Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 5.13

gate śakre tu gopālāḥ kṛṣṇam akliṣṭakāriṇam
ūcuḥ prītyā dhṛtaṃ dṛṣṭvā tena govardhanācalam //

vayam asmān mahābhāga bhavatā mahato bhayāt
gāvaś ca bhavatā trātā giridhāraṇakarmaṇā //

bālakrīḍeyam atulā gopālatvaṃ jugupsitam
divyaṃ ca karma bhavataḥ kim etat tāta kathyatām //

kāliyo damitas toye pralambo vinipātitaḥ
dhṛto govardhanaś cāyaṃ śaṅkitāni manāṃsi naḥ //

satyaṃ satyaṃ hareḥ pādau śapāmo 'mitavikrama
yathā tvadvīryam ālokya na tvāṃ manyāmahe naram //

prītiḥ sastrīkumārasya vrajasya tava keśava
karma cedam aśakyaṃ yat samastais tridaśair api //

bālatvaṃ cātivīryaṃ ca janma cāsmāsu śobhanam
cintyamānam ameyātmañ śaṅkāṃ kṛṣṇa prayacchati //

devo vā dānavo vā tvaṃ yakṣo gandharva eva vā
kiṃ vāsmākaṃ vicāreṇa bāndhavo 'si namo 'stu te //

prāyeṇa tvaṃ mahābāho harir vā rudra eva vā //

brahmā sendro yamo vāpi varuṇo vā kuberakaḥ //

anyo vā sarvadevānāṃ nātha x ta bhuvo bhavaḥ //

namo 'stu te devadeva yad asmākaṃ hitaṃ tathā //

kṣaṇaṃ bhūtvā tv asau tūṣṇīṃ kiṃcit praṇayakopavān
ity evam uktas tair gopaiḥ kṛṣṇo 'py āha mahāmune //

matsaṃbandhena vo gopā yadi lajjā na jāyate
ślāghyo vāhaṃ tataḥ kiṃ vo vicāreṇa prayojanam //

yadi vo 'sti mayi prītiḥ ślāghyo 'haṃ bhavatāṃ yadi
tadātmabandhusadṛśī buddhir vaḥ kriyatāṃ mayi //

nāhaṃ devo na gandharvo na yakṣo na ca dānavaḥ
ahaṃ vo bāndhavo jāto naitac cintyam ato 'nyathā //

iti śrutvā harer vākyaṃ baddhamaunās tato vanam
yayur gopā mahābhāga tasmin praṇayakopini //

kṛṣṇas tu vimalaṃ vyoma śaraccandrasya candrikām
tathā kumudinīṃ phullām āmoditadigantarām //

vanarājīṃ tathā kūjad bhṛṅgamālāmanoramām
vilokya saha gopībhir manaś cakre ratiṃ prati //

vinā rāmeṇa madhuram atīva vanitāpriyam
jagau kalapadaṃ śaurir nānātantrīkṛtavratam //

ramyaṃ gītadhvaniṃ śrutvā saṃtyajyāvasathāṃs tadā
ājagmus tvaritā gopyo yatrāste madhusūdanaḥ //

śanaiḥ śanair jagau gopī kācit tasya layānugam
dattāvadhānā kācic ca tam eva manasāsmarat //

kācit kṛṣṇeti kṛṣṇeti proktvā lajjām upāyayau
yayau ca kācit premāndhā tatpārśvam avilajjitā //

kācid āvasathasyāntaḥ sthitvā dṛṣṭvā bahir gurum
tanmayatvena govindaṃ dadhyau mīlitalocanā //

taccintāvipulāhlāda kṣīṇapuṇyacayā tathā
tadaprāptimahāduḥkha vilīnāśeṣapātakā //

cintayantī jagatsūtiṃ parabrahmasvarūpiṇam
nirucchvāsatayā muktiṃ gatānyā gopakanyakā //

gopīparivṛto rātriṃ śaraccandramanoramām
mānayām āsa govindo rāsārambharasotsukaḥ //

gopyaś ca vṛndaśaḥ kṛṣṇa ceṣṭāsv āyattamūrtayaḥ
anyadeśaṃ gate kṛṣṇe cerur vṛndāvanāntaram //

kṛṣṇe nibaddhahṛdayā idam ūcuḥ parasparam //

kṛṣṇo 'ham etat lalitaṃ vrajāmy ālokyatāṃ gatiḥ
anyā bravīti kṛṣṇasya mama gītir niśamyatām //

nihatā pūtanā tadvac śakaṭaṃ parivartitam //

sakhyaḥ paśyata kṛṣṇasya mama vikramam adbhutam //

duṣṭa kāliya tiṣṭhātra kṛṣṇo 'ham iti cāparā
bāhum āsphoṭya kṛṣṇasya līlāsarvasvam ādade //

anyā bravīti bho gopā niḥśaṅkaiḥ sthīyatām iha
alaṃ vṛṣṭibhayenātra dhṛto govardhano mayā //

anyā bravīti ca sakhī paśya tvaṃ mām akalmaṣam //

nānāprakārayā kṛṣṇaṃ śobhitaṃ vanamālayā //

dhenuko 'yaṃ mayā kṣipto vicarantu yathecchayā
gopī bravīti caivānyā kṛṣṇalīlānukāriṇī //

evaṃ nānāprakārāsu kṛṣṇaceṣṭāsu tās tadā
gopyo vyagrāḥ samaṃ cerū ramyaṃ vṛndāvanaṃ vanam //

prapannānāṃ tatas tāsāṃ kṛṣṇamārgānusārataḥ //

prāvartata samullāpaḥ kṛṣṇasyānveṣaṇaṃ prati //

vilokyaikā bhuvaṃ prāha gopī gopavarāṅganā
pulakāñcitasarvāṅgī vikāsinayanotpalā //

dhvajavajrāṅkuśābjāṅka rekhāvanty āli paśyata
padāny etāni kṛṣṇasya līlālaṃkṛtagāminaḥ //

kāpi tena samaṃ yātā kṛtapuṇyā madālasā
padāni tasyāś caitāni ghanāny alpatanūni ca //

puṣpāvacayam atroccaiś cakre dāmodaro dhruvam
yenāgrākrāntimātrāṇi padāny atra mahātmanaḥ //

atropaviśya sā tena kāpi puṣpair alaṃkṛtā
anyajanmani sarvātmā viṣṇur abhyarcito yayā //

puṣpabandhanasaṃmāna kṛtamānām apāsya tām
nandagopasuto yāto mārgeṇānena paśyata //

anuyāne 'samarthānyā nitambabharamantharā
yā gantavye drutaṃ yāti nimnapādāgrasaṃsthitiḥ //

hastanyastāgrahasteyaṃ tena yāti tathā sakhī
anāyattapadanyāsā lakṣyate padapaddhatiḥ //

hastasaṃsparśamātreṇa dhūrtenaiṣā vimānitā
nairāśyān mandagāminyā nivṛttaṃ lakṣyate padam //

nūnam uktā tvarāmīti punar eṣyāmi te 'ntikam
tena kṛṣṇena yenaiṣā tvaritā padapaddhatiḥ //

praviṣṭo gahanaṃ kṛṣṇaḥ padam atra na lakṣyate
nivartadhvaṃ śaśāṅkasya naitad dīdhitigocare //

nivṛttās tās tato gopyo nirāśāḥ kṛṣṇadarśane
yamunātīram āgamya jagus taccaritaṃ tadā //

tato dadṛśur āyāntaṃ vikāsimukhapaṅkajam
gopyas trailokyagoptāraṃ kṛṣṇam akliṣṭaceṣṭitam //

kācid ālokya govindam āyāntam atiharṣitā
kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti prāha nānyad udīrayat //

kācin mīlitalolākṣī tadbhāgavatamānasā //

sarvātmānaṃ tam abhajad govindaṃ viṣṇum avyayam //

kācid bhrūbhaṅguraṃ kṛtvā lalāṭaphalakaṃ harim
vilokya netrabhṛṅgābhyāṃ papau tanmukhapaṅkajam //

kācid ālokya govindaṃ nimīlitavilocanā
tasyaiva rūpaṃ dhyāyantī yogārūḍheva cābabhau //

tataḥ kāścitpriyālāpaiḥ kāścid bhrūbhaṅgavīkṣitaiḥ
ninye 'nunayam anyāś ca karasparśena mādhavaḥ //

tābhiḥ prasannacittābhir gopībhiḥ saha sādaram
rarāma rāsagoṣṭhībhir udāracarito hariḥ //

rāsamaṇḍalabandho 'pi kṛṣṇapārśvam anujjhatā
gopījanena naivābhūd ekasthānasthirātmanā //

haste pragṛhya caikaikāṃ gopikāṃ rāsamaṇḍale
cakāra tatkarasparśa nimīlitadṛśaṃ hariḥ //

tataḥ pravavṛte rāsaś caladvalayanisvanaiḥ
anuyātaśaratkāvya geyagītir anukramāt //

kṛṣṇaḥ śaraccandramasaṃ kaumudīṃ kumudākaram
jagau gopījanas tv ekaṃ kṛṣṇanāma punaḥ punaḥ //

parivartaśrameṇaikā caladvalayalāpinī
dadau bāhulatāṃ skandhe gopī madhunighātinaḥ //

kācit pravilasadbāhuṃ parirabhya cucumba tam
gopī gītastutivyāja nipuṇā madhusūdanam //

gopīkapolasaṃśleṣam abhipadya harer bhujau
pulakodgamasasyāya svedāmbughanatāṃ gatau //

rāsageyaṃ jagau kṛṣṇo yāvattārataradhvaniḥ
sādhu kṛṣṇeti kṛṣṇeti tāvat tā dviguṇaṃ jaguḥ //

gate 'nugamanaṃ cakrur valane saṃmukhaṃ yayuḥ
pratilomānulomena bhejur gopāṅganā harim //

sa tathā saha gopībhī rarāma madhusūdanaḥ
yathābdakoṭipratimaḥ kṣaṇas tena vinābhavat //

tā vāryamāṇāḥ patibhiḥ pitṛbhir bhrātṛbhis tathā
kṛṣṇaṃ gopāṅganā rātrau ramayanti ratipriyāḥ //

so 'pi kaiśorakavayo mānayan madhusūdanaḥ
reme tābhir ameyātmā kṣapāsu kṣapitāhitaḥ //

tadbhartṛṣu tathā tāsu sarvabhūteṣu ceśvaraḥ
ātmasvarūparūpo 'sau vyāpya vāyur iva sthitaḥ //

yathā samastabhūteṣu nabho 'gniḥ pṛthivī jalam
vāyuś cātmā tathaivāsau vyāpya sarvam avasthitaḥ //