Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 1

1.1

om
viṣvaksenasaṃhitā
prathamo 'dhyāyaḥ
viṣvaksenaḥ---
athātaḥ saṃpravakṣyāmi bhūparīkṣāvidhiṃ param /
karṣayecchodhayedbhūmiṃ prāgudakpravaṇāṃ śubhām

1.2

asthikeśādirahitāṃ kapālāṅgaravarjitām /
sarīsṛpādyā vyāghrādyā ye cānye duṣṭajantavaḥ

1.3

yasyāṃ bhūmau pradṛśyante tāṃ bhūmiṃ varjayet sadā /
ārambhe śvaśṛgālaiśca saṃkīrṇā bandhunāśinī

1.4

purīṣabhūmiḥsarveṣāṃ karturduḥkhapradā sadā /
tuṣabhasmāsthikeśaiśca kāṣṭhaloṣṭakapālakaiḥ

1.5

krimikīṭapataṅgaiśca śarkaraiśca samanvitā /
aśubhāśrīkarī bhūmiḥ tasmādyatnāt parīkṣayet

1.6

evaṃ durlakṣaṇaiścānyairyuktāṃ yatnena varjayet /
brāhmaṇasya sitā bhūmiḥ raktā vai kṣatriyasya tu

1.7

pītavarṇā tu vaiśyasya kṛṣṇā śūdrasya kīrtitā /
brāhmaṇī ghṛtagandhā syāt kṣatriyā raktagandhinī

1.8

mūtragandhā tu yā veśyā śūdrā viṣṭhānugandhinī /
madhurā brāhmaṇī proktā kaṣāyā kṣatriyā smṛtā

1.9

ri(ti?)ktā vaiśyā tu kaṭukā śūdrā ceti prakīrtitā /
evaṃ parīkṣya yatnena varṇagandharasādibhiḥ

1.10

khātayedratnimātraṃ tu pāṃsumuddhṛtya pūrayet /
pāṃsurapyadhiko yatra sā bhūmiḥ sarvakāmadā

1.11

uttamā yatra vai pāṃsuḥ samo hyardhaphalapradā /
madhyā pāṃsuryatra nṛna sāriṣṭā phaladādhamā

1.12

tṛ(u?)ptāni sarvabījāni prarohanti hi yatra vai /
trirātrābhyantareṇaiva sā bhūmiścottamā matā

1.13

madhyamā pañcarātreṇa adhamā saptarātrikā /
yasyāṃ tu na prarohanti tāṃ prayatnena varjayet

1.14

sasyānāṃ phalakāle tu gavāṃ tṛptiṃ ca kārayet /
tatastu lokapālāṃstu pūjayet sādhakottamaḥ

1.15

annairapūpairlājaistu madhyarātre śacīpate /
evaṃ baliṃ prakurvīta pṛthagvā samayogataḥ

1.16

tatkṣetraṃ khātayetpaścāt caturaśraṃ samantataḥ /
puruṣadvayaṃ khanitvā tu tadardhaṃ vāpi khātayet

1.17

puruṣārdhapramāṇaṃ vā khaḍgamānapramāṇataḥ /
evaṃ kṣitiṃ khanitvā tu tanmadhye se ca(pūra?)yejjalam

1.18

tanmadhye tu vidhiṃ pūjya brahmabījena mantravit /
gandhapuṣpairalaṃkṛtya ghaṇṭāśabdasamanvitam

1.19

śaṅkhādighoṣasaṃyuktaṃ vīṇāveṇusamanvitam /
evaṃ vidhiṃ samabhyarcya adhivāsanamārabhet

1.20

tasya dakṣiṇapārśve tu paścime cottare 'pi vā /
vasvādīnāṃ tu tanmadhye maṇḍapaṃ kalpya sādhakaḥ

1.21

pūrṇakumbhaṃ nyasenmadhye pakvabimbaphalākṛtim /
droṇadvayena saṃpūrṇaṃ trisūtraiḥsamalaṃkṛtam

1.22

gandhatoyena saṃpūrya gandhapuṣpasamanvitam /
droṇāṣṭaśālīnāstīrya padmamaṣṭadalaṃ likhat

1.23

karṇikāyāṃ nyasetkumbhaṃ vastrayugmena veṣṭitam /
navaratnasamāyuktaṃ sauvarṇāyudhapañcayuk (?)

1.24

vāsudevasya mantreṇa sthāpayeddeśikottamḥ /
sarvāyudhasamāyuktaṃ sarvadevāvṛtaṃ tataḥ

1.25

hiraṇyaṃ sarvabhūtajñaṃ sarvabhūtahṛdi sthitam /
ātmānamantarātmānaṃ paramātmānamavyayam

1.26

nārāyaṇamaṇīyāṃsaṃ sṛṣṭisaṃhāravikramam (kāraṇam?) /
evaṃ hi puruṣaṃ viṣṇuṃ dhyāyet kumbhodamadhyame

1.27

evaṃ dhyātvā samabhyarcya gandhādyaiḥ sumanoramaiḥ /
pratyekaṃ droṇaśālyūrdhve vidyeśān parito nyaset

1.28

pūrvavaddravyasaṃyuktān ghaṭeṣvabhyarcya sādhakaḥ /
svaiḥ svairmantraiśca gandhādyairupacārairmanoharaiḥ

1.29

evaṃ saṃpūjya vidyeśān homasaṃskāra(karma sa?)mārabhet /
kumbhasya pūrvadigdeśe kuṇḍaṃ ca caturaśrakam

1.30

vṛttaṃ vā śilpinā kuryāt sthaṇḍile vā samācaret /
prāsādārambhakāle tu madhyarātre śacīpate

1.31

śaṅkhatūryādisaṃyuktaṃ svastisūktasamanvitam /
sarvavighnopaśamanaṃ pālāśaṃ gṛhya deśikaḥ

1.32

aṣṭottarasahasraṃ vā aṣṭottaraśataṃ tu vā /
nārasiṃhena mantreṇa madhyame juhuyāt sakṛt

1.33

odumbarasamidbhirvā[pyaṭaṣṭāviṃśatisaṃkhyayā /
pratyekaṃ mūlamantreṇa tathaivājyaṃ samācaret

1.34

caruṃ puruṣasūktena ṣoḍaśāhutimuttamām /
juhuyāt kuṇḍamadhye tu sarvasaṃpatsukhāvaham

1.35

evaṃ kṛtvā vidhānena pūrṇāhutimathācaret /
srucā mūlena mantrajño dvādaśākṣarasaṃjñayā

1.36

kuḍubaṃ vā tadardhaṃ vā tasyārdhaṃ vā śacīpate /
kapilājyamathājyaṃ vā saṃgṛhya juhuyāt kriyām(kramāt?)

1.37

paridhiprabhṛtīn dagdhvā dakṣiṇāmādadettataḥ /
dakṣiṇānte śacīnātha śaṅkhādyairghoṣayet kramāt

1.38

nṛttagītādisaṃyuktaṃ supuṇyāhapuraḥsaram /
vedādhyayanasaṃyuktamadhivāsanamācaret

1.39

evaṃ samāpya homāntaṃ pūrvarātre 'dhivāsayet /
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ snātvācāryaḥ samāhitaḥ

1.40

pūrvavat pūjayet kumbhān prokṣayet kṣitimadhyame /
svaiḥ svairmantraistu matimān sīmāyāṃ sarvadikṣu ca

1.41

bhūtakrūrabaliṃ dadyāt aṣṭadikṣu samantataḥ /
digbandhaṃ kārayet paścāt astramantreṇa mantravit

1.42

kumbhodakādaśeṣaṃ tu kṣitimadhye nayet kramāt /
tato 'vaṭaṃ kramāt pūrya mṛdbhiḥ sikatasaṃyutam

1.43

kārayenamudgaraiḥsamyak vaiṣṇavairvedapāragaiḥ /
sūtraśaṅkūn khanitvā tu caitre māse śubhe dine

1.44

sūtreṇa sūtrayet paścācchilpinā kuśalena vai /
prāsādaṃ kārayet paścāt ācāryaḥ śilpibhiḥ saha

1.45

sādhako mantrayogyastu sthapatiḥkarmayogyataḥ (kaḥ?) /
yadidaṃ bhūmiśuddhyarthaṃ prokṣaṇaṃ paramaṃ śubham

1.46

evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ prāsādārthaṃ śacīpate /
anenaiva vidhānena yaḥ kuryāt puṇyakarmabhāk

1.47

sarvapāpavinirmuktaḥ sa yāti paramāṃ gatim /
rāṣṭravṛddhikaraṃ puṇyamāyurārogyavardhanam

1.48

dhanadhānyāni vardhante rājarāṣṭrādi vardhate /
ācāryaṃ pūjayet paścāt vastrairābharaṇairapi

1.49

śilpinaṃ pūjayet tatra vastraiḥ kanakakuṇḍalaiḥ /
daivajñaṃ pūjayet paścāt navavastrāṅgulīyakaiḥ

1.50

sadasyān pūjayet paścāt mukhavāsanapūrvakam /
evaṃkrameṇa saṃpūjya vastrābharaṇasaṃyutam

1.51

tatastu kārayedgehaṃ śilpinā kuśalena tu /
sumuhūrte sulagne tu bālasthānamathārabhet

1.52

bālasthānaṃ purākalpya paścānmūlālayaṃ kramāt /
kārayettu viśeṣeṇa ratnanyāsasamanvitam

1.53

hastamātraṃ khanitvā tu brahmasthāne śacīpate /
sahasraṃ śataniṣkaṃ vā tasyārdhaṃ vārdhameva ca

1.54

vinyaset kṣitimadhye tu taptakāñcanamuttamam /
marakatādīni ratnāni saṃgṛhyāstreṇa sādhakaḥ

1.55

brahmādīśāvasānaṃ tu vinyaset svasvamantrataḥ /
madhyarātre suguptena yajamānena saṃyutaḥ

1.56

śaṅkhādighāṣasaṃyuktaṃ garbhādhānaṃ samācaret /
tāmreṇa phelakāṃ kṛtvāvaṭamācchādya pūrayet

1.57

śilābhiriṣṭakābhirvā tu pracchādyāvaṭaṃ kramāt /
gandhapuṣpādinābhyarcya ghaṇṭāśabdasamanvitam

1.58

brahmabījena tatsarvaṃ sādhayet sādhakottamaḥ /
paścāddevīṃ samabhyarcya śriyārthaṃ paramāṃ śubhām

1.59

vāsudevasya (vaṃ sva?) mantreṇa paścāt saṃpūjayet kramāt /
evaṃ saṃkṣepataḥ proktā bhūparīkṣā hyanuttamā

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc