Vinayasūtra · Chapter 1
/ atha niryāṇavṛttaṃ /
/ sarvasmin* sannipatite saṃghe kṛtedaṃ veṣaṃ nipatya pragṛhītāñjalim utkuṭusthaṃ vṛddhāntaṃ yācivantaṃ trir jñapticaturthena karmaṇā saha pravrajyopasaṃpadāv upanayeyur iti purākalpaḥ /
/ niśritasya kañcid bhikṣuṃ tatropādhyāyatayā pravrajyopasampadau /
/ pṛṣṭvāntarāyikaṃ pariśuddhāya pūrvopādhyāyatvenāvakāśaṃ [1b2] kuryāt* /
/ nānupapannasya pūrvam upāsakatvaśrāmaṇeratvabhikṣutvānām uttaram /
śaraṇagatyabhyupagamavacanopakramam upāsakatvaśrāmaṇeratvābhyupagamavacanaṃ kurvīta /
/ anantaram asya śikṣotkīrtanam abhyupagamarūpeṇa /
/ svayam upāsakatām upanīyārocakāya saṃghasyārpayet* bhikṣave /
/ kañcit pariśuddhya tīti pṛṣṭvā śuddham ā[1b3]rocayet* /
/ sarvasannipātena vā saṃniṣaṇṇe 'nulayanam vā /
/ sacet* pariśuddhyatīti sarve brūyuḥ /
/ upādhyāyaṃ yācet* /
/ keśasmaśrv avatārayetācūḍaṃ /
/ avatāryatāṃ cūḍeti pṛṣṭenānujñāte tāṃ* /
/ snāyāt* /
/ upādhyāyaḥ kāṣāyāṇi vastrāṇi dadyāt* /
/ pādayor nipatya pratigṛhnīt* /
/ upādhyāyaḥ prāvṛṇuyā[1b4]t* //
vyañjanaṃ pratyevekṣetāsaṃcetitaṃ //
pravrajyām upanayet* śaraṇagamanopakramaṃ /
/ yājñānantaram vā /
/ śramaṇeratvopanāyine ryayet* bhikṣave /
/ kañcit pariśuddhyatīti pṛṣṭvā śuddham upanayet* /
/ sa ācāryaḥ /
/ raho nuśāsakakarmakārakaniḥśrayadāyakapāṭhakāś ca /
/ vṛtte rthe bhūtatvaṃ /
/ abhyupagatāv u[1b5]pādhyāyasya yājñāyāṃ tad udbhūti /
/ āvṛttau tṛtīye ṅśe ntyāyāṃ vṛttatvaṃ /
/ tadyathā parotkīrtanakāle śrāmaṇeratvasya /
/ paścime tropādhyāyatvasya /
/ paryanto niḥśreyadānasyaikarātraṃ niḥśrayatvena pratyupasthānaṃ /
/ pāṭhasya trir ekagāthāparivartanaṃ /
/ nāpāṭhanābhiprāyeṇoccāraṇe pāṭhatvaṃ /
/ nānyathaināv upapadayet* //
[1b6] naivam anyaṃ /
/ nānuktvā sahitam arthahetor nāma gṛhnāmīty upādhyāyanāma gṛhnīyāt*
// saṃghād upasaṃ*pat* /
/ upādhyāyatāyām unmukhībhūtaḥ karmakārakam adhīcched raho nuśāsakañ ca bhikṣuṃ /
/ upādhyayaṃ yācet* /
/ sa svayam enaṃ tricīvaram adhiṣṭhāpayet* /
/ pātrañ copadarśya monam a[2a1] / /dhikaṃ pāṇḍapetīti saṃghe /
/ supātram ity anevaṃ brūyuḥ sarve /
/ apakasite ka ity ākhyāpya raha nuśāsakam utsāhya karmakārakaḥ saṃghaṃ yenam anujñā..payet* /
/ śṛṇu tvam iti rahasamanuśaṣyāt* /
/ tiṣṭha mā śabditā gamiṣyasīty enam uktvā samanuśiṣṭa iti saṃghāya pariśuddhiṃ nivedya kim āgacchatv ity āgamanaṃ pṛcchet* /
/ sacet* pariśuddhyatīti sarve brūyuḥ
[2a2] upasaṃpadaṃ karmakārako yācayeta /
/ jñāpayitvā saṃghāntarāyikaṃ pṛccheta /
/ upasaṃpadam upanayeta /
/ chāya vedayetānantaraṃ mitāṃ /
/ saṃkunā caturaṅgulenaitat sādhu /
/ puruṣatvenāsyānuvyavahāraḥ /
/ ahorātrāṅśapūrvāhnādikaṃ /
/ samayañ ca pañcaite /
/ hemantito graismiko vārṣiko mitavārṣik. dīrghavārṣika iti /
/ cāturmāsikau pū[2a3]rvau /
/ māsaḥ paraḥ /
/ tato horātrataḥ /
/ tad ūnam antyo māsatrayaṃ /
/ niḥśrayānārocayet* /
/ [pa]tanīyān dharmān /
/ śramaṇakārakāṃś ca /
/ sa[m*]pannatāṃ samyagtayā ca prepsitasyotgrāhya śīlasāmānyagatatārāgaṇe niyuñjīt* /
/ yātrikasambandhapratibimbane /
/ vinītasamvāsatāyāṃ /
/ prayojanānuṣṭhāne / /
/ [2a4] saṃpa[tsa]mānatām anākhyātasamāttaparijñānasyācakṣīt* /
/ ādare niyuñjīt* /
/ sopāyākhyānañ ca saṃpādane /
// nānavalokya niḥśrayaṃ niḥśritaḥ kāraṇīyaṃ kuryāt* /
/ muktvoccāraprasrāvaṃ /
/ dantakāṣṭhavisarjanaṃ sopavicāre vihāre cetyam abhivandanaṃ /
/ ekānnaṃ pañcāśavyāmaparyantād vihārato gamanaṃ [2a5] pātracīvarakarmaṇo glānopasthāne kokṛtyaprativinodane pāpakadṛṣṭigatapratiniḥsarge tīvram autsugyam āpadyetāhovatāhaṃ kuryāṃ kārayeyam veti /
/ praṇidhātukāme saṃghe ho vata saṃgho syedaṃ praṇidhikarma na kuryād iti /
/ kṛte vasārayed iti /
/ parivāsamūlaparivāsamānāpy amūlamānāpy āvartaṇārthini niḥśraye ho vata saṃghasya parivāsādi catuṣkaṃ dadyād ā[2a6]bṛhet iti /
/ so py etad asmai kuryād utsṛjyāvalokanaṃ /
/ nonadaśavarṣa upasaṃpadopādhyāyatvaniḥśrayatvāniḥśritavāsān kuryāt* /
/ nāsamanvite kenacid anantarebhyaḥ samāyogena /
/ glānopasthānakaukṛtyaprativinodanapāpakadṛṣṭigatapratiniḥsargānabhiratisthānapramīlanānāṃ karaṇakā[ra]ṇe sīmārthaṃ /
/ pā.. .ai[2b1]kṣatvād apañcake saśīlavantā bāhuśrutyaṃ /
/ piṭakābhijñatvaṃ /
/ grāhaṇa eṣāṃ pratibalatvaṃ /
/ adhiśīlacittaprajñāṃ śikṣantā /
/ pratibalatvaṃ vā śikṣaṇāyāṃ /
/ evam adhyācāravinayaprātimokṣaṃ /
/ śraddhāśīlaśrutatyāgaprajñāsampannatvaṃ /
/ śīlasamādhiprajñāvimugti(ta)jñānadarśaṇe /
/ sārabdhavīryatvaprājñatvaṃ ca /
/ smṛtimattvaṃ /
/ pratisaṃlīlanatvaṃ /
/ samāhitatvaṃ //
[2b2] śaikṣat. ṃ /
/ aśaikṣatā /
/ utpattiprajñaptyanuprajñāpatipratikṣepābhyanujñābhijñatvaṃ /
/ āntarāyikānāntarāyikābhijñātvākhyāpitānuśāsakatvaṃ /
/ saha grāhaṇapratibalatvena niḥśrayasy[ā]niḥśrayasya vā /
/ āpatyenāpattigurulaghutābhijñatvapravṛttaprātimokṣavistaratvaṃ /
/ vṛddhābhāve navakaṃ niśrayet* /
/ sāmīcīṃ* kevala hāpayeta /
/ cared a[2b3]niḥśritaḥ pañcavarṣaḥ paścimasamayogena samanvitajanapadacārikaṃ /
/ nānyas traividyo pi /
/ māsi tīrthya iti pravrajyārtham upasaṃkrāntaṃ pṛcched upasampādakāś ca /
/ nānārādhitacittam utsṛjya śākyam āgneyañ ca jaṭilaṃ tīrthyaṃ pravrajayeyur upasaṃpādayeyur vā kṛte tattīrthyānārādhitāditīrthyānta[ra]varjam* /
/ ratnānāṃ varṇasya [2b4] tīrthyānām avarṇasya bhūtasyoktāv akupyatvamārādhitacittatā /
/ tadartham atadvan tam enaṃ kṛtopāsakatāntaṃ caturo māsān parivāsayed* saṃgho datvā parivāsaṃ karmaṇā /
/ saṃghāt tasya bhaktaṃ /
/ upādhyāyāc cīvaraṃ /
/ kartṛtvañ ca karmādānasya /
/ paripūrṇapañcadaśavarṣo sīti pravrajyartham upasaṃkrāntaṃ pṛcchet* /
/ nonam asamarthaṃ kākoḍḍāyane samartham vā [2b5] saptavarṣaṃ pravrajayeyuḥ /
/ naikata ūrdhaṃ śramaṇoddeśam upasthāpayet* /
/ aruciś ced anekadhyaṃ pravrajyāyāṃ pravrajyātiriktam upasam*pādayet* /
/ ūnaś ced anyasmā upaniśrityartham arpayet* /
/ nāsau tam āchidyāt* /
/ upasaṃpādayed aprayacchato balād ādāya kṛdhāsaḥ /
/ vyasiste kasyacit kicid deyam alpaṃ vā prabhūtam vā /
/ jīvat pitṛkam ananujñātam* /
/ [2b6] [t]āb[hy]ām ad[ū]radeśaṃ pravrajyāpekṣa saptāhaṃ dhārayet* /
/ nānārocitaṃ dūradeśam apy enaṃ saṃghe pravrājayet* /
/ yuktaṃ pravrajyāpekṣasya saṃghena bhaktadānaṃ /
/ kṛtānujñāte so mātapitṛbhyām ante muktvā dūradeśakaṃ /
/ māsi glānam ity upasaṃkrāntaṃ pṛcchet* /
/ mā te glānyaṃ kañcid astīti vā /
/ viśeṣata upasaṃpādakāḥ /
/ na glānaṃ pravrājayeyu[3a1] / /r upasampādayeyur vā /
/ kṛta prāk praṇihitāt* /
/ nāsty asya prarohaṇadharmateti ca /
/ nāśanam evaṃ dhasya liṅginaḥ /
/ nirmitaḥ /
/ paṇḍakaḥ /
/ pāñcavidhyam asya jātyā pakṣāsaktaprādurbhāvīrṣayāpatkṛta iti /
/ antyasyātra doṣabhaktau nāśanaṃ / steyasaṃvāsikaḥ / jānato kṛtatāṃ vidher upasaṃpado prarūḍhatām vā dvitīyāyāṃ saṃghe na sā[3a2]rdhaṃ karmaṇaḥ pratyanubhūtatāyāṃ tatvaṃ /
/ tīrthikāvakrānta[ka]ḥ /
/ samāttedaṃ pravrajyasya taddṛṣṭer nikṣipyedaṃ cīvaran tena dhvajena tatrāruṇodgamane tattvaṃ /
/ akṛte dorthāg yathā steyasya /
/ mātṛghātakaḥ /
/ pitṛghātakaḥ /
/ arhatghātakaḥ /
/ saṃghabhedakaḥ /
/ tathāgatasyāntike duṣṭacitta rudhirotpādakaḥ /
/ bhikṣuṇīdūṣakaḥ /
/ caturṇāṃ [3a3] pārajikānām anyat tam āpattim āpannaḥ /
/ bhyupapataḥ syāc cet sāmagrī punaḥ praṇidhānaṃ /
/ adarśanoktau mṛṣā cet prāyaścittikaṃ /
hastachinnāḥ pādachinnā aṅgulīphaṇahastakāḥ /
// kṛdrājabhaṭaḥ /
/ ananujñātaṃ rājñā 'dūradeśakaṃ /
/ [3a5] kṛnarodhvajavadhakaḥ /
/ na rathakāracaṇḍālapukkasatadvidhān* pravrājayet* /
/ nidarśanaṃ hastachinnādayaḥ /
/ na jātikāyaduṣṭaṃ pravrajitam upasthāyet* /
/ yujyate naikasyaikopādhyāyasyaikena vacasopādanam ātrayāt* /
/ abhāvas tulyasamayānāṃ parasparaṃ sāmīcīkaraṇasya /
/ saṃ<<prā>>pte prāthamyaṃ /
/ na dvyaṅgulād ūrdham āraṇyakaḥ keṣān dhārayet* /
/ naitad arvāgtvāt grāmāntikaḥ /
/ na golomakān keśāṃ chedayet* /
/ muktvā vraṇa[3b3]sāmantakaṃ /
/ na cūḍāṃ kā<<ra>>yet* /
/ na saṃbādhe pradeś[e] romakarma /
/ kārayeta vraṇanimittam arūṭṭāv anyathā vijñān* sthavirasthavirān avalokya /
/ nāṅganāḍīm anetan nimittaṃ /
/ nānyatra kāye .. kṣurabhāram vā nakhachedaṃ bhajeta vāsimukhaṃ vā /
/ naiṣāṃ mṛṣṭiṃ bhajet* /
/ bhajeta lekhaṃ malāpakṛṣṭyai na cīvareṇa keśaśmaśrv avatārayet* /
/ dhārayet ke[3b4]śapatigrahaṇaṃ /
/ abhāve saṃkakṣikayā /
/ na saṃstare /
na yatra sāṃghikasaṃmarjanīnipātaḥ /
/ avatārayeta prasādādau jīrṇo glāno vātātapavarṣeṣu ca /
/ taṃ pradeśaṃ parikarmayet* /
/ saṃkīrṇe bālacchauraṇaṃ /
/ evaṃ nakhachedanaṃ /
/ nānadhiṣṭhitā bhikṣuṇyaiṣā puruṣeṇāvītarāgā keśāṃ chedayet /
/ saṃrajyamānām adhiṣṭhātrī samanuśiṣyān* [3b5] smṛtim upasthāpaya kim asmin* pūtikaḍevare sāram astīti /
/ matṛsaṃjñāṃ bhaginyā duhitur veti kalpakaṃ /
/ snānaṃ kṛte tra kurvīta /
/ pañcāṅgikam vā śaucaṃ na nagnaḥ snāyāt* /
/ na bhikṣuṇī puruṣatīrthe na strītīrthe cūrṇena /
/ kalpate mutgādegandhaparibhāvitaṃ cūrṇaṃ /
/ pratigrahaṇam asya /
/ bhaiṣajyaparibhāvitasya ca glānena /
/ na bhikṣuṇī yoṣiti cūrṇaṃ kṣipet* /
/ nā[3b6]grathitādhasty apūrvapaścimanivāsitāntai niḥśrayaṇīm adhirohet* /
/ nānyadaivaṃ syāt* /
/ nāpratichannavaktra[yā] vṛtim bhajeta /
/ dhārayeta snātraśāṭakaṃ /
/ āsaktir dvipuṭe prāṇakānāṃ /
/ patrāṇy abhāve dattvo pūrataḥ pṛṣṭhataś ca pratigupte pradeśe snānaṃ /
/ mocanena saktasya prāṇinopagatiḥ /
/ udakabhrame vihāra etat* /
/ choraṇaṃ [4a1] / /ca dravasya /
/ karaṇaṃ snātraśālikāyāḥ /
/ iṣṭakāstārasyāsyāṃ dānaṃ /
/ śyandanikāyāḥ śocanaṃ /
/ bhrame snātāv anutthānaṃ /
/ neṭṭanotgharṣeṇa kāyaṃ śodhayet* pādābhyām anyaṃ /
/ nidarśanam e[ta]t tīkṣṇaśauṭīrayoḥ /
/ agninā śukteḥ śocanaṃ /
/ na kiñcit kenacid āmuṣṭi celavarter bhikṣuṇy utgharṣet* /
/ nānapa[4a2]gatasaṃbhāvakodakaś cīvarāṇi prāvṛṇvīta /
/ dhārayet kāyapocchanaṃ /
/ abhāve muhurtam u<<t*>>kuṭukena sthitvā snātraśāṭakena pocchanaṃ /
/ pratiseveta jentākaṃ /
/ karaṇḍasya karaṇam uccharkare sādhu /
/ bahiḥsaṃvṛttasyāntarviśālasya samudrākṛter vātā<<ya>>nasya mokṣo madhye /
/ jālavātāyanakavāṭikācakrikāghaṭikāśūcīnām atra viniveśanaṃ /
/ ajā[4a3]pādakadaṇḍopasthāpanañ ca /
/ dvāre kavāṭārgaḍakaṭakāyām apaṭṭasamāyoja(n)naṃ /
/ taptajalasthāpanārtham abhyantarapārśve kapotamā<<lā>>karaṇaṃ /
/ agnikaraṇasthāne bhūmāv iṣṭakās[t]āradānaṃ /
/ anirvāṇāya saṃvarta[na]ṃ /
/ tadartham āyasasphijadhāraṇaṃ /
/ jvalaty agnāv aklamāya praveśapariharaṇaṃ /
/ tamikānutpattaye saktūnāṃ kaṭukataila[4a4]mrakṣitānāgnau prakṣepaḥ /
/ daurgandhyavinivṛttaye dhūpadānaṃ /
/ cikkasapiṇḍikayā kṣipragharaṇe pravidhānaṃ /
/ āmalagapiṇḍikapācakakṣapiṇḍakotrāsanaṃ /
/ tṛṇo bhūmer āstaraṇamātrair autpattikenārdratvena temanena vā /
/ kaṇḍūyanārtham āya<<sa>>darvikākaraṇaṃ /
/ chidreṇopanivartya sūtrakenāsyāsthāpanam upadhivārikeṇa gupte /
/ nirmā[4a5]ditatāsaṃpatyartham asyām agnikalpakaraṇaṃ /
/ asnānaṃ tatra /
/ śālāyās tadarthaṃ karaṇaṃ /
/ anāśāya snapayac cīvarāṇām iṣṭakāvabaddhagartakaraṇaṃ /
/ udakabhramasyāsya mokṣaḥ /
/ śiṣṭānām atyuṣṇatāyāṃ jalasyārocanaṃ /
/ śītenāsya bhedaḥ /
/ sekādayo pi /
/ pāṣīgomayadantakāṣṭaparipūrṇakarparopasthāpanaṃ /
/ kṣamatā cet purobha[4a6]ktikākaraṇaṃ /
/ madhyapātena pratyupatiṣṭhamānam ajñātam atraitgato nirjñānārthaṃ pṛcchet* /
/ dvārapālasyaitad arthaṃ sthāpanaṃ /
/ apraveśārthaṃ - ca bhikṣoḥ /
/ nāśraddhasyātra praveśaṃ dadyāt* /
/ sārdham vihāryantevāsikair atra parikarmakaraṇaṃ /
/ navakair ity aparaṃ /
/ dīpanakaṭāhakatailadantakāṣṭhagomayasya mṛccūrṇapānīyādyupasthāpanakāṣṭhapratyavekṣaṇodvartanasnehanasnā[4b1]payanasaṃmārjanasaṃkarachoraṇād eva /
/ teṣāṃ paraspareṇa /
/ pīṭhaśuktayoś caukṣatāṃ kṛtva nikṣepo yathāsthāne /
/ sarvatraiṣa bhāṇḍe vidhiḥ sarvam upakaraṃ suguptakelā[y]itaṃ kuryāt* /
/ alpaśabdo tra praviśet* /
/ prāsādikaḥ /
/ susaṃvṛter yaḥ /
/ saṃprajānan* /
/ nāgrata sthitvā vitapeta /
/ saṃgaṇikāvarjanaṃ /
/ āryan tūṣṇimbhāvāvalambanaṃ /
/ tridaṇḍaka[4b2]dānam ante /
/ naikacīvaraḥ parikarma kuryāt* /
/ naitat kāyasyāśraddhena kārayeta /
/ anitvarātra pūrvatra ca śraddhābhisaṃhitā /
/ na siṃ*hasama<<ḥ>> sṛgālasamam utiṣṭheta /
/ paramo duḥśīlāpy ācāryopādhyāyān upatiṣṭheta /
/ mātṛāpitṛglānāṃś cāgārikam api /
/ snānaṃ saṃbhārakasnātreṇa /
/ vātahahamūlagaṇḍapatrapuṣpaphalakvāthasnānaṃ tadākhyaṃ /
/ [4b3] abhyaṅkyārūkṣatārthaṃ /
/ upasnānakenāpagatyai tasya /
/ pūrvārtham antye udakumbhe dvitrasnehabindudānaṃ /
/ snāyād apodroṇikāyāṃ /
/ dhārayed enāṃ glānaḥ /
/ dadyād upary asyāḥ pidhānakaṃ /
/ grīvāyāṃ cātra gaṇḍopadhānikāṃ /
/ na yatra kvacana pādau prākṣālayet* /
/ sthanam asya pranāḍīmukhaṃ /
/ kārayaran pādadhāvanikāṃ /
/ upari vihārasya pūrva[4b4]dakṣiṇe koṇe /
/ kūrmākṛtiṃ* kharāṃ /
/ upasthāpayet kaṭhillaṃ mṛnmayaṃ hastipadabudhnakārṇikāvantaṃ /
/ madhye saṃniveṣṭayā kadambapuṣpākārayā kharayā ca /
/ prakṣālya sthāpanam avāgmukhasya /
/ talakopari sāṃghikasya /
/ pautgalikasya layane kavāṭasandhau /
/ pātranirmādanādi yatra pradeśe vihāre kuryāt tasyā mārjanam udakena pralepanam vā /
/ [4b5] kuntaphalākākāreṇa mṛdaṅgasya vā /
/ gomayena mṛdā vā /
/ na vidyate ratnārthatāyāṃ pralipter ākārasya niyamaḥ /
/ nāpātrakaṃ pravrājayeyur upasampādayeyur vā /
/ nonenādhikena pāṇḍunā vā /
/ trīṇi pātrāṇi jeṣṭham madhyaṃ kanīyaḥ /
/ śeṣeṇordhabhāgāntānantarād aṅguṣṭhodarāt pakvatanḍulaprasthasyordhaṃ vā tad dvayāṃ māgadhakasyodvāhi sasūpasavyañjanasyaitan nyāyyaṃ /
/ [4b6] na bhikṣuṇy ūrdha bhikṣukanīyaso dhārayeta /
/ trapumaṇḍalakasyānayātrā niṣāde dānaṃ /
/ bodhivaṭapatrasya pāṇitalakasya vā /
/ parimāṇataś ca /
/ bhavati satatvaṃ yācitena /
/ tadvat pañcakaṃ /
/ na varṣāsv apātraka<<ḥ>> syāt* /
/ na janapadacārikāṃ caret* /
/ caret sabhayatāyāṃ kupātrakeṇa /
/ pravrājayed abhāve /
/ notthitaḥ pātraṃ karṣet prakṣipec choṣayed vā /
/ mātrayā paribhuñjīt* /
/ [5a1] / / nānyenātra nisarga prakṣipet* /
/ nānena saṃkāraṃ chorayet* /
/ na cocaṃ na hastamukh[o]dakaṃ dadyāt* /
/ na pramadanadharmaṇā śrāmaṇ[e]reṇa nirmādayet* /
/ na savālukena gośakṛtā /
/ nātyārdraṃ pratiśāmayet* /
/ nātiśuṣka(ṃ)m adhyupekṣeta /
/ na śilāyāṃ sthā<<pa>>yeta /
/ nāśucau pradeśe /
/ na yatra kvacana /
/ nāsmin nikṣipet* /
/ mālakasyaitad artha karaṇaṃ /
/ u[5a2]ttiṣṭhator vihāraparigaṇayor na khananena bhitteḥ /
/ cakorakasyāraṇyakaiḥ /
/ latāmayasya rajva vā /
/ lipta<<sya>> gomayamṛdā /
/ sataccidvidha[p]idhānasya /
/ lambanam asya kāntārikayā vṛkṣe sādhu /
/ na bhūmau sthāpanaṃ /
/ nainam atyatra nayet* /
/ prakṣiptaṃ sthavikāyāṃ nayet* /
/ na hastena /
/ kakṣayāsya nayanamālayanakaṃ datvā /
/ pṛthak sthavikāsu - pātra-bhaiṣajya-[5a3]kolāhalāni sthāpayeta /
/ dhārayed enāḥ /
/ na tulyāvalambānām āsv ālayanakānāṃ niveśam upayuṃjīta /
/ avistīrṇānāñ ca duḥkhānicchuḥ /
/ saṃkocāsaṃpattaye na matadānaṃ madhye /
/ sthānāyāsyāntarāntare kākapādake dānaṃ /
/ cakṣur iva pātraṃ pālayet* /
/ tvacam iva sāṃghāṭīṃ* /
/ śiṣṭaṃ ca cīvaraṃ /
/ na pratisaṃskaraṇam upekṣeta /
/ anutiṣṭhet pātrabandhanaṃ prati[5a4]guptipradeśe /
/ upasthāpayet saṃghaḥ karmārabhāṇḍikāṃ /
/ chidrasyaitad asādhu guḍajatusitthatrapuśīsaiḥ /
/ sādhu paṭṭikākīlikāthiggalikāmagaradantikābhiḥ /
/ cūrṇikayā lohasya pāṣāṇasya vā /
/ tailena ghṛṣṭirāsitthasādṛśyāl lohena kuruvindena vā /
/ uṣṇe dānaṃ /
/ avaguṇṭhya bhūrjena mṛdānulipya pākasya madhyasya /
/ ghṛṣṭis tailena guḍamṛdamṛnma[5a5]yasya bhujyamā<<na>>tve pākyatvaṃ māsaṣaṭkānte /
/ mārtan* cet pakṣasya /
/ varṣāś cetad virūkṣaṇe mrakṣitatvena kāryāntarāle sya saṃyojyatvaṃ /
/ pacanam asya /
/ naitad ātmanā kartuṃ yuktaṃ /
/ kaṭāhakasya tadartham upasthāpanaṃ /
/ tatvotpatteḥ /
/ kar[p]arakasya vā /
/ bhasmanaḥ pūrayitvā sādhu bhedanaṃ ghaṭabhedanakena /
/ dhāraṇam asya /
/ tenāva[cchā]danam apalāpidhūmaṃ /
/ dattatuṣamṛtti[5a6]kābahiḥ lepena /
/ piṇyākena gomayena vā liptābhyantareṇa upagataśoṣeṇa /
/ kṛtaparikarmāyāṃ bhūmāv āstṛtatuṣāyām avakīrṇaruciradhūmakarakapiṇyākādidravyāyāṃ tasyādhobilaṃ /
/ gomayai.. palālena vāvaguṇṭhyādīpanaṃ /
/ suśītalasyāpanayanaṃ /
/ āniṣpannaraṅgasaṃpatter āvṛttiḥ /
/ nirmādya nirmādyāropanaṃ /
/ sāmantakasya prāṇa[5b1]kānām anukampayā sammārjanaṃ sekaś ca /
/ prarohasya parivyañjanam ajñāto varṣāgrasyopasaṃpadyaṅgīkaraṇaṃ vyājenāsya pratyavekṣaṇaṃ /
/ uccanāgadantakacīvaravaṅśasthabhāvāvatāraṇādinā /
/ nopasaṃpatprekṣaṃ vṛkṣam adhirohayeta /
/ na bahiḥsīmāṃ preṣayeta /
/ darśanopavicāra enam avakāśane sthāpayeyuḥ gaṇābhimukhaṃ vragṛhītāñjaliṃ* /
/ na gṛhiṇe niḥśrayā[5b2]nārocayet* /
/ nopasaṃpannamātrāya nārocayet* /
/ vastukarmopasthāpakaparihāreṇainaṃ parīccheyuḥ /
/ daharam apy abhāve vṛddhataram āpṛcchet* /
/ bhāve py upaniḥśrayatvena /
/ nānavalokya tajjātīyaṃ parikarmayet tena vātmānaṃ /
/ nirdoṣam abhāve pravṛttaparyeṣanasya niḥśrayārhasyāniḥśritasya vāse /
/ āpañcarātraniṣṭhānāt* /
/ arhatvañ ca lābhe /
/ [5b3] viśramyākantuko dvitīye tritīye vāhni niḥśrayaṃ gṛhṇīt* /
/ naikāhasyārthe /
/ anyam asānnidhye niḥśritasyāpṛcchet* /
/ nirdoṣam anāpṛṣṭau gatasya karmādāne 'paratadāgatau /
/ na yasya tasyāntikāt* /
/ nirjñāya vṛttajñānaparivārānugrāhakatvaṃ prasnādināsya grahaṇaṃ saṃvaravat* /
/ prapīḍyobhābhyāṃ pāṇibhyām ubhau pādatalau /
/ parīkṣadānaṃ /
/ [5b4] putrapitṛsaṃjñayoḥ niveśanaṃ /
/ tatt[ai]vopādhyāy[e] niḥśritatvaṃ tasmād agrahaṇam asya tatra /
/ nirapekṣatāsaṃpattir ubhayor āntaniḥśrayadhvaṃse kāraṇaṃ /
/ sannipattāv anaupādhyāyenābhimatena pravṛttiḥ /
/ tenaiva tena /
/ nirantaraṃ dṛṣṭvopādhyāyam āsanaṃ muñcet* /
/ trir divasena niḥśritam upasaṃkrāmet tadvihārasthaḥ /
/ araṇyavāsī krośe cet pratyahaṃ /
/ pañcaṣair ahobhiḥ krośapañcake /
/ [5b5] poṣadhe rdvatṛtīye (r)yojan[e]ṣu /
/ na niḥśritam avasādanārha nāvasādayet* /
/ pañcāvasādanāḥ /
/ anālāpo navavāda upasthānadharmāmiṣair asaṃbhogaḥ prārabdhakuśalapakṣasamucchedo niḥśrayapratipraśrambhaṇañ ca /
/ aśraddhasyetad arhatvaṃ /
/ kusītasya durvacaso nādṛtasya pāpamitrasya ca /
/ avasāditasaṃgrahe nyasya sthūlātyayaḥ /
/ anādṛtau bhikṣoḥ praguṇīkaraṇā[5b6]ya prayogo bhijñasya /
/ tyaktanimittasya kṣamaṇaṃ kṣamayataḥ /
/ nānarham avasādayet* /
/ nārhasya na kṣamet* /
/ nānarhasya kṣamet* /
/ sarvathā niṣkāśanam akaraṇīyatāyāṃ layanāt* /
/ pariśrāvaṇakuṇḍike datvā sāntarottarañ ca śrāmaṇerasya /
/ upasaṃpatprekṣaś cet paṃca pariskārān* /
/ upasampannasya ca /
/ na siṅhaniṣṇuro bhavet* /
/ na vighātasaṃvartinaṃ [6a1] / / kriyākāraṃ kurvīran* /
/ paliśuddhatāparyuṣitatvam āsyasya /
/ visarjayet* dantakāṣṭhaṃ /
/ pratichannaṃ /
/ uccāraprasrāvakriyā ca /
/ nopabhogyasyānte vṛkṣasya kuḍyasya vā /
/ pramaṇam asya dvādaśakād aṅgulīnāṃ prabhṛtyāṣṭakāta) /
/ ācatuṣkottarād abhāve bahuślaṣmaṇaḥ /
/ nāyuktatvaṃ vijanasya layane kaṭhillakasyopare /
/ nāsaṃpattir atra [6a2] gupteḥ pranāḍīmukhe /
/ hastasāmantakasyātraivaṃjātīyake saṃbhāvyarthaṃ* /
/ jihvām asyānunirlikhet* [/]
/ upasthāpayej jihvanirlekhanikāṃ /
/ śūcīdravyā /
/ kalpate trārthe dantakāṣṭha[v]idalaḥ /
/ parasparam asyātīkṣṇatāyai ghṛṣṭiḥ /
/ na tīkṣṇena dantaṃ jihvāṃ karṇañ cotghṛṣet* /
/ nāśanaiḥ /
/ avādhayaṃs tanmāsaṃ /
/ nāprakṣālya digdhaṃ mukhamalena pradeśam a[6a3]vaguṇṭhya vā pāṃśunā dantajihvayoḥ yavanaṃ chorayet* /
/ nāviśabdya /
/ nidarśanam etat* /
/ uccārapraśrāvakheṭasiṃ*ghāṇakavāntam viriktam a[p]y anyac ca /
/ nirmādanasyāto pi saṃpattir ūṣāḍukagomayād api /
/ cetyam anantaraṃ kāyakaraṇīyānuṣṭhānād vandeta /
/ atha niḥśritapratipat* /
/ ato nantaraṃ kālyam upasaṃkramya vandanaṃ /
/ vārtāpracchanaṃ /
/ ū[6a4]ṣāḍukodakadantakāṣṭhopanāmanaṃ /
/ mahānasam avalokyam ārocanaṃ /
/ priyasyopanāmyatvena manasikaraṇaṃ /
/ pātranirmādanaṃ /
/ piṇḍapātikaś ced rāvakasya ca /
/ saprayojanaṃ pariśrā<<va>>ṇasyāpi /
/ so pi cet prasnaḥ /
/ sāhyaṃ ced abhirucitaṃ tenaiva saha praveśaḥ /
/ viṣamādau purato gatiḥ /
/ praṇītasya tasmai pariṇamanaṃ /
/ asaha ced āgatyopadarśanaṃ /
/ [6a5] varatarasyopanāmanaṃ /
/ mātrājño sau sarvatra syāt* /
/ udakasthālakapūraṇaṃ /
/ kālār[o]canaṃ /
/ bhukte pātrādinirmādanaṃ /
/ sthāpanam asya /
/ cetyādivandanāyām ūṣāḍukodakāhyupanayaḥ /
/ pādaprakṣālanagatānuṣṭhānaṃ /
/ śayanāsanaprajñapanaṃ /
/ prati nivāsanārpaṇaṃ /
/ nivāsanagrahaṇaṃ /
/ pādaudakādhiṣṭhānakaṭhillopanāmanaṃ [6a6] upānapauccanaṃ /
/ asammatam utthānakārakatvena grihītasammārjanīkaṃ dṛṣṭvālpotsukaṃ kuryāt* /
/ grihītasūcikaṃ cāsammataṃ cīvarasevakatvena /
/ kalpikīkaraṇālpaharitatāpādanapuṣpaphaloccayadantakāṣṭhopasaṃ*-hārādy api śrāmaṇoddeśe /
/ arga..kākoṭanenābhyantarasthaṃ bodhayet* /
/ śanair etat* /
/ nātivelaṃ /
/ nātyenaṃ* vidyet* /
/ śanaiḥ saṃ[6b1]prajānan* praviś[e]n niṣkrāmec cāsaṃgharṣayaṃ dvāraśākhe /
/ sa kuryād enaṃ /
/ āliyet* /
/ na tadviruddhiṃ* /
/ apatrapetātaḥ /
/ dakṣo sya kṛtye syāt* /
/ satkṛtyakāri prāsādikaprasthānaḥ /
/ hrīmān sagauravaḥ /
/ sapratīśaḥ /
/ nīcacittaḥ /
/ saṃprajān na hāpayan svakāryāṃ /
/ kiṃ*kuśalagaveṣī /
/ vikrimayām āpadyamānaṃ nivārayet* /
/ avṛddhau kuśale nānyatra tat(kara)kare samarpa[6b2]ṇāṃ yācet* /
/ nirjñāya niḥśrayārte rpayet* /
/ pāpamitrāḍhāraṇaṃ /
/ kuśale niyogaḥ /
/ tadupasaṃhāraḥ vyutthāpanāyām āpatter ānulomikājīvitapariskārasaṃpattau codyogaḥ /
/ sārdhanvihāryantevāsikopādhyāyācāryasamānopādhyāyasamānācāryālaptakasam* laptakasaṃstutakasaṃpr[e]makaṃ glānam upatiṣṭhet* /
/ pūrvakriyābhāvād uttaraḥ /
/ pāṭhācāryasyāpy atra gṛhītatā /
/ [6b3] sā hy aśaktau niḥśritaṃ yena pravṛttiḥ /
/ pravrajitavad atra prārabdhatalliṅgaḥ /
/ na glāna sabrahmacāriṇam adhyupekṣeran* /
/ upasthāyakam asyābhāve dadīran nāntāt* /
/ kalpate bhaiṣajyasya saṃghataḥ /
/ kevalasya glānasya paribhogaḥ /
/ asatva [e]tad upasthāyakaḥ samādāpayet* /
/ asaṃpatto sāṃghikaṃ dadīran* /
/ abhāve bauddhikam āśarīragatāt* /
/ yānakachatrāro[6b4]paṇādikārān enam udiśya kuryuḥ sāṃghikāt* /
/ abhāve sya bodhikāta /
/ deyatvam ā[bhy]ām āttasya tenāmṛtyau sati vibhave /
/ nopasthāyaka enaṃ nopatiṣṭhet* /
/ nārthyām asya dharmāñ cājñāṃ vilomayet* /
/ nādhyavasānavastūpayācito vidhārayet* /
/ na nāvavadet* /
/ nainaṃ glāno tilaṃghayet* /
/ sāṃghikād enam asau māraṇāśaṃkāyāṃ śayanāsanād utthāpya [6b5] pautgalike niveśayeta /
/ abhyañjanasnāpanapūrvakatāvyājena /
/ yatnavāṃs tadavasthāparichede syāt* /
/ tatkāryatvaṃ tatkṛtasaṃkleśānāṃ tanmṛtacīvarāṇāṃ dhāvanasya /
/ saṃghasya tatsthavirasaṃnipāte pūrvagamaḥ syāt* /
/ gamane vilambitam udīkṣeta /
/ te py enaṃ /
/ anirgatañ ca dūraṃ gatvā /
/ grāmānte ca /
/ praveśaś ced atrānuyantaṃ /
/ drutaś cet* syād āgamaya yāvat sthavirāgaccha[6b6]tītenaṃ brūyuḥ /
/ pāṇyudakadāne ca gatatve bhyavahārāyāsti cet* kālaḥ -
/ asaty atropaveśe syāsanaṃ muñceran* /
/ sanniṣaṇṇatāyāṃ bahiś ca pratyavekṣet* /
/ duḥprāvritatve durnivastatāyāṃ vā sauṣṭhavārtham anayor nimittam asmai kurvīt* /
/ aprativedhe na[nta]reṇa kārayet* /
/ asaṃpattau svayaṃ nainān* saṃlāpayen navakān* /
/ yatreṣām vihārāraṇyayor vṛttis tat vṛttaṃ grāhayen niyuñjī /
/ [7a1] / / āgantuka pratyavekṣyāvāsikānām ārocayec chayanāsanārthaṃ /
/ gamiko diksārthāvāsaśayanāsanaṃ sahāyakāBś ca glānyena pahāyitvena tolayitvā prakrāmet* /
/ sarva paścāt mā kasyacit kiñcit pramuṣitam ity apetya dūram utsārayet* /
/ anuddhatānunnaḍatvai navakāṃ pratisthāpayet* /
/ kulañ copagatān* sarvaḥ sarvān* /
/ saṃjānīta cāryeryopadeśoddeśādibhaktalābhaglānasaṃ[7a2]vidhānādikaraṇīyasaṃpādanenānugṛhṇīt* /
/ varṣopagato nusaṃjñā<<pa>>ya vihāram apratisaṃskurvataḥ saṃskārayet* /
/ saṃskurvato bhyutsādayet* /
/ parṣatgatān sarvaḥ kathaiṣitāyām ānulomikadharmopasaṃhāreṇānugṛhṇīt* /
/ tuṣṇīṃ*tve ratān upekṣet* /
/ gṛhiṇa upagatāṃ bhaktāt saṃvibhājayet* /
/ akaraṇe niṣṭau vā dharmyām ebhyaḥ kathaṃ kṛtvedam asmākaṃ saṃvidyata iti brūyāt* /
/ parṣadaṃ [7a3] tadvān sarvaḥ pratyavekṣeta /
/ mudhācāriṇa[ṃ] nigṛhṇīyāt* /
/ gamanādy atra yathait kuryāt* /
/ anānātiryakkathas syāt* /
/ na puraḥ paścācchramaṇopagacchet* /
/ na tiṣṭhet* /
/ ukto brūyāt* saṃpādayed vā /
/ nāntarakathām avapādayet* /
/ adharma bhāṣamāṇaṃ prativahet* /
/ dharmam anumodeta /
/ utpannaṃ dhārmikaṃ lābhaṃ pratigṛhṇīta /
/ anuddhataḥ kule syād anunnaḍā[7a4]n avasthitaḥ /
/ utkṣiptacakṣuḥ /
/ dharmyāṃ gṛhibhyaḥ kathāṃ kuryāt* /
/ dānadamasaṃyamabrahmacaryavāsopoṣadhaśaraṇagamanaśikṣāpadagrahaṇeṣv enān niyuñjita /
/ sarvatrāpattimukhabhūte prasthāne smṛtaḥ pratipadyet* /
/ na naśiṣṭo nugaḥ /
/ ehi svāgatapūrvapriyālāpyabhigate syāt* /
/ uttānamukhavarṇaḥ smatapūrvaṃgamo vigatabhṛkuṭiḥ /
/ gṛhī cet* dharmyām asmai kathaṃ kuryāt* /
/ [7a5] anāgacchaty atra grāmāntikas saṃrañjanīyaṃ yathāśakti pravartayet* /
/ pānīyāsanam upasthāpayet* /
/ saṃmārgaśayanāsanaprajñapanapānīyasthāpanacāraṇaḥ bhaktaniḥsargān navakaḥ kuryāt* /
/ upagacched vilomāṃ parijanakriyāṃ na cet svaparopaghātāya /
/ asmai cec chaktau samucchidyaināṃ dharmyām utpādya tayā saṃjñapayeta /
/ bhaṅge praroge vā tannidānaṃ parijanasya pratisaṃska[7a6]raṇaṃ /
/ aśaktatve nyena prakramanaṃ /
/ na tatpratyayaṃ vigṛhya brūyāt* /
/ saṃghārāme parādhyāṃs tathā kuryād yathā svayaṃ grāhikayā grahaṇaṃ gaccheta /
/ agacchantam anārocya sahasā kasyacit kumāramitrāmatyabhaṭṭarājaputrapādamūlikān* grāhayitvā śuddhikāyāṃ parṣadi nihanyāt* /
/ bhikṣuṇī bhikṣusthāne sarvasya pravrajāyāṃ /
/ upasaṃpady anyasya tadyācanādau karmakartuḥ [7b1] atrācayas saṃghaḥ /
/ kathanaṃ bhikṣṇyantaritam āntarāyikasya /
/ śikṣamāṇātvaṃ nāma striyām aparaṃ parva /
/ ni(ḥ)śritāyām eva /
/ śrāmaṇerikātvabhikṣuṇītvayor antarāle varṣadvayañ caraṇasya kālaḥ /
/ tadūnopasaṃpatkālādyādikaḥ prarohasya /
/ dvādaśatvaṃ varṣāṇām upasaṃpadyūḍhatāyām ādiḥ /
/ dānād utthānaṃ /
/ bhikṣu[7b2]ṇīsaṃghena /
/ śikṣāsaṃvṛtir iti dānaṃ /
/ anantaram asya śikṣotkīrtanaṃ /
/ nālabdhabrahmacaryopasthānasaṃvṛter upasaṃpat* /
/ rahonuśāsanād ūrdhaṃ taddānaṃ /
/ saṃghena /
/ pṛṣṭvāntarāyikaṃ /
/ yācitāyāṃ /
/ pañcatvaṃ cīvareṣu /
/ ni(ḥ)śrayeṣu vivṛkṣamūlatvaṃ /
/ aṣṭatvaṃ patanīyeṣu /
/ gurudharmārocanaṃ /
/ patanīyaśramaṇakarakāntarāle /
/ kṛt*ṣaṭke /
/ nāsty asyāḥ [7b3] prarohaṇadharmatveti ca /
/ ubhayavyañjanā /
/ saṃbhinnavyañjanā /
/ sadāpraśravaṇī /
/ alohinī naimittikī /
/ nimittamātrabhūtavyañjanā tadākhyā /
/ pūrvaṃ pravrajitā /
// nāmanuṣagatikottarakoravakayoḥ
saṃvarasya kṣetratvaṃ /
/ na tritīyasyāṃ parivṛtto vyañjanasya /
/ na prathamayor vastiḥ /
/ utthānaṃ gṛhyamāṇatve /
/ anupādhyāya[7b4]katāyāṃ tadvataḥ /
/ anupasaṃpannatve sya /
/ na jānāne syābhikṣutvaṃ /
/ nenaṃ pratyācakṣaṇe /
/ nānayor nāmānutbhāvane /
/ na saṃghasya tadyoneḥ /
/ nāgārikatīrthikadhvaje /
/ na nagnakupitapuṃphālinīṣu /
/ na nimittaviparyayānabhyupetāv utkṣiptakasya /
/ duskritamātrakam apūrvaparvatāyāṃ /
/ ayājñāyām upādhyāyasya /
/ āntarāyikasyāpraṣṇe [7b5] pratijñāne syāsato dān[e] /
/ na puruṣānukṛtitvaṃ striyā stryanukṛtitvaṃ ca puruṣasya vyañjanāntaraprakāraḥ /
/ ākṣiptatvam asya hastachinnādinā /
/ pāpalakṣaṇabhinnakalpadvīpāntarajay[o]ḥ /
/ ekanakha-samudrakalekha-pakṣahata-liṅgaśiro-gulmakeś-āntarbahirdvikubja-ṣaṭsahit-ānaṅguli-yakṣma-nakula-kiṃ*pilaviparītamilita-sikya--kaśmīlitā-kṣākṣākṣi-śālaśaktadadrū-vicarcika-pītāvadātarakta-nāḍī[7b6]karṇa-kaṇḍūpiṇḍasthūlakacchvaṇḍalāṃgulapratichanna--mūḍhājihvaikahastapādanīlakeśahastyaśvaśvagomeṣamṛgamatsyāhidīrghabahuśīrṣatālakaṇṭhaśūleryāpathachinnebhyaś cānābādhikānāṃ glānena cetareṣāṃ /
/ .aureṇa dasyoḥ /
/ pitṛvat pitrāśayatve nujñāyāṃ rājā /
/ parigrahītror anujñānadhāraṇāroca[ne]ṣu pitṛtvaṃ /
/ nāmanuṣyagatikayoḥ /
/ nāta ānantaryotthānaṃ /
/ janakābhyām etat parivṛttavyaṃ
[8a1] / / nābhyām api /
/ etatkṛttvaṃ mātṛghātakādau tantraṃ /
/ dūṣakatvam abrahmacaryeṇa svādayator aparājitv[e] /
/ arhatvaṃ pravrajy[o]pasaṃpador upagatau puṃstvasya hīnāyāṃ yoṣiti /
/ asādhāraṇaṃ pārājayikam adhyācaritavatyāṃ /
/ āvāsikānāṃ stryupasaṃpādane ṅgatvaṃ /
/ dhvaṃso bhavatv asyotsṛṣṭau //
Original text: Vinayasūtra · Edition: Preliminary transliteration of the ms. found in Tibet by Rahula Sankrityayana · Data entry Yoshiyasu Yonezawa et al. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0