīhiḥ iti āha .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {34/101} kaḥ asya vigrahaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {35/101} ardham tṛtīyam eṣām iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {36/101} kaḥ samāsārthaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {37/101} samāsārthaḥ na upapadyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {38/101} anyapadārthaḥ hi nāma saḥ bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {39/101} yeṣām padānām samāsaḥ tataḥ anyasya padasya arthaḥ anyapadārthaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {40/101} evam tarhi evam vigrahaḥ kariṣyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {41/101} ardham tṛtīyam anayoḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {42/101} evam api kaḥ ṣaṣṭhyarthaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {43/101} ṣaṣṭhyarthaḥ na upapadyate .

(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {44/101} kim hi tayoḥ ardham bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {45/101} astu tari evam vigrahaḥ ardham tṛtīyam eṣām iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {46/101} nanu ca uktam samāsārthaḥ na upapadyate iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {47/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {48/101} avayavena vigrahaḥ samudāyaḥ samāsārthaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {49/101} yadi avayavena vigrahaḥ samudāyaḥ samāsārthaḥ asidvitīyaḥ anusasāra pāṇḍavam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {50/101} saṅkarṣaṇadvitīyasya balam kṛṣṇasya vardhatām iti. dvayoḥ dvivacanam prāpnoti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {51/101} astu tarhi ayam eva vigrahaḥ ardham tṛtīyam anayoḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {52/101} nanu ca uktam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {53/101} ṣaṣṭhyarthaḥ na upapadyate iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {54/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {55/101} idam tāvat ayam praṣṭavyaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {56/101} atha iha devadattasya bhrātā iti kaḥ ṣaṣṭhyarthaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {57/101} tatra etat syāt .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {58/101} ekasmāt prādurbhāvaḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {59/101} etat ca vārtam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {60/101} tat yathā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {61/101} sārthikanam ekapratiśraye uṣitānām prātaḥ utthāya pratiṣṭhamānānām na kaḥ cit parasparam sambandhaḥ bhavati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {62/101} evañjātīyakam bhrātṛtvam nāma .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {63/101} atra cet yuktaḥ ṣaṣṭhyarthaḥ dṛśyate iha api yuktaḥ dṛśyatām .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {64/101} iha tarhi ardhatṛtīyāḥ ānīyantām iti ukte ardhasya ānayanam na prāpnoti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {65/101} astu tarhi ayam eva vigrahaḥ ardham tṛtīyam eṣām iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {66/101} nanu ca uktam anusasāra pāṇḍavam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {67/101} saṅkarṣaṇadvitīyasya balam kṛṣṇasya vardhatām iti. dvayoḥ dvivacanam prāpnoti iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {68/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {69/101} ayam tīyantaḥ śabdaḥ asti eva pūraṇam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {70/101} asti sahāyavācī .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {71/101} tat yaḥ sahāyavācī tasya idam grahaṇam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {72/101} asidvitīyaḥ asisahāyaḥ iti gamyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {73/101} evam api ardhatṛtīyāḥ iti ekasmin ekavacanam iti ekavacanam prāpnoti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {74/101} ekārthāḥ hi samudāyāḥ bhavanti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {75/101} tat yathā śatam yūtham vanam iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {76/101} astu tarhi ayam eva vigrahaḥ ardham tṛtīyam anayoḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {77/101} nanu ca uktam ardhatṛtīyāḥ ānīyantām iti ukte ardhasya ānayanam na prāpnoti iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {78/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {79/101} bhavati bahuvrīhau tadguṇasaṃvijñānam api .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {80/101} tat yathā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {81/101} śuklavāsasam ānaya .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {82/101} lohitoṣṇīṣāḥ ṛtvijaḥ pracaranti iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {83/101} tadguṇaḥ ānīyate tadguṇāḥ ca pracaranti .

(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {84/101} atha vā punaḥ astu ayam eva vigrahaḥ ardham tṛtīyam eṣām iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {85/101} nanu ca uktam ekavacanam prāpnoti iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {86/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {87/101} saṅkhyā nāma iyam parapradhānā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {88/101} saṅkhyeyam anayā viśeṣyam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {89/101} yadi ca atra ekavacanam syāt saṅkhyeyam aviśeṣitam syāt .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {90/101} iha tarhi ardhatṛtīyāḥ droṇāḥ iti ayam droṇaśabdaḥ samudāye pravṛttaḥ avayave na upapadyate .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {91/101} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {92/101} samudāyeṣu api śabdāḥ pravṛttāḥ avayaveṣu api vartante. tad yathā .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {93/101} pūrve pañcālāḥ uttare pañcālāḥ tailam bhuktam ghṛtaṃ bhuktam śuklaḥ nīlaḥ kapilaḥ kṛṣṇaḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {94/101} evam ayam samudāye droṇaśabdaḥ pravṛttaḥ avayaveṣu api vartati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {95/101} kāmam tarhi anena eva hetunā yadā dvau droṇau ardhārḍhakam ca kartavyam ardhatṛtīyāḥ droṇāḥ iti .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {96/101} na kartavyam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {97/101} samudāyeṣu api hi śabdāḥ pravṛttāḥ avayaveṣu api vartante. keṣu avayaveṣu .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {98/101} yaḥ avayavaḥ tam samudāyam na vyabhicarati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {99/101} kam ca samudāyam na vyabhicarati .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {100/101} ardhdroṇaḥ droṇam .
(P_2,2.24.4) KA_I,425.14-427.5 Ro_II,714-719 {101/101} ardhāḍhakam punaḥ vyabhicarati .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {1/65} dvitrāḥ tricaturāḥ iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {2/65} bahuvrīhiḥ iti āha .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {3/65} kaḥ asya vigrahaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {4/65} dvau vā trayaḥ vā iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {5/65} bhavet yadā bahūnām ānayanam tadā bahuvacanam upapannam yadā tu khalu dvau ānīyete tadā na sidhyati .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {6/65} tadā api sidhyati .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {7/65} katham .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {8/65} ke cit tāvat āhuḥ : anirjñāte arthe bahuvacanam prayoktavyam iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {9/65} tat yathā : kati bhavataḥ putrāḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {10/65} kati bhavataḥ bhāryāḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {11/65} aparaḥ āha : dvau vā iti ukte trayaḥ vā iti gamyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {12/65} trayaḥ vā iti ukte dvau vā iti gamyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {13/65} sā eṣā pañcādhiṣṭhānā vāk .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {14/65} atra yuktam bahuvacanam .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {15/65} atha dvidaśāḥ tridaśāḥ iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {16/65} bahuvrīhiḥ iti āha .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {17/65} kaḥ asya vigrahaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {18/65} dviḥ daśa dviśaśāḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {19/65} saṅkhyāsamāse sujantatvāt saṅkhyāprasiddhiḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {20/65} saṅkhyāsamāse sujantatvāt saṅkhyā iti aprasiddhiḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {21/65} na hi sujantā saṅkhyā asti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {22/65} evam tarhi evam vigrahaḥ kariṣyate .

(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {23/65} dvau daśatau dvidaśāḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {24/65} evam api atkārāntatvāt saṅkhyā iti aprasiddhiḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {25/65} na hi atkārāntā saṅkhyā asti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {26/65} astu tarhi ayam eva vigrahaḥ dviḥ daśa dviśaśāḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {27/65} nanu ca uktam saṅkhyāsamāse sujantatvāt saṅkhyā iti aprasiddhiḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {28/65} na vā asujantatvāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {29/65} na vā eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {30/65} kim kāraṇam .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {31/65} asujantatvāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {32/65} sujantā iti ucyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {33/65} na ca atra sujantam paśyāmaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {34/65} kim punaḥ kāraṇam vākye suc dṛśyate samāse tu na dṛśyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {35/65} sujabhāvaḥ ahihitārthatvāt samāse .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {36/65} samāse sucaḥ abhāvaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {37/65} kim kāraṇam .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {38/65} ahihitārthatvāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {39/65} abhihitaḥ sujarthaḥ samāsena iti kṛtvā samāse suc na bhaviṣyati .kim ca bhoḥ sujarthe iti samāsaḥ ucyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {40/65} na khalu sujarthe iti ucyate gamyate tu sujarthaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {41/65} katham .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {42/65} yāvatā saṅkhyeyaḥ yaḥ saṅkhyayā saṅkhyāyate saḥ ca kriyābhyāvṛttyarthaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {43/65} saḥ ca uktaḥ samāsena iti kṛtvā samāse suc na bhaviṣyati .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {44/65} aśiṣyaḥ saṅkhyottarapadaḥ saṅkhyeyavābhidhyāyitvāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {45/65} aśiṣyaḥ saṅkhyottarapadaḥ bahuvrīhiḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {46/65} kim kāraṇam .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {47/65} saṅkhyeyavābhidhyāyitvāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {48/65} saṅkhyeyam vārthaḥ ca abhidīyate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {49/65} tatra anyapadārthe iti eva siddham .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {50/65} bhavet siddham adhikaviṃśāḥ adhikatriṃśāḥ iti yatra etat vicāryate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {51/65} viśatyādayaḥ daśadarthe vā syuḥ parimāṇini vā iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {52/65} idam tu na sidhyati adhikadaśāḥ iti yatra niyogataḥ saṅkhyeye eva vartate .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {53/65} atha upadaśāḥ iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {54/65} bahuvrīhiḥ iti āha .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {55/65} kaḥ asya vigrahaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {56/65} daśānām samīpe upadaśāḥ iti .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {57/65} kasya punaḥ sāmīpyam arthaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {58/65} upasya .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {59/65} yadi evam na anyapadārthaḥ bhavati .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {60/65} tatra prathānirdiṣṭam saṅkhyāgrahaṇam śakyam akartum .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {61/65} matvarthe vā pūrvasya vidhānāt .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {62/65} atha vā matvarthe pūrvaḥ yogaḥ .

(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {63/65} amatvarthaḥ ayam ārambhaḥ .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {64/65} kababhāvārtham vā .
(P_2,2.25) KA_I,427.7-428.16 Ro_II,719-724 {65/65} atha va kap mā bhūt iti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {1/33} diksamāsasahayogayoḥ ca antarālapradhānābhidhānāt .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {2/33} diksamāsasahayogayoḥ ca aśiṣyaḥ bahuvrīhiḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {3/33} kim kāraṇam .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {4/33} antarālapradhānābhidhānāt .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {5/33} diksamāse sahayoge ca antarālam pradhānam ca abhidhīyate .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {6/33} tatra anyapadārthe iti eva siddham .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {7/33} yadi evam dakṣiṇapūrvā dik samānādhikaraṇalakṣaṇaḥ puṃvadbhāvaḥ na prāpnoti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {8/33} adya punaḥ iyam sā eva dakṣiṇā sā eva pūrvā iti kṛtvā samānādhikaraṇalakṣaṇaḥ puṃvadbhāvaḥ siddhaḥ bhavati .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {9/33} na sidhyati .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {10/33} bhāṣitapuṃskasya puṃvadbhāvaḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {11/33} na ca etau bhāṣitapuṃskau .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {12/33} nanu ca bhoḥ dakṣiṇaśabdaḥ pūrvaśabdaḥ ca puṃsi bhāṣyete .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {13/33} samānāyām ākṛtau yat bhāṣitapuṃskam .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {14/33} ākṛtyantare ca etau bhāṣitapuṃskau .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {15/33} dakṣiṇā pūrvā iti dikśabdau .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {16/33} dakṣiṇaḥ pūrvaḥ iti vyavasthāśabdau .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {17/33} yadi punaḥ dikśabdāḥ api vyavasthāśabdāḥ syuḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {18/33} katham yāni digapadiṣṭāni kāryāṇi .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {19/33} yadā diśaḥ vyavasthām vakṣyanti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {20/33} yadi tari yaḥ yaḥ diśi vartate saḥ saḥ dikśabdaḥ ramaṇīyādiṣu atiprasaṅgaḥ bhavati .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {21/33} ramaṇīyā dik śobhanā dik iti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {22/33} atha matam etat diśi dṛṣṭaḥ digdṛṣṭaḥ digdiṣṭaḥ śabdaḥ dikśabdaḥ diśam yaḥ na vyabhicarati iti ramaṇīyādiṣu atiprasaṅgaḥ na bhavati .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {23/33} puṃvadbhāvaḥ tu prāpnoti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {24/33} evam tarhi sarvanāmnaḥ vṛttimātre puṃvadbhāvaḥ vaktavyaḥ dakṣiṇottarapūrvāṇām iti evamartham .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {25/33} evam ca kṛtvā dik diksamāsasahayogayoḥ ca antarālapradhānābhidhānāt iti eva .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {26/33} nanu ca uktam dakṣiṇapūrvā dik samānādhikaraṇalakṣaṇaḥ puṃvadbhāvaḥ na prāpnoti iti .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {27/33} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {28/33} sarvanāmnaḥ vṛttimātre puṃvadbhāvena parihṛtam .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {29/33} matvarthe vā pūrvasya vidhānāt .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {30/33} atha vā matvarthe pūrvaḥ yogaḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {31/33} amatvarthaḥ ayam ārambhaḥ .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {32/33} kababhāvārtham vā .
(P_2,2.26, 28) KA_I,428.19-429.16 Ro_II,725-727 {33/33} atha va kap mā bhūt iti .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {1/20} tṛtīyāsaptamyanteṣu ca kriyābhidhānāt .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {2/20} tṛtīyāsaptamyanteṣu ca kriyābhidhānāt aśiṣyaḥ bahuvrīhiḥ .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {3/20} kim kāraṇam .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {4/20} kriyābhidhānāt .

(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {5/20} kriyā abhidhīyate .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {6/20} tatra anyapadārthe iti eva siddham .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {7/20} na vā ekaśeṣapratiṣedhārtham .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {8/20} na vā aśiṣyaḥ .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {9/20} kim kāraṇam .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {10/20} ekaśeṣapratiṣedhārtham idam vaktavyam .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {11/20} pūrvadīrghārtham ca .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {12/20} pūrvadīrghārtham ca idam vaktavyam .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {13/20} keśākeśi .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {14/20} syāt etat prayojanam yadi niyogataḥ asya anena eva dīrghatvam syāt .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {15/20} atha idānīm anyeṣām api dṛśyate iti dīrghatvam na prayojanam bhavati .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {16/20} matvarthe vā pūrvasya vidhānāt .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {17/20} atha va matvarthe pūrvaḥ yogaḥ .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {18/20} amatvarthaḥ ayam ārambhaḥ .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {19/20} kababhāvārtham vā .
(P_2,2.27) KA_I,429.18-430.6 Ro_II,727-728 {20/20} atha va kap mā bhūt iti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {1/28} cārthe iti ucyate caḥ ca avyayam .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {2/28} tena samāsasya avyayasañjñā prāpnoti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {3/28} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {4/28} pāṭhena avyayasañjñā kriyate .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {5/28} na ca samāsaḥ tatra paṭhyate .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {6/28} pāṭhena api avyayasañjñāyām satyām abhideheyavat liṅgavacanāni bhavanti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {7/28} yaḥ ca iha arthaḥ abhidhīyate na tasya liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ asti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {8/28} na idam vācanikam aliṅgatā asaṅkhyatā va .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {9/28} kim tarhi .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {10/28} svābhāvikam etat .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {11/28} tat yathā : samānam īhamānānām adhīyānānām ca ke cit arthaiḥ yujyante apare na .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {12/28} na ca idānīm kaḥ cit arthavān iti kṛtvā sarvaiḥ arthavadbhiḥ śakyam bhavitum kaḥ cit anarthakaḥ iti kṛtvā sarvaiḥ anarthakaiḥ .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {13/28} tatra kim asmābhiḥ śakyam kartum .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {14/28} yat prāk samāsāt cārthasya liṅgasaṅkhyābhyām yogaḥ na asti samāse ca bhavati svābhāvikam etat .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {15/28} atha vā āśrayataḥ liṅgavacanāni bhaviṣyanti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {16/28} guṇavacanānām hi śabdānām āśrayataḥ liṅgavacanāni bhavanti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {17/28} tat yathā śuklam vastram , śuklā śāṭī śuklaḥ kambalaḥ , śuklau kambalau śuklāḥ kambalāḥ iti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {18/28} yat asau dravyam śritaḥ bhavati guṇaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat guṇasya api bhavati .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {19/28} evam iha api yat asau dravyam śritaḥ bhavati samāsaḥ tasya yat liṅgam vacanam ca tat samāsasya api bhaviṣyati .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {20/28} atha iha kasmāt na bhavati .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {21/28} yājñikaḥ ca ayam vaiyākaraṇaḥ ca .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {22/28} kaṭhaḥ ca ayam bahvṛcaḥ ca .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {23/28} aukthikaḥ ca ayam mīmāṃsakaḥ ca iti .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {24/28} śeṣaḥ iti vartate .

(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {25/28} aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {26/28} yadi śeṣaḥ iti vartate upāsnātam sthūlasiktam tūṣṇīṅgaṅgam mahāhradam droṇam cet aśakaḥ gantum mā tvā tāptām kṛtākṛte iti etat na sidhyati .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {27/28} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.29.1) KA_I,430.8-25 Ro_II,729-730 {28/28} anyat hi kṛtam anyat akṛtam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {1/134} cārthe dvandvavacane asamāse api cārthasampratyayāt aniṣṭaprasaṅgaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {2/134} cārthe dvandvavacane asamāse api cārthasampratyayāt aniṣṭam prāpnoti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {3/134} ahaḥ ahaḥ nayamānaḥ gām aśvam puruṣam paśum vaivasvataḥ na tṛpyati surāyāḥ iva durmadī indraḥ tvaṣṭā varuṇaḥ vāyuḥ ādityaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {4/134} siddham tu yugapadadhikaraṇavacane dvandvavacanāt .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {5/134} siddham etat .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {6/134} katham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {7/134} yugapadadhikaraṇavacane dvandvaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {8/134} tatra puṃvadbhāvapratiṣedhaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {9/134} tatra etasmin lakṣaṇe puṃvadbhāvasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {10/134} paṭvīmṛdvyau .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {11/134} samānādhikaraṇalakṣaṇaḥ puṃvadbhāvaḥ prāpnoti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {12/134} vipratiṣiddheṣu ca anupapattiḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {13/134} vipratiṣiddheṣu yugapadadhikaraṇavacatāyāḥ anupapattiḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {14/134} śītoṣṇe sukhaduḥkhe jananamaraṇe .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {15/134} kim kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {16/134} sukhapratighātena hi duḥkham duḥkapratighātena ca sukham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {17/134} yat tāvat ucyate tatra puṃvadbhāvapratiṣedhaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {18/134} idam tāvat ayam praṣṭavyaḥ : atha iha kasmāt na bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {19/134} darśanīyāyāḥ mātā darśanīyāmātā iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {20/134} atha matam etat prāk samāsāt yatra sāmānādhikaraṇyam tatra puṃvadbhāvaḥ bhavati iti iha api na doṣaḥ bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {21/134} yad api ucyate vipratiṣiddheṣu ca anupapattiḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {22/134} sarve eva hi śabdāḥ vipratiṣiddhāḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {23/134} iha api plakṣanyagrodhau iti plakṣaśabdaḥ prayujyamānaḥ plakṣārtham sampratyāyayati nyagrodhārtham nivartayati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {24/134} nyagrodhaśabdaḥ prayujyamānaḥ nyagrodhārtham sampratyāyayati plakṣārtham nivartayati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {25/134} atra cet yuktā yugapat adhikaraṇvacanatā dṛśyate iha api yuktā dṛśyatām .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {26/134} evam api śabdapaurvāparyaprayogāt arthapaurvāparyābhidhānam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {27/134} śabdapaurvāparyaprayogāt arthapaurvāparyābhidhānam prāpnoti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {28/134} ataḥ kim .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {29/134} yugapatadhikaraṇavacanatāyāḥ anupapattiḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {30/134} plakṣanyagrodhau plakṣanyagrodhāḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {31/134} yatha eva hi śabdānām paurvāparyam tadvat arthānām api bhavitavyam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {32/134} śabdapaurvāparyaprayogāt arthapaurvāparyābhidhānam iti cet dvivacanabahuvacanānupapattiḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {33/134} śabdapaurvāparyaprayogāt arthapaurvāparyābhidhānam iti cet dvivacanabahuvacanānupapattiḥ : plakṣanyagrodhau plakṣanyagrodhāḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {34/134} plakṣaśabdaḥ sārthakaḥ nivṛttaḥ nyagrodhaśabdaḥ upasthitaḥ ekārthaḥ tasya ekārthatvāt ekavacanam eva prāpnoti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {35/134} vigrahe tu yugapadvacanam jñāpakam yugapadvacanasya .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {36/134} vigrahe khalu api yugapadvacanatā dṛśyate : dyavā ha kṣamā .

(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {37/134} dyavā cit asmai pṛthivī namete iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {38/134} kim etat .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {39/134} yugapadadhikaraṇavacanatāyāḥ upodbalakam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {40/134} vigrahe kila nāma yugapadadhikaraṇavacanatā syāt kim punaḥ samāse .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {41/134} samudāyāt siddham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {42/134} samudāyāt siddham etat .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {43/134} kim etat samudāyāt siddham iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {44/134} dvivacanabahuvacanaprasiddhiḥ iti coditam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {45/134} tasya ayam parihāraḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {46/134} samudāyāt siddham iti cet na ekārthatvāt samudāyasya .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {47/134} samudāyāt siddham iti cet tat na .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {48/134} kim kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {49/134} ekārthatvāt samudāyasya .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {50/134} ekārthāḥ hi samudāyāḥ bhavanti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {51/134} tat yathā śatam yūtham vanam iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {52/134} na aikārthyam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {53/134} na ayam ekārthaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {54/134} kim tarhi .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {55/134} dvyarthaḥ bahvarthaḥ ca .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {56/134} plakṣaḥ api dvyarthaḥ nyagrodhaḥ api dvyarthaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {57/134} yadi tarhi plakṣaḥ api dvyarthaḥ nyagrodhaḥ api dvyarthaḥ tayoḥ anekārthatvāt bahuvacanaprasaṅgaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {58/134} tayoḥ anekārthatvāt bahuṣu bahuvacanam iti bahuvacanam prāpnoti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {59/134} tayoḥ anekārthatvāt bahuvacanaprasaṅgaḥ iti cet na bahutvābhāvāt .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {60/134} tayoḥ anekārthatvāt bahuvacanaprasaṅgaḥ iti cet tat na .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {61/134} kim kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {62/134} bahutvābhāvāt .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {63/134} na atra bahutvam asti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {64/134} kim ucyate bahutvābhāvāt iti yāvatā idānīm eva uktam plakṣaḥ api dvyarthaḥ nyagrodhaḥ api dvyarthaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {65/134} yābhyām eva atra ekaḥ dvyarthaḥ tābhyām eva aparaḥ api .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {66/134} yadi evam anyavācakena anyasya vacanānupapattiḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {67/134} anyavācakena śabdena anyasya vacanam na upapadyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {68/134} anyavācakena anyasya vacanānupapattiḥ iti cet plakṣasya nyagrodhatvāt nyagrodhasya plakṣatvāt svaśabdena abhidhānam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {69/134} anyavācakena anyasya vacanānupapattiḥ iti cet ucyate tat na .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {70/134} kim kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {71/134} plakṣasya nyagrodhatvāt nyagrodhasya plakṣatvāt svaśabdena abhidhānam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {72/134} plakṣaḥ api nyagrodhaḥ nyagrodhaḥ api plakṣaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {73/134} katham punaḥ plakṣaḥ api nyagrodhaḥ nyagrodhaḥ api plakṣaḥ syāt yāvatā kāraṇāt dravye śabdaniveśaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {74/134} kāraṇāt dravye śabdaniveśaḥ iti cet tulyakāraṇatvāt siddham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {75/134} kāraṇāt dravye śabdaniveśaḥ iti cet evam ucyate : tat na tulyakāraṇatvāt siddham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {76/134} tulyam hi kāraṇam .

(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {77/134} yadi tāvat prakṣarati iti plakṣaḥ syān nyagrodhe api etat bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {78/134} tathā yadi nyak rohati iti nyagrodhaḥ plakṣe api etat bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {79/134} darśanam vai hetuḥ na ca nyagrodhe plakṣaśabdaḥ dṛśyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {80/134} darśanam hetuḥ iti cet tulyam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {81/134} darśanam hetuḥ iti cet tulyam etat bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {82/134} plakṣe api nyagrodhaśabdaḥ dṛśyatām .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {83/134} tulyam hi kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {84/134} na vai loke eṣaḥ sampratyayaḥ bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {85/134} na hi plakṣaḥ ānīyatām iti ukte nyragrodhaḥ ānīyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {86/134} tadviṣayam ca .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {87/134} tadviṣayam ca etat draṣṭavyam plakṣasya nyagrodhatvam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {88/134} kiṃviṣayam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {89/134} dvandvaviṣayam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {90/134} yuktam punaḥ yat niyataviṣayāḥ nāma śabdāḥ syuḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {91/134} bāḍham yuktam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {92/134} anyatra api tadviṣayadarśanāt .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {93/134} anyatra api hi niyataviṣayāḥ śabdāḥ dṛśyante .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {94/134} tat yathā : samāne rakte varṇe gauḥ lohitaḥ iti bhavati āsvaḥ śoṇaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {95/134} samāne ca kāle varṇe gauḥ kṛṣṇaḥ iti bhavati aśvaḥ hemaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {96/134} samāne ca śukle varṇe gauḥ śvetaḥ iti bhavati aśvaḥ karkaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {97/134} yadi tarhi plakṣaḥ api nyagraodhaḥ nyagrodhaḥ api plakṣaḥ ekena uktatvāt aparasya prayogaḥ anupapannaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {98/134} ekena uktatvāt tasya arthasya aparasya prayogaḥ na upapadyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {99/134} plakṣeṇa nyagrodhasya nyagrodhaprayogaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {100/134} ekena uktatvāt aparasya prayogaḥ anupapannaḥ iti cet anuktatvāt plakṣeṇa nyagrodhasya nyagrodhaprayogaḥ . ekena uktatvāt aparasya prayogaḥ anupapannaḥ iti cet tat na .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {101/134} kim kāraṇam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {102/134} anuktatvāt plakṣeṇa nyagrodhasya nyagrodhaprayogaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {103/134} anuktaḥ plakṣeṇa nyagrodhārthaḥ iti kṛtvā nyagrodhaśabdaḥ prayujyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {104/134} katham anuktaḥ yāvatā idānīm eva uktam plakṣaḥ api nyagrodhaḥ nyagrodhaḥ api plakṣaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {105/134} sahabhūtau etau anyonyasya artham āhatuḥ na pṛthagbhūtau .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {106/134} kim punaḥ kāraṇam sahabhūtau etau anyonyasya artham āhatuḥ na pṛthagbhūtau .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {107/134} abhidhānam punaḥ svābhāvikam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {108/134} svābhāvikam abhidhānam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {109/134} atha vā iha kau cit prāthamakalpikau plakṣanyagrodhau kau cit kriyayā vā guṇena va plakṣaḥ iva ayam plakṣaḥ , nyagrodhaḥ iva ayam nyagrodhaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {110/134} tatra plakṣau iti ukte sandehaḥ syāt : kim imau plakṣau āhosvit plakṣanyagrodhau iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {111/134} tatra asandehārtham nyagrodhaśabdaḥ prayujyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {112/134} iyam yugapadadhikaraṇavacanata nāma duḥkhā ca durupapādā ca .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {113/134} yat ca api asyā nibandhanam uktam dyāvā ha kṣāmā iti tat api chāndasam .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {114/134} tatra supām supaḥ bhavanti iti eva siddham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {115/134} sūtram ca bhidyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {116/134} yathānyāsam eva astu .

(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {117/134} nanu ca uktam cārthe dvandvavacane asamāse api cārthasampratyayāt aniṣṭaprasaṅgaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {118/134} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {119/134} iha ce dvandve iti iyatā siddham .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {120/134} katham punaḥ ce nāma vṛttiḥ syāt .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {121/134} śabdaḥ hi eṣaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {122/134} śabde asambhavāt arthe kāryam vijñāsyate .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {123/134} saḥ ayam evam siddhe sati yat arthagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam evam yathā vijñāyeta cena kṛtaḥ artaḥ cārthaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {124/134} kaḥ punaḥ cena kṛtaḥ arthaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {125/134} samuccayaḥ anvācayaḥ itaretarayogaḥ samāhāraḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {126/134} samuccayaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {127/134} plakṣaḥ ca iti ukte gamyate etat nyagrodhaḥ ca iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {128/134} anvācayaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {129/134} plakṣaḥ ca iti ukte gamyate etat sāpaekṣaḥ ayam prayujyate iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {130/134} itaretarayogaḥ .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {131/134} plakṣaḥ ca nyagrodhaḥ ca iti ukte gamyate etat plakṣaḥ api nyagrodhasahāyaḥ nyagrodhaḥ api plakṣasahāyaḥ iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {132/134} samāhāre api kriyate plakṣanyagrodham iti .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {133/134} tatra ayam api arthaḥ dvandvaikavadbhāvaḥ na paṭhitavyaḥ bhavati .
(P_2,2.29.2) KA_I,431.1-434.14 Ro_II,731-741 {134/134} samāhārasya ekatvāt eva siddham .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {1/19} ekādaśa dvādaśa iti kaḥ ayam samāsaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {2/19} ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {3/19} ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ samāsaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {4/19} ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanaprasaṅgaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {5/19} ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanam prāpnoti .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {6/19} ekaviṃśatiḥ dvāviṃśatiḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {7/19} siddham tu adhikāntā saṅkhya saṅkhyayā samānādhikaraṇādhikāre adhikalopaḥ ca . siddham etat .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {8/19} katham .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {9/19} samānādhikaraṇādhikāre vaktavyam adhikāntā saṅkhya saṅkhyayā saha samasyate adhikaśabdasya ca lopaḥ bhavati iti .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {10/19} ekādhikā viṃśatiḥ ekaviṃśatiḥ dvyadhikā viṃśatiḥ dvāviṃśatiḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {11/19} yadi samānādhikaraṇaḥ svaraḥ na sidhyati .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {12/19} yat hi tat saṅkhyā pūrvapadam prakṛtisvaram bhavati iti dvandve iti tat .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {13/19} kim punaḥ kāraṇam dvandve iti evam tat .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {14/19} iha mā bhūt śatasahasram iti .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {15/19} astu tarhi dvandvaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {16/19} nanu ca uktam ekādīnām daśādibhiḥ dvandvaḥ iti cet viṃśatyādiṣu vacanaprasaṅgaḥ iti. na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {17/19} sarvaḥ dvandvaḥ vibhāṣā ekavat bhavati .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {18/19} yadā tarhi ekavacanam tadā napuṃsakaliṅgam prāpnoti .
(P_2,2.29.3) KA_I,434.15-435.3 Ro_II,742-743 {19/19} liṅgam aśiṣyam lokāśrayatvāt liṅgasya .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {1/15} kimartham idam ucyate .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {2/15} upasarjanasya pūrvavacanam paraprayoganivṛttyartham .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {3/15} upasarjanasya pūrvavacanam kriyate paraprayogaḥ mā bhūt iti .

(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {4/15} na vā aniṣṭadarśanāt .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {5/15} na vā etat prayojanam asti .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {6/15} kim kāraṇam .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {7/15} aniṣṭadarśanāt .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {8/15} na hi kim cit aniṣṭam dṛśyate .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {9/15} na hi kaḥ cit rājapuruṣaḥ iti prayoktavye puruṣarājaḥ iti prayuṅkte .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {10/15} yadi ca aniṣṭam drśyete tataḥ yatnārtham syāt .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {11/15} atha yatra dve ṣaṣṭhyante bhavataḥ kasmāt tatra pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhavati .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {12/15} rājñaḥ puruṣasya rājapuruṣasya iti .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {13/15} ṣaṣṭhyantayoḥ samāse arthābhedāt pradhānasya apūrvanipātaḥ .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {14/15} ṣaṣṭhyantayoḥ samāse arthābhedāt pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhaviṣyati .
(P_2,2.30) KA_I,435.5-16 Ro_II,743-744 {15/15} evam na ca idam akṛtam bhavati upasarjanam pūrvam iti arthaḥ ca abhinnaḥ iti kṛtvā pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhaviṣyati .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {1/25} kim ayam tantram taranirdeśaḥ āhosvit atantram .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {2/25} kim ca ataḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {3/25} yadi tantram dvayoḥ niyamaḥ bahuṣu aniyamaḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {4/25} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {5/25} śaṅkhadundubhivīṅānām iti na sidhyati .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {6/25} dundubhiśabdasya api pūrvnipātaḥ prāpnoti .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {7/25} atha atantram mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ pṛthak nadanti saṃsadi . prāsāde dhanapatirāmakeśavānām iti etat na sidhyati .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {8/25} yathā icchasi tathā astu .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {9/25} astu tāvat tantram .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {10/25} nanu ca uktam dvayoḥ niyamaḥ bahuṣu aniyamaḥ iti .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {11/25} tatra śaṅkhadundubhivīṅānām iti na sidhyati .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {12/25} dundubhiśabdasya api pūrvnipātaḥ prāpnoti iti .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {13/25} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {14/25} yat etat alpāctaram iti tat alpāc iti vakṣyāmi .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {15/25} atha vā punaḥ astu atantram .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {16/25} nanu ca uktam mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ pṛthak nadanti saṃsadi. prāsāde dhanapatirāmakeśavānām iti etat na sidhyati iti .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {17/25} atantre taranirdeśe śaṅkhatūṇavayoḥ mṛdaṅgena samāsaḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {18/25} atantre taranirdeśe śaṅkhatūṇavayoḥ mṛdaṅgena samāsaḥ kariṣyate .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {19/25} śaṅkhaḥ ca tūṇavaḥ ca śaṇkhatūṇavau .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {20/25} mṛdaṅgaḥ ca śaṇkhatūṇavau ca mṛdaṅgaśaṅkhatūṇavāḥ .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {21/25} rāmaḥ ca keśavaḥ ca rāmakeśavau dhanapatiḥ ca rāmakeśavau ca dhanapatirāmakeśavāḥ teṣām dhanapatirāmakeśavānām iti .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {22/25} atha yatra bahūnām pūrvanipātaprasaṅgaḥ kim tatra ekasya niyamaḥ bhavati ahosvit aviśeṣeṇa .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {23/25} anekaprāptau ekasya niyamaḥ aniyamaḥ śeṣeṣu .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {24/25} anekaprāptau ekasya niyamaḥ aniyamaḥ śeṣeṣu .
(P_2,2.34.1) KA_I,435.18-436.14 Ro_II,744-746 {25/25} paṭumṛduśuklāḥ paṭuśuklamṛdavaḥ iti .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {1/24} ṛtunakṣatrāṇām ānupūrvyeṇa samānākṣarāṇām .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {2/24} ṛtunakṣatrāṇām ānupūrvyeṇa samānākṣarāṇām pūrvanipātaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {3/24} śiśiravasantau udagayanasthau kṛttikārohiṇyaḥ .

(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {4/24} abhyarhitam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {5/24} abhyarhitam pūrvam nipatati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {6/24} mātāpitarau śraddhāmedhe .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {7/24} laghvakṣaram .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {8/24} laghvakṣaram pūrvam nipatati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {9/24} kuśakāśam śaraśīryam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {10/24} aparaḥ āha : sarvatra eva abhyarhitam pūrvam nipatati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {11/24} laghvakṣarāt api iti .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {12/24} śraddhātapasī dīkṣātapasī .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {13/24} varṇānām ānupūrvyeṇa .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {14/24} varṇānām ānupūrvyeṇa pūrvanipātaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {15/24} brāhmaṇakṣatriyaviṭśūdrāḥ .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {16/24} bhrātuḥ ca jyāyasaḥ .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {17/24} bhrātuḥ ca jyāyasaḥ pūrvanipātaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {18/24} yudhiṣṭhirārjunau .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {19/24} saṅkhyāyāḥ alpīyasaḥ .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {20/24} saṅkhyāyāḥ alpīyasaḥ pūrvanipātaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {21/24} ekādaśa dvādaśa .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {22/24} dharmādiṣu ubhayam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {23/24} dharmādiṣu ubhayam pūrvam nipatati iti vaktavyam .
(P_2,2.34.2) KA_I,436.15-437.7 Ro_II,746-747 {24/24} dharmārthau arthadharmau kāmārthau arthakāmau guṇavṛddhī vṛddhiguṇau ādyantau antādī
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {1/10} bahuvrīhau sarvanāmasaṅkhyayoḥ upasaṅkhyānam .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {2/10} bahuvrīhau sarvanāmasaṅkhyayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {3/10} viśvadevaḥ viśvayasāḥ dviputraḥ dvibhāryaḥ .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {4/10} atha yatra saṅkhyāsarvanāmnoḥ eva bahurvīhiḥ kasya tatra pūrvanipātena bhavitavyam .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {5/10} paratvāt saṅkhyāyāḥ : dvyanyāya tryanyāya .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {6/10} vā priyasya .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {7/10} vā priyasya pūrvanipātaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {8/10} priyaguḍaḥ guḍapriyaḥ .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {9/10} saptamyāḥ pūrvanipāte gaḍvādibhyaḥ paravacanam . saptamyāḥ pūrvanipāte gaḍvādibhyaḥ parā saptamībhavati iti vaktavyam .
(P_2,2.35) KA_I,437.9-17 Ro_II,748 {10/10} gaḍukaṇṭhaḥ gaḍuśirāḥ .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {1/33} niṣṭhāyāḥ pūrvanipāte jātikālasukhādibhyaḥ paravacanam .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {2/33} niṣṭhāyāḥ pūrvanipāte jātikālasukhādibhyaḥ parā niṣṭhā bhavati iti vaktavyam .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {3/33} śārṅgajagdhī palāṇḍubhakṣitī māsajātā saṃvatsarajātā sukhajātā duḥkhajātā .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {4/33} na vā uttarapadasya antodāttavacanam jñāpakam parabhāvasya .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {5/33} na vā vaktavyam .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {6/33} kim kāraṇam .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {7/33} uttarapadasya antodāttavacanam jñāpakam parabhāvasya .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {8/33} yat ayam jātikālasukhādibhyaḥ parasyāḥ niṣṭhāyāḥ uttarapadasya antodāttatvam śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ parā atra niṣṭhā bhavati iti .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {9/33} pratiṣedhe tu pūrvanipātaprasaṅgaḥ tasmāt rājadantādiṣu pāṭhaḥ .

(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {10/33} pratiṣedhe tu pūrvanipātaḥ prāpnoti .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {11/33} akṛtamitapratipannāḥ iti .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {12/33} tasmāt rājadantādiṣu pāṭhaḥ kartavyaḥ .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {13/33} na kartavyaḥ .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {14/33} atra api pratiṣedhavacanam jñāpakam parā niṣṭhā bhavati iti .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {15/33} praharaṇārthebhyaḥ ca .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {16/33} praharaṇārthebhyaḥ ca pare niṣṭhāsaptamyau bhavataḥ iti vaktavyam .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {17/33} asyudyataḥ musalodyataḥ asipāṇiḥ daṇḍapāṇiḥ .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {18/33} dvandve ghi ajādyantam vipratiṣedhena .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {19/33} dvandve ghi iti asmāt ajādyantam iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {20/33} dvandve ghi iti asya avakāśaḥ paṭuguptau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {21/33} ajādyadantam iti asya avakāśaḥ uṣṭrakharau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {22/33} iha ubhayam prāpnoti indrāgnī .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {23/33} ajādyadantam iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {24/33} ubhābhyām alpāctaram .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {25/33} ubhābhyām alpāctaram iti etat bhavati .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {26/33} dvandve ghi iti asya avakāśaḥ paṭuguptau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {27/33} alpāctaram iti asya avakāśaḥ vāgdṛṣadau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {28/33} iha ubhayam prāpnoti vāgagnī .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {29/33} alpāctaram iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {30/33} ajādyadantam iti asya avakāśaḥ uṣṭrakharau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {31/33} alpāctaram iti asya avakāśaḥ saḥ eva .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {32/33} iha ubhayam prāpnoti vāgindrau .
(P_2,2.36) KA_I,437.19-438.20 Ro_II,748-749 {33/33} alpāctaram iti etat bhavati vipratiṣedhena .
(P_2,2.38) KA_I,438.22-24 Ro_II,750 {1/5} kaḍārādayaḥ iti vaktavyam iha api yathā syāt .
(P_2,2.38) KA_I,438.22-24 Ro_II,750 {2/5} gaḍulaśāṇḍilyaḥ śāṇḍilyagaḍulaḥ khaṇḍavātsyaḥ vatsyakaṇḍaḥ .
(P_2,2.38) KA_I,438.22-24 Ro_II,750 {3/5} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,2.38) KA_I,438.22-24 Ro_II,750 {4/5} na vaktavyam .
(P_2,2.38) KA_I,438.22-24 Ro_II,750 {5/5} bahuvacananirdeśāt kaḍārādayaḥ iti vijñāsyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {1/122} anabhihite iti ucyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {2/122} kim idam anabhihitam nāma .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {3/122} uktam nirdiṣṭam abhihitam iti anarthāntaram .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {4/122} yāvat brūyāt anukte anirdiṣṭe iti tāvat anabhihite iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {5/122} anabhihitavacanam anarthakam anyatra api vihitasya abhāvāt abhihite .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {6/122} anabhihitavacanam anarthakam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {7/122} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {8/122} anyatra api vihitasya abhāvāt abhihite .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {9/122} anyatra api abhihite vihitam na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {10/122} kva anyatra .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {11/122} citraguḥ śabalaguḥ .

(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {12/122} bahuvrīhiṇā uktatvāt matvarthasya matvarthīyaḥ na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {13/122} gargāḥ vatsāḥ vidāḥ urvāḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {14/122} yañañbhyām uktatvāt apatyārthasya nyāyyotpattiḥ na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {15/122} saptaparṇaḥ aṣṭāpadamiti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {16/122} samāsena uktatvāt vīpsāyāḥ dvirvacanam na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {17/122} yat tāvat ucyate citraguḥ śabalguḥ bahuvrīhiṇā uktatvāt matvarthasya matvarthīyaḥ na bhavati iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {18/122} astinā sāmānādhikaraṇye matup vidhīyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {19/122} na ca atra astinā sāmānādhikaraṇyam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {20/122} yat api ucyate gargāḥ vatsāḥ vidāḥ urvāḥ yañañbhyām uktatvāt apatyārthasya nyāyyotpattiḥ na bhavati iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {21/122} samarthānām prathamāt vā iti vartate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {22/122} na ca etat samarthānām prathamam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {23/122} kiṃ tarhi .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {24/122} dvitīyam arthamupasaṃkrāntam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {25/122} yat api ucyate saptaparṇaḥ aṣṭāpadam iti samāsena uktatvāt vīpsāyāḥ dvirvacanam na bhavati iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {26/122} yat atra vīpsāyuktam na adaḥ prayujyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {27/122} kim punaḥ tat .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {28/122} parvaṇi parvaṇi sapta parṇāni asya .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {29/122} paṅktau paṅktau aṣṭau padāni iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {30/122} śnambahujakakṣu tarhi .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {31/122} śnam : bhinatti chinatti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {32/122} śnamā uktatvāt kartṛtvasya kartari śap na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {33/122} bahuc : bahukṛtam , bahubhinnam iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {34/122} bahucā uktatvāt īṣadasmāpteḥ kalpabādayaḥ na bhavanti iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {35/122} akac : uccakaiḥ , nīcakaiḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {36/122} akacā uktatvāt kutsādīnām kādayaḥ na bhavanti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {37/122} nanu ca śnambahujakacaḥ apavādāḥ te apavādatvāt bādhakāḥ bhaviṣyanti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {38/122} śnambahujakakṣu nānādeśatvāt utsargāpratiṣedhaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {39/122} samānadeśaiḥ apavādaiḥ utsargāṇām bādhanam bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {40/122} nānādeśatvāt na prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {41/122} kim punaḥ iha akartavyaḥ anabhihitādhikāraḥ kriyate āhosvit anyatra kartavyaḥ na kriyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {42/122} iha akartavyaḥ kriyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {43/122} eṣaḥ eva hi nyāyyaḥ pakṣaḥ yat abhihite vihitam na syāt .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {44/122} anabhitaḥ tu vibhaktyarthaḥ tasmāt anabhihitavacanam . anabhihitaḥ tu vibhaktyarthaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {45/122} kaḥ punaḥ vibhaktyarthaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {46/122} ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ teṣu anabhihiteṣu karmādayaḥ bhihitāḥ vibhaktīnām utpattau nimittatvāya mā bhūvan iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {47/122} tasmāt anabhihitavacanam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {48/122} tasmāt anabhihitādhikāraḥ kriyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {49/122} avaśyam ca etat evam vijñeyam ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {50/122} abhihite prathamābhāvaḥ . yaḥ hi manyate karmādayaḥ vibhaktyarthāḥ teṣu abhihiteṣu sāmarthyāt me vibhaktīnām utpattiḥ na bhaviṣyati iti prathamā tasya na prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {51/122} kva .

(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {52/122} vṛkṣaḥ plakṣaḥ .kiṃ kāraṇam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {53/122} prātipadikena uktaḥ prātipadikārthaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {54/122} na kva cit prātipadikena anuktaḥ prātipadikārthaḥ ucyate ca prathamā .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {55/122} sā vacanāt bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {56/122} tava eva tu khalu eṣaḥ doṣaḥ yasya te ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ abhihite prathamābhāvaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {57/122} prathamā te na prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {58/122} kva .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {59/122} pacati odanam devadattaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {60/122} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {61/122} tiṅā uktāḥ ekatvādayaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {62/122} anabhihitādhikāram ca tvam karoṣi parigaṇanam ca .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {63/122} na kva cit tiṅā ekatvādīnām anabhidhānam ucyate ca prathamā .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {64/122} sā vacanāt bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {65/122} nanu ca iha anabhidhānam vṛkṣaḥ plakṣaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {66/122} atra api abhidhānam asti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {67/122} katham .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {68/122} vakṣyati etat : astiḥ bhavantīparaḥ prathamapuruṣaḥ aprayujyamānaḥ api asti iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {69/122} vṛkṣaḥ plakṣaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {70/122} asti iti gamyate .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {71/122} tava eva tu khalu eṣaḥ doṣaḥ yasya te karmādayaḥ vibhaktyārthāḥ abhihite prathamābhāvaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {72/122} prathamā te prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {73/122} kva .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {74/122} kaṭam karoti bhīṣmam udāram śobhanam darśanīyam iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {75/122} kaṭaśabdāt utpadyamānayā dvitīyayā abhihitam karma iti kṛtvā bhīṣādibhyaḥ dvitīyā na prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {76/122} kā tarhi prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {77/122} prathamā .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {78/122} tat yathā .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {79/122} kṛtaḥ kaṭaḥ bhīṣmaḥ udāraḥ śobhanaḥ darśanīyaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {80/122} karoteḥ utpadyamānena ktena abhihitam karma iti kṛtvā bhīṣmādibhyaḥ dvitīyā na bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {81/122} kā tarhi .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {82/122} prathamā bhavati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {83/122} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {84/122} na hi mama anabhihitādhikāraḥ asti na api parigaṇanam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {85/122} sāmarthyāt me vibhaktīnām utpattiḥ bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {86/122} asti ca sāmarthyam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {87/122} kim .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {88/122} karmaviśeṣaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {89/122} atha vā kaṭaḥ api karma bhīṣmādayaḥ api .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {90/122} tatra karmaṇi iti eva siddham .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {91/122} atha vā kaṭaḥ eva karma tat sāmānādhikaraṇyāt bhīṣmādibhyaḥ dvitīyā bhaviṣyati .

(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {92/122} asti khalvapi viśeṣaḥ kaṭaṃ karoti bhīṣmamudāram śobhanam darśanīyam iti ca kṛtaḥ kaṭo bhīṣmaḥ udāraḥ śobhanaḥ darśanīyaḥ iti ca .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {93/122} karoteḥ utpadyamānaḥ ktaḥ anavayavena sarvam karma abhidhatte .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {94/122} kaṭaśabdāt punaḥ utpadyamānayā dvitīyayā yat kaṭastham karma tat śakyamabhidhātum na hi karmaviśeṣaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {95/122} tava eva tu khalu eṣaḥ doṣaḥ yasya te ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ abhihite prathamābhāvaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {96/122} prathamā te na prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {97/122} kva .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {98/122} ekaḥ dvau bahavaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {99/122} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {100/122} prātipadikena uktāḥ ekatvādayaḥ iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {101/122} karmādiṣu api vai vibhaktyartheṣu avaśyam ekatvādayaḥ nimittatvena upādeyāḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {102/122} karmaṇaḥ evatve karmaṇaḥ dvitve karmaṇaḥ bahutve iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {103/122} na ca ekatvādīnām ekatvādayaḥ santi .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {104/122} atha santi mama api santi .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {105/122} teṣu anabhihiteṣu prathamā bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {106/122} atha vā ubhayavacanāḥ hyete .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {107/122} dravyam ca āhuḥ guṇam ca .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {108/122} yatsthaḥ asau guṇaḥ tasya anuktāḥ ekatvādayaḥ iti kṛtvā prathamā bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {109/122} atha vā saṅkhyā nāma iyam parapradhānā .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {110/122} saṃkhyeyam anayā viśeṣyam .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {111/122} yadi ca atra prathamā na syāt saṅkhyeyam aviśeṣitam syāt .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {112/122} atha vā vakṣyati tatra vacanagrahaṇasya prayojanam ukteṣu api ekatvādiṣu prathamā yathā syāt iti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {113/122} atha vā samayāt bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {114/122} yadi sāmayakī na niyogataḥ anyāḥ kasmāt na bhavanti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {115/122} karmādīnām abhāvāt .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {116/122} ṣaṣṭhī tarhi prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {117/122} śeṣalakṣaṇā ṣaṣṭhī aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {118/122} evam api vyatikaraḥ prāpnoti .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {119/122} ekasmin api dvivacanabahuvacane prāpnutaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {120/122} dvayoḥ api ekavavacanabahuvacane prāpnutaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {121/122} bahuṣu api ekavacanadvivacane prāpnutaḥ .
(P_2,3.1.1) KA_I,439.2-441.18 Ro_II,751-762 {122/122} arthataḥ vyavasthā bhaviṣyati .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {1/29} parigaṇanaṃ kartavyam .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {2/29} tiṅkṛttaddhitasamāsaiḥ parisaṅkhyānam .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {3/29} tiṅkṛttaddhitasamāsaiḥ parisaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {4/29} tiṅ .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {5/29} kriyate kaṭaḥ .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {6/29} kṛt .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {7/29} kṛtaḥ kaṭaḥ .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {8/29} taddhita .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {9/29} aupagavaḥ kāpaṭavaḥ .

(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {10/29} samāsa .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {11/29} citraguḥ śabalaguḥ .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {12/29} utsarge hi prātipadikasāmānādhikaraṇye vibhaktivacanam . utsarge hi prātipadikasāmānādhikaraṇye vibhaktiḥ vaktavyā .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {13/29} kva .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {14/29} kaṭam karoti bhīṣmam udāram śobhanam darśanīyam iti .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {15/29} kaṭaśabdāt utpadyamānayā dvitīyayā abhihitam karma iti kṛtvā bhīṣmādibhyaḥ dvitīyā na prāpnoti .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {16/29} kā tarhi syāt .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {17/29} ṣaṣṭhī .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {18/29} śeṣalakṣaṇā ṣaṣṭhī .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {19/29} aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {20/29} anyāḥ api na prāpnuvanti .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {21/29} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {22/29} karmādīn āmabhāvāt .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {23/29} samayaśca kṛtaḥ ne kevalā prakṛtiḥ proktavyā na kevalaḥ pratyayaḥ iti .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {24/29} na cānyā utpadyamānā etam abhisambandham utsahante vaktum iti kṛtvā dvitīyā bhaviṣyati .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {25/29} atha vā kaṭaḥ api karma bhīṣmādayaḥ api .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {26/29} tatra karmaṇi iti eva siddham .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {27/29} atha vā kaṭaḥ eva karma .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {28/29} tatsāmānādhikaraṇyāt bhīṣmādibhyaḥ dvitīyā bhaviṣyati .
(P_2,3.1.2) KA_I,441.19-442.5 Ro_II,762-764 {29/29} tasmāt na arthaḥ parigaṇanena .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {1/39} dvayoḥ kriyayoḥ kārake anyatareṇa abhihite vibhaktyabhāvaprasaṅgaḥ . dvayoḥ kriyayoḥ kārake anyatareṇa abhihite vibhaktiḥ na prāpnoti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {2/39} kva .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {3/39} prāsāde āste , śayane āste iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {4/39} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {5/39} sadipratyayena abhihitam adhikaraṇam iti kṛtvā saptamī na prāpnoti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {6/39} na vā anyatareṇa anabhidhānāt .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {7/39} na vā eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {8/39} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {9/39} anyatareṇa anabhidhānāt .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {10/39} anyatareṇa atra anabhidhānam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {11/39} sadipratyayena bhidhānam āsipratyayena anabhidhānam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {12/39} yataḥ anabhidhānam tadāśrayā saptamī bhaviṣyati .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {13/39} kutaḥ na khalu etat sati abhidhāne ca anabhidhāne ca anabhihitāśrayā saptamī bhaviṣyati na punaḥ abhihitāśrayaḥ pratiṣedhaḥ iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {14/39} anabhihite hi vidhānam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {15/39} anabhihite hi saptamī vidhīyate na abhihite pratiṣedhaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {16/39} yadi api tāvat atra etat śakyate vaktum yatra anyā ca anyā ca kriyā yatra tu khalu sā eva kriyā tatra katham .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {17/39} āsane āste .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {18/39} śayane śete iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {19/39} atra api anyatvam asti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {20/39} kutaḥ .

(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {21/39} kālabhedāt sādhanabhedāt ca .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {22/39} ekasya atra āseḥ āsiḥ sādhanam sarvakālaḥ ca pratyayaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {23/39} aparasya bāhyam sādhanam vartamānakālaḥ ca pratyayaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {24/39} kim punaḥ dravyam sādhanam āhosvit guṇaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {25/39} kim ca ataḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {26/39} yadi dravyam sādhanam na etat anyat bhavati abhihitāt .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {27/39} atha hi guṇaḥ sādhanam bhavati etat anyat abhihitāt .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {28/39} anyaḥ hi sadiguṇaḥ anyaḥ ca āsiguṇaḥ .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {29/39} kiṃ punaḥ sādhanam nyāyyam .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {30/39} guṇaḥ iti āha .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {31/39} katham jñāyate .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {32/39} evam hi kaḥ cit kam cit pṛcchati .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {33/39} kva devadattaḥ iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {34/39} saḥ tasmai ācaṣṭe .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {35/39} asau vṛkṣe iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {36/39} katarasmin .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {37/39} yaḥ tiṣṭhati iti .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {38/39} saḥ vṛkṣaḥ adhikaraṇam bhūtvā anyena śabdena abhisambadhyamānaḥ kartā sampadyate .
(P_2,3.1.3) KA_I,442.6-26 Ro_II,764-767 {39/39} dravye punaḥ sādhane sati yat karma karma eva syāt yat karaṇam karaṇam eva yat adhikaraṇam adhikaraṇam eva .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {1/30} anabhihitavacanam anarthakam prathamāvidhānasya anavakāśatvāt .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {2/30} anabhihitavacanam anarthakam .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {3/30} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {4/30} prathamāvidhānasya anavakāśatvāt .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {5/30} anavakāśā prathamā .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {6/30} sā vacanāt bhaviṣyati. sāvakāśā prathamā .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {7/30} kaḥ avakāśaḥ .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {8/30} akārakam .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {9/30} vṛkṣaḥ plakṣaḥ iti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {10/30} avakāśaḥ akārakam iti cet na astiḥ bhavantīparaḥ prathamapuruṣaḥ aprayujyamānaḥ api asti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {11/30} avakāśaḥ akārakam iti cet tat na .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {12/30} kim kāraṇam .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {13/30} astiḥ bhavantīparaḥ prathamapuruṣaḥ aprayujyamānaḥ api asti iti gamyate .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {14/30} vṛkṣaḥ plakṣaḥ .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {15/30} asti iti gamyate. vipratiṣedhāt vā prathamābhāvaḥ . atha vā dvitīyādayaḥ kriyantām prathamā vā iti prathamā bhaviṣyati vipratiṣedhena .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {16/30} dvitīyādīnām avakāśaḥ kaṭam karoti bhīṣmam udāram śobhanamdarśanīyam iti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {17/30} prathamāyāḥ avakāśaḥ akārakam vṛkṣaḥ plakṣaḥ iti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {18/30} iha ubhayam prāpnoti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {19/30} kṛtaḥ kaṭaḥ bhīṣmaḥ udāraḥ śobhanaḥ darśanīyaḥ iti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {20/30} prathamā bhaviṣyati vipratiṣedhena .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {21/30} na sidhyati .

(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {22/30} paratvāt ṣaṣṭhī prāpnoti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {23/30} śeṣalakṣaṇā ṣaṣṭhī aśeṣatvāt na bhaviṣyati .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {24/30} kṛtprayoge tu param vidhānam ṣaṣṭhyāḥ tatpratiṣedhārtham .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {25/30} kṛtprayoge tu paratvā tṣaṣṭhī prāpnoti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {26/30} tatpratiṣedhārtham anabhihitādhikāraḥ kartavyaḥ .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {27/30} kartavyaḥ kaṭaḥ iti .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {28/30} saḥ katham kartavyaḥ .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {29/30} yadi ekatvādayaḥ vibhaktyarthāḥ .
(P_2,3.1.4) KA_I,443.1-18 Ro_II,767-769 {30/30} atha hi karmādayaḥ vibhaktyarthāḥ na arthaḥ anabhihitādhikāreṇa .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {1/25} samayānikaṣāhāyogeṣu upasaṅkhyānam . samayānikaṣāhāyogeṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {2/25} samayā grāmam nikaṣā grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {3/25} hāyoge .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {4/25} hā devadattam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {5/25} hā yajñadattam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {6/25} aparaḥ āha : dvitīyāvidhāne abhitaḥparitaḥsamayānikaṣādhyadhidhigyogeṣu upasaṅkhyānam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {7/25} dvitīyāvidhāne abhitaḥparitaḥsamayānikaṣādhyadhidhigyogeṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {8/25} abhitaḥ grāmam paritaḥ grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {9/25} samayā grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {10/25} nikaṣā grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {11/25} adhi adhi grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {12/25} dhik jālmam dhik vṛṣalam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {13/25} aparaḥ āha .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {14/25} ubhasarvatasoḥ kāryā dhiguparyādiṣu triṣu dvitīyā āmreḍitānteṣu tataḥ anyatra api dṛśyate .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {15/25} ubhaya sarva iti etābhyām tasantābhyām dvitīyā vaktavyā .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {16/25} ubhayataḥ grāmam sarvataḥ grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {17/25} dhigyoge .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {18/25} dhik jālmam dhik vṛṣalam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {19/25} uparyādiṣu triṣu āmreḍitānteṣu dvitīyā vaktavyā .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {20/25} upari upari grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {21/25} adhi adhi grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {22/25} adhaḥ adhaḥ grāmam .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {23/25} tataḥ anyatra api dṛśyate .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {24/25} na devadattam pratibhāti kim cit .
(P_2,3.2) KA_I,443.20-444.11 Ro_II,769-770 {25/25} bubhukṣitam na pratibhāti kim cit .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {1/27} kimartham idam ucyate .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {2/27} tṛtīyā yathā syāt .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {3/27} atha dvitīyā siddhā .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {4/27} siddhā karmaṇi iti eva .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {5/27} tṛtīyā api siddhā .
(P_2,3.3) KA_I,444.13-22 Ro_II,771-772 {6/27} katham .

Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc