Viṣṇusmṛti · Chapter 51
asaṃskṛtān paśūn mantrair nādyād vipraḥ kathaṃcana
mantrais tu saṃskṛtān adyāc chāśvataṃ vidhim āsthitaḥ //
yāvanti paśuromāṇi tāvat kṛtveha māraṇam
vṛthā paśughnaḥ prāpnoti pretya ceha ca niṣkṛtim //
yajñārthaṃ paśavaḥ sṛṣṭāḥ svayam eva svayaṃbhuvā
yajño hi bhūtyai sarvasya tasmād yajñe vadho 'vadhaḥ //
na tādṛśaṃ bhavaty eno mṛgahantur dhanārthinaḥ
yādṛśaṃ bhavati pretya vṛthā māṃsāni khādataḥ //
oṣadhyaḥ paśavo vṛkṣās tiryañcaḥ pakṣiṇas tathā
yajñārthaṃ nidhanam prāptāḥ prāpnuvanty ucchritīḥ punaḥ //
madhuparke ca yajñe ca pitṛdaivatakarmaṇi
atraiva paśavo hiṃsyā nānyatreti kathaṃcana //
yajñārtheṣu paśūn hiṃsan vedatattvārthavid dvijaḥ
ātmānaṃ ca paśūṃś caiva gamayaty uttamāṃ gatim //
gṛhe gurāv araṇye vā nivasann ātmavān dvijaḥ
nāvedavihitāṃ hiṃsām āpady api samācaret //
yā vedavihitā hiṃsā niyatāsmiṃś carācare
ahiṃsām eva tāṃ vidyād vedād dharmo hi nirbabhau //
yo 'hiṃsakāni bhūtāni hinasty ātmasukhecchayā
sa jīvaṃś ca mṛtaś caiva na kvacit sukham edhate //
yo bandhanavadhakleśān prāṇināṃ na cikīrṣati
sa sarvasya hitaprepsuḥ sukham atyantam aśnute //
yad dhyāyati yat kurute ratiṃ badhnāti yatra ca
tad evāpnoty ayatnena yo hinasti na kiṃcana //
nākṛtvā prāṇināṃ hiṃsāṃ māṃsam utpadyate kvacit
na ca prāṇivadhaḥ svargyas tasmān māṃsaṃ vivarjayet //
samutpattiṃ ca māṃsasya vadhabandhau ca dehinām
prasamīkṣya nivarteta sarvamāṃsasya bhakṣaṇāt //
na bhakṣayati yo māṃsaṃ vidhiṃ hitvā piśācavat
sa loke priyatāṃ yāti vyādhibhiś ca na pīḍyate //
anumantā viśasitā nihantā krayavikrayī
saṃskartā copahartā ca khādakaś ceti ghātakāḥ //
svamāṃsaṃ paramāṃsena yo vardhayitum icchati
anabhyarcya pitṝn devān na tato 'nyo 'sty apuṇyakṛt //
varṣe varṣe 'śvamedhena yo yajeta śataṃ samāḥ
māṃsāni ca na khāded yas tayoḥ puṇyaphalaṃ samam //
phalamūlāśanair divyair munyannānāṃ ca bhojanaiḥ
na tat phalam avāpnoti yan māṃsaparivarjanāt //
māṃ sa bhakṣayitāmutra yasya māṃsam ihādmy aham
etan māṃsasya māṃsatvaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ //
Original text: Viṣṇusmṛti · Edition: V. Krishnamacharya Viṣṇusmṛti with the commentary of Keśavavaijayantī of Nandapaṇḍita Madras The Adyar Library and Research Centre 2 The Adyar Library Series 93,1-2 · Data entry I. Shima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0